Gonzo
Geld geven om aandacht te krijgen
Do ut des - Ik geef opdat jij geeft.
Voor de Romeinen kwam dit neer op een offer in ruil voor de bescherming van een god. Maar volgens zelfverklaarde filantropen kan het ook op een andere manier geïnterpreteerd worden. 'Ik geef aan een goed doel, zodat ook jij zou geven.' Altruïsme dus, dat andere mensen moreel moet aanzetten om ook hun duit in het goede zakje te doen.
Maar is dat altruïsme ook echt de drijfveer, of is er meer aan de hand? Volgens Dean Karlan (Yale University) en Margaret McConnel (Harvard University) zijn liefdadigheidsgiften namelijk niet zomaar pro bono.* Zij kaderen hun onderzoek binnen de Amerikaanse cultuur waar donoren vaak beloond worden met een naamsvermelding in magazines, of waar ze zelfs een gebouw naar hen vernoemd krijgen.
De vorsers onderscheiden twee argumenten voor liefdadigheid:
(1) Publieke erkenning: de maatschappelijke standing die gepaard gaat met iets eerbaar doen. ('Hey look at me, aren't I generous!')
(2) Voorbeeldgedrag: andere mensen aanzetten om ook goed te doen, zonder enige bijbedoeling. ('Hey look at me, follow my lead')
Karlan en McConnell zetten een experiment op poten waarbij studenten in verschillende rondes geld konden geven aan een goed doel. Sommigen van hen konden tussen de rondes door zien wie het gulste had gegeven doordat die namen vooraan op het bord werden geschreven. Anderen zagen dat enkel aan aan het eind van het spel.
Uit de resultaten van dat experiment blijkt dat de signaalfunctie ('follow my lead') amper van tel is. Het is daarentegen de statusfunctie ('aren't I generous') die cruciaal is.
Toch is de voorbeeldfunctie een vaak aangehaald argument. 'Die is waarschijnlijk populair omdat het een rechtvaardiging biedt voor egoïstisch gedrag', vermoeden de onderzoekers.
Het belang van gezien te worden, blijkt ook uit een ander experiment van Karlan en McConnell. Ze maakten daarbij gebruik van een telefonische campagne om fondsen te werven door de universiteit van Yale. Als alumni meer dan een bepaald bedrag gaven, werd hun naam opgenomen in een wijdverspreide nieuwsbrief. En deel van de alumni werd daarvan op de hoogte gesteld, terwijl anderen daarvan in het ongewisste bleven.
Wat bleek? Als de alumni op de hoogte waren van de vermelding in de nieuwsbrief, bleken ze veel meer bereid te zijn om iets te geven. Uit vroeger onderzoek was al duidelijk geworden dat mensen meer vrijwilligerswerk doen als goed zichtbaar is voor anderen dat ze aan vrijwilligerswerk doen.
'Dit onderzoek toont aan waarom het vermelden van de naam van de geldschieters bij fondsenwerving een goede zaak is', schrijven Karlan en McConnell. 'Het bewijst dat maatschappelijke status, en niet puur altruïsme, een belangrijke drijfveer is voor liefdadigheid.'
Toch mag de signaalfunctie niet helemaal afgeschreven worden, benadrukken de onderzoekers. Ze verwijzen als voorbeeld naar de billionaire's pledge, een belofte van miljardairs om de helft van hun vermogen af te staan aan een goed doel. Die belofte is er expliciet om gericht om anderen te overtuigen ook te geven.
Eigenlijk gaat dit onderzoek verder door op de theorie van de 'opzichtige consumptie' ('conspicuous consumption'). Het was de Noorse econoom en socioloog Thorstein Veblen die in 1899 als eerst het consumptiegedrag bestudeerde dat er op gericht is om via vermogen sociale status te verwerven. 'Opzichtige consumptie is het bewijs van welvaart, het lokt respect uit’, zo stelde Veblen vast.
UPDATE:
Collega Kurt Vansteeland heeft een heerlijke aanvulling op deze post in petto.
Henry Kravis (larger than life barbaar aan de poort, bedrijfsplunderaar par excellence, bekend als de eerst K van bedrijfsstroper KKR) probeert alles goed te maken met genereuze donaties voor de Metropolitan Museum of het Mount Sinai ziekenhuis. Die dan – dat spreekt – wel Henry Kravis Wing of (helemaal tenenkrullend) Mount Sinai Kravis Children’s Hospital moeten heten. Wat een egotripperij.
Kravis is ook een favoriet doelwit van de 99%, onder meer met hun ‘save our billionaires’-actie in Southampton, het Zoute van NY, en War on Greed.
Kurt verwijst ook naar een bijzonder geestig filmpje, dat u hieronder vindt.
* Karlan D. & M. McConnell, 2012, Hey Look at Me: The Effect of Giving Circles on Giving.
Reacties