De noodkreet van Mario Monti

Een noodkreet. Anders kunnen we het interview dat de Italiaanse premier Mario Monti in de Financial Times geeft niet omschrijven. Tot Berlijn lectuur van de Frankfurter Allgemeine verplicht maakt, is de Britse zakenkrant hét forum om snel tot de Europese politiek-economische elite door te dringen. En dat is duidelijk wat Monti wil.

Monti wil vooral tot de Duitse kanselier Merkel doordringen. REM zong 20 jaar geleden met een streepje mandoline 'Monty Got A Raw Deal' weliswaar over Hollywood-acteur Montgomery Clift, maar het zou net zo goed over Mario Monti kunnen gaan.

In essentie luidt het betoog van de Italiaanse premier dat hij met opeenvolgende besparingsrondes die de Italianen pijn doen alles doet wat Berlijn wat hem verlangt, maar er bitter weinig voor in ruil krijgt. Een raw deal, zeg maar.

Twee opmerkelijke passages uit het interview willen we hier even onderstrepen. Ten eerste vraagt hij onomwonden grotere Europese (lees: Duitse) inspanningen om de Italiaanse rente naar beneden te krijgen:

'Er moet (tegenover de besparingen, red.) een zichtbare verbetering zijn elders. En in een land als Italië, kan die 'elders' op dit ogenblik alleen rentetarieven zijn.'

Italië kampt al maanden zonder respijt met wurgrentes, die de job van Monti zo goed als onmogelijk maken. Nominale rentes van 6 à 7 procent zijn een recept voor een rentesneeuwbal en dus onhoudbaar voor een land dat de komende jaren als zieke man van Europa in het beste geval op een nominale nulgroei afstevent.

Zeker een land dat dit jaar liefst 337 miljard euro moet zien te vinden om zijn schuldenberg te herfinancieren. Bijgevolg mag het niet verbazen dat Monti het stilaan op de heupen krijgt dat Merkel stug blijft 'nein' zeggen, zelfs nu heel Zuid-Europa Duitse begrotingsdiscipline toepast en begrotingsdiscipline dixit Monti 'een kostbaar en magnifiek Duits exportproduct is':

'Hoe meer crisislanden de nood aan discipline begrijpen, hoe meer Duitsland relaxed zou moeten zijn. Als die sterke trend richting discipline en stabiliteit niet wordt erkend, en andere financiële aspecten (de rentelasten, red.) niet geleidelijk bewegen, dan zal er een krachtig verzet ontstaan in landen die flink wat discipline moeten ondergaan.'

BNP Paribas-econoom Paul Mortimer-Lee stipt aan dat tegelijk met de oproep van Monti Merkel en de Franse president Sarkozy hun voor nu vrijdag geplande 'triotop' met de Italiaanse premier uitgesteld hebben tot na de eurotop van 30 januari.

'Het is interessant dat Monti net de inzet heeft verhoogd door Duitse hulp in te roepen voor de verlaging van de Italiaanse rente. Zou dit de echte reden zijn, kwestie van de kanselier meer tijd te geven een antwoord te formuleren?'

Mortimer-Lee denkt dat de hulp van de 'weg van de minste weerstand' zal komen, namelijk van de Europese Centrale Bank (ECB) en diens - Italiaanse - voorzitter Mario Draghi.

'We gissen dat Monti eerst Draghi gepolst heeft. En misschien hebben we extra marktenspanningen nodig voor Frankfurt zijn obligatie-inkopen opvoert en voluit voor 'kwantatieve versoepeling' kiest. Maar gelet op het feit dat de eurocrisis niet snel zal verminderen, kan het niet moeilijk zijn snel een excuus te vinden.'