Japan, veilige haven met 200% schulden?

De wereld rekent niet echt op de eurozone voor haar groeicijfers, maar is al lang blij wanneer onze regio geen averij veroorzaakt. Maar wat met landen zoals Japan, die een overheidsschuld torsen van meer dan 200 procent van het BBP en daarbij zelfs Griekenland het nakijken geven?

Nochtans gaat de yen traditioneel wel hoger wanneer er onrust en spanningen zijn, net zoals de dollar. Is Japan dan een veilige haven - met ruim 200 procent schuldgraad? Eigenlijk is Japan géén veilige haven, maar anderzijds zijn er ook redenen waarom het land geen groot Griekenland is.

Mijn collega Kurt Vansteeland wees me er op dat de stijging van de yen bij onrust (en dus risico-aversie) te maken heeft met de carry-trade. Wanneer de risicobereidheid groter is, ontlenen grote spelers in yen (dus tegen zowat een nultarief) om de yen vervolgens om te wisselen tegen hoger renderende activa. Wanneer de risicobereidheid wegsmelt, draaien ze die posities terug en kopen terug yens aan, waardoor de koers stijgt.

De reden dat de Japanse financiën niet instorten door de hoge schuldgraad, moet worden gezocht bij mevrouw Watanabe, de Japanse versie van onze Jan met de pet. Mevrouw Watanabe spaart nog altijd naarstig, en een groot deel van de Japanse overheidsschulden is in Japanse handen. Dat maakt het land veel minder kwetsbaar voor een internationale motie van wantrouwen.

Moet Japan zich dan geen zorgen maken? De OESO raamt de groei voor 2010 op 3 procent (na een opdoffer van 5,2 procent in 2009), voor 2011 zou die nog 2 procent bedragen. Dat is minder dan de VS en uiteraard veel minder dan het snel opkomende China.

Belangrijker nog is de demografische evolutie. Het land wordt geteisterd door snelle veroudering. Dat kost geld én ouderen hebben de neiging te ontsparen. Ook Japan zit dus met een probleem.

Roland Legrand