De president komt uit een schoendoos

Acht stemmen. De Iowa caucus van 2012 zal de geschiedenis ingaan als de thriller tussen Mitt Romney en Rick Santorum, diep in de nacht beslecht in het voordeel van de eerste met een verschil van acht stemmen. Dat heet een gelijk spel eigenlijk, met Santorum als morele overwinnaar. Maar terechte vreugde bij team-Santorum en team-Romney.

Het was een razend spannende nacht. Wij journalisten maar wippen op onze stoel van opwinding natuurlijk. En twitteren dat het geen naam had. Santorum dertien stemmen voor! Romney leidt met vijf! VIJF! Dat het verkiezingsjaar zo spannend mocht beginnen, het is veelbelovend. Stel je zo'n droomnacht eens voor op 6 november, met een race tussen Obama en pakweg Romney die too close to call is. En dan recounten, en de supersterren van CNN in overdrive.

Het begon allemaal die dinsdagavond met het volkse schouwspel van de caucus zelf. Op ruim duizend plaatsen in Iowa kwamen kiezers om 19 uur bij elkaar om hun kandidaat te kiezen. Zo'n caucus is democratie in zijn puurste vorm. Vooral bij de Democraten, want daar moeten kiezers echt groepjes vormen om een bepaalde kandidaat te steunen. Haalt een groepje niet de drempel van 15 procent, dan mogen andere groepjes de kiezers proberen te overtuigen om bij hen te komen staan. Maar dat kregen we in 2012 dus niet te zien.

Ook de Republikeinse caucus is een geweldig stukje politieke folklore. Ik woonde er een bij in Greenwood Elementary, een basisschool in de buurt van Des Moines waar kiezers samentroepten in het turnzaaltje om te stemmen onder de basketbalring. Iedereen krijgt een leeg papiertje waarop ze de naam van hun favoriet mogen schrijven. Eender welke naam mag. Eender? 'Yep, ik kan even goed Micky Mouse opschrijven', aldus mijn buurman. Maar het zou Mitt Romney worden.

Na de Pledge of Allegiance - de trouw aan de vlag - mag er namens elke kandidaat iemand voor vijf minuten het publiek toespreken. Mogelijk dat iemand zo nog twijfelaars kan overtuigen. Een nerveuze jongen sprak in naam van Michele Bachmann, met als hoofdargument dat ze de conservatiefste van allemaal is. Het applausje en de 'good job' waren meer voor zijn durf om de zaal toe te spreken dan voor zijn politieke voorkeur.

In naam van Newt Gingrich wilde eerst niemand praten. Uiteindelijk stapte een verwarde jongen naar voor, en wat volgde was een scene. Hij begon Newt te dissen met een cynische uitleg over zijn family values. 'Hij is drie keer getrouwd en ziet zijn kinderen af en toe nog wel eens.' Het volk morde, de voorzitster (die trouwens een woordje Nederlands sprak - fantastisch) greep in en de jongeling werd met lichte dwang de turnzaal uitgeleid.

Namens Jon Huntsman geen spreker. Rick Perry had iemand laten overvliegen uit Texas, wat in meerdere caucuses het geval was. Toen al werd duidelijk dat het niet de avond van Perry zou worden. Ron Paul had zoals overal een vurige supporter. De jongedame las haar zorgvuldig voorbereid pleidooi voor de libertair keurig af.

Rick Santorum had een oud en amper verstaanbaar dametje als woordvoerster. En voor Mitt draafden twee mensen op die samen de vijf minuten vulden. Hoofdargument: hij is de man om Obama te verslaan.

Vervolgens haalde de voorzitster een schoendoos van het merk FootJoy boven. Ze ging ermee rond om alle briefjes op te halen. Geen vervelende en anonieme stemcomputers, in Iowa steek je een briefje in een schoendoos. Alles uitladen en dan tellen. Romney wint ruim met 125 van de 207 stemmen, een ware landslide. Het was een iets rijkere buurt, waar Mitt goed in de markt ligt. Paul haalde er 33, Santorum 26, Newt 12, Bachmann 11, de afwezige Huntsman 4 en Rick - oops - Perry ééntje. Beteuterde blik bij de Texaanse dame.

Zo begint de strijd voor de machtigste job ter wereld.