Hayek versus Keynes

Hoofdeconoom Ivan Van de Cloot van het Itinera Instituut schreef vorige week een interessante opiniebijdrage over Hayek versus Keynes. Van de Cloot stelt dat beide topeconomen - Hayek én Keynes dus - veel genuanceerder dachten dan hun hedendaagse volgelingen dat doen. 

Een citaat uit het artikel van Van de Cloot: 

De aanhangers van de Oostenrijkse school stellen het voor alsof Friedrich von Hayek zich vandaag in het graf omdraait omdat de centrale banken in een reactie op de crisis een extreem expansionistisch beleid voeren.

 Daarbij vergeten ze dat Hayek zelf in de jaren 1930 de Britse terugkeer van het goud aan de vroegere pariteit betreurde. Daardoor was er geen aanpassing van het monetair beleid aan de diepe crisis van de economische activiteit mogelijk. Hayek stelde dat indien hij de kans had gehad, hij het Brits establishment had proberen te weerhouden een dergelijk deflatoir beleid te voeren.

De hoofdeconoom van Itinera vindt het overigens jammer dat de inzichten van de Oostenrijkse school en Hayek de jongste decennia volledig zijn verwaarloosd in de economische discipline, "ongetwijfeld omdat ze minder te vatten waren in mathematische modellen."

Het besluit van Van de Cloot:

Fundamenteel gingen beide economen uit van de dominante invloed van de fundamentele onzekerheid over economische processen die later in de standaard- handboeken volledig verloren is gegaan. Terwijl hun diagnose op dat punt gelijkliep, kwamen ze uiteraard wel tot radicaal verschillende aanbevelingen voor het te voeren beleid.

 Keynes’ scepsis over de efficiëntie van de financiële markt leidde hem tot het toebedelen van een belangrijk rol aan de overheid, waarvoor Hayek waarschuwde. Misschien is het redelijker om vanuit het uitgangspunt van fundamentele onzekerheid extremen te vermijden. Adam Smith beschouwde de markt als een onontbeerlijk mechanisme, maar erkende ook onmiddellijk de beperkingen ervan.

 Als we de belangrijke inzichten van zowel Friedrich von Hayek als John Maynard Keynes erkennen, is het veel belangrijker te weten hoe krachtig het economisch herstel is en wat de kans is op een nieuwe terugval van de economische activiteit, dan om te vertrekken van vooringenomen posities.

Op zijn Facebook pagina gaat Van de Cloot nog verder door op het onderwerp:

Wat velen vandaag blijkbaar ontgaat, is dat Hayeks theorie er net voor pleitte om meer geld in omloop te brengen als de omloopsnelheid ervan wegzakte. Dit niet om deflatie te vermijden maar om het nominaal inkomen van een land te beschutten van een ontwrichting van het financieel systeem. Dus nee, Hayek was geen liquidationist.

Hij voegt er een link aan toe naar een paper van Lawrence H. White, F. A. Hayek Professor of Economic History, University of Missouri – St. Louis, met de titel Did Hayek and Robbins Deepen the Great Depression?

White schrijft:

In tegenstelling tot wat sommigen zeggen, schreef de Hayek-Robbins ("Oostenrijkse") theorie van de economische cycli geen "liquidationistisch" monetair beleid voor in de zin van een passieve onverschilligheid tegenover scherpe deflatie tijdens de vroege jaren van de Grote Depressie.

Nog even Van de Cloot op Facebook:

Eventjes de statistieken erbij halen: het nominaal inkomen in de jaren 30 zakte met 30%, de prijzen met 2%. Dus vanuit Hayek bekeken moest die 2% prijsdaling niet bestreden worden, 28% wel. Maar ook over deflatie op zich heeft Hayek later in 1975 spijt betoond: "I would no longer maintain, as I did in the early 30s that... deflation might be desirable".

Een mooie zin vind ik het hoger geciteerde "Misschien is het redelijker om vanuit het uitgangspunt van fundamentele onzekerheid extremen te vermijden." Zeker wanneer blijkt dat de grote economische denkers zelf allesbehalve wit-zwart doctrines verkondigden.

Roland Legrand