Call me crazy

Van alle kandidaten was er één die nog niet de eer had om het suffix -mentum of -mania achter zijn naam te krijgen: Jon Huntsman. Net op tijd, op een dag voor de primary in New Hampshire, kan Huntsman zich onderscheiden in de peilingen. Winnen van Romney lijkt uitgesloten, maar als hij stevig tweede kan eindigen - en dan moet hij Ron Paul kloppen - kan hij met wind in de rug afzakken naar South Carolina.

Huntsman, ook een mormoon trouwens, is de man van wie vele gematigden en zelfs Democraten zeggen dat het de enige redelijke kandidaat van de nog overblijvende zes is. Zijn cv is indrukwekkend, met een succesvol gouverneurschap in Utah en enkele jaren als ambassadeur in China als uitschieters. Eerder al was hij de jongste Amerikaanse ambassadeur ooit, in Singapore. Maar vooral die positie in China draagt hij als een zwak punt mee, want hij deed dienst onder Democraat Barack Obama.

Romney verweet hem dat nog in het laatste debatweekend, maar Huntsman riposteerde dat hij zijn land dienen belangrijker vindt dan politieke spelletjes. Als de president je vraagt, dan doe je dat. Huntsman putte er moed uit, en een soort momentum. Zijn slogan luidt 'Country first'. Hij wil wat doen aan het begrotingsdeficit, maar ook aan het vertrouwensdeficit. Huntsman, die graag een vliegeniersvest draagt en spotjes produceerde waarin hij op zijn motor door de woestijn rijdt, hakt in tegenstelling tot de rest niet zwaar in op Obama. Hij tweette ooit: 'Ja ik geloof in evolutietheorie en vertrouw de wetenschap over klimaatopwarming. Call me crazy.'

Zondagavond, enkele uren na zijn succesvol tv-optreden in het debat, was de persbelangstelling groot voor Huntsman toen hij campagne kwam voeren bij een rijke donor thuis, in Bedford. Zijn campagne krijgt tractie en dat was te merken aan het aantal camera's die hij moest toespreken. 'Ik voel dat er wat beweegt, maar ik ben natuurlijk nog altijd een underdog', zei Huntsman in de voortuin. Een heel andere setting dan de bomvolle turnzalen van Romney of de restaurants van Newt Gingrich.

De familie Huntsman is schatrijk, zijn vader verdiende fortuinen met het chemiebedrijf Huntsman Corporation. Daarvoor had hij al het hamburgerdoosje van McDonald's uitgevonden. Jon Huntsman Sr. staat klaar om zijn zoon de nodige fondsen voor zijn campagne toe te stoppen, maar zoon Huntsman neemt die voorlopig niet aan.

Wat Huntsman nog verschillend maakt van de rest is dat hij praat als een diplomaat en niet als een politicus. Op de vraag van een kiezer hoe hij gaat tegenhouden dat zoveel jobs in de VS verdwijnen naar China, zijn de eerste woorden van het antwoord van Huntsman: 'Wel, er gaat altijd iemand zijn die dat werk goedkoper kan doen.' Juist natuurlijk, maar niet meteen de succesvolste strategie als je kiezers bij wie de hoge werkloosheid een van de grootste zorgen is moet overtuigen van je voornemens om de economie te genezen.

Hij hoopt op een soort Santorum-moment in New Hampshire. Santorum schuimde maandenlang de dorpjes van Iowa af om mensen te ontmoeten, Huntsman deed hetzelfde in het minder conservatieve New Hampshire. Hij verhuisde er haast heen, en deed een kleine 200 publieke optredens om kiezers te zien, handen te schudden, baby's te kussen.

Als hij het niet goed doet in New Hampshire is het wellicht al snel einde verhaal voor hem. Hij legt al zijn eieren in de mand van die ene staat, en zonder uitgesproken sterk resultaat is er geen beginnen aan om in South Carolina een rol van betekenis te spelen. South Carolina, en daarna Florida, zijn een pak conservatiever, en daar staat Huntsman met zijn liberale ideeën helemaal onderaan de peilingen. Wel spreekt het in zijn voordeel dat ook in South Carolina onafhankelijken in de Republikeinse primaries mogen stemmen, en dat is zijn doelpubliek. En in de tien dagen na New Hampshire (South Carolina stemt op 21 januari) kan veel gebeuren.

Wordt Huntsman een one state wonder? Het zou zonde zijn, want dat betekent dat ook zijn dochters uit de race verdwijnen.