Kroonprins Mitt

De voorrondes waren al gespeeld toen Rick Santorum de handdoek in de ring gooide. Dat Romney nog eens vijf staten won en het eindelijk tot het ego van Newt Gingrich is doorgedrongen dat hij al lang was weggezonken in de irrelevantie, maakt het alleen maar definitiever. Romney is de man die het tegen Obama opneemt. Hij heeft nu nog zes maanden om voltijds aan Obama-bashing te doen, de broodnodige centen in te zamelen en een nieuw ideologisch kleurtje te kiezen. Eentje dat past bij de onafhankelijke kiezers en de swing states die de verkiezingen gaan beslissen.

De exit van Gingrich gebeurt volledig op zijn Newts. Hij kondigde de dag na de vijf noordoostelijke primaries (waarvan hij hoopte te scoren in Delaware - maar het was zelfs niet close) aan dat hij volgende week zal stoppen. Een laatste staaltje megalomanie van de man die drie maanden geleden alweer voor het laatst meedeed voor de prijzen. Toen had hij South Carolina, de derde voorverkiezing, gewonnen, en lag hij in de weegschaal met Romney. Het was al zijn tweede comeback, want in december voerde hij de peilingen aan en was hij akelig zeker van zijn stuk: 'ik word de nominee'.

 

Maar na de oprisping in South Carolina en de tweede plek in Florida was het over met Gingrich. Santorum nam de conservatieve fakkel over, en Gingrich speelde niet veel meer klaar. Zijn notoire ideeënfabriek was niet stilgevallen (een maanbasis, internationaal recht op wapendracht) maar hij haalde enkel nog het nieuws toen een pinguïn hem beet. Op vrouw Callista en Newt zelf na geloofde niemand nog in de kansen van Newt Presidente. Ocharme de pers die een zombiekandidaat moest blijven volgen.

De campagne van Gingrich was een catastrofe van in het begin. Een jaar geleden ongeveer kondigde hij zijn plannen aan, maar in plaats van deftig aan het veldwerk te beginnen nam hij Callista mee op cruise in Griekenland. Zijn personeel bolde het daarna collectief af. Nadat clown Herman Cain werd afgevoerd, sukkelde Newt vanuit het niets nog even in de positie van koploper. Maar dat is een verre herinnering. Hij kan het wel heel goed uitleggen en scoorde in de debatten. Dit blijft een van de hoogtepunten van het primary-seizoen:

  

John King van CNN rilt nog na.

Dit stukje heeft een punt. Romney mag Gingrich en Santorum op twee knietjes danken dat zijn twee voornaamste concurrenten allebei bijzonder zwakke campagnes voerden. Hun amateurisme en boodschappen naast de kwestie deden Romney, ondanks zijn eigen talrijke uitschuivers, de volwassen mens in het gezelschap lijken.

Na de opgaves van Tim Pawlenty, Herman Cain, Michele Bachmann, Rick Perry, Jon Huntsman, Rick Santorum en Newt Gingrich heeft Mitt Romney de maandenlange en peperdure afvalrace gewonnen. Ron Paul blijft nog over, maar die voert eerder een (populaire) beweging aan dan een presidentscampagne.

Dat Romney de kandidaat zou worden is allesbehalve een verrassing want hij had in alles de meest presidentiële allures. En vooral: het was zijn beurt.

De Republikeinen hebben al jaren de traditie om de kandidaat te nomineren die voor de tweede keer probeert. Romney faalde in 2008 nadat hij verloor van McCain, die in 2000 verloor van Bush, voor wie (met een beetje goede wil) het pad werd geëffend door zijn vader. Bob Dole was de man in 1996, die in in 1988 had verloren van vader Bush, die in 1980 had verloren van Ronald Reagan, die in 1976 had verloren van Gerald Ford.

Zo voorspelbaar was de Republikeinse troonopvolging. Dat hele circus was nergens voor nodig.

Etch-a-sketch

(Disclaimer: voorspellingen in deze verkiezingen zijn al meer dan eens volstrekt waardeloos gebleken. Maar ik waag me er toch aan eentje. Het is dat of vijf weken wachten tot er nog eens iets gebeurt in deze trage Republikeinse voorverkiezingen. Op 24 april pas is er weer een belangrijke dag met een hoop primaries. 5 in totaal en allemaal in het noord-oosten.)

De voorspelling: het is binnen voor Mitt Romney. Voor de drie andere zit er niets anders op dan zich daarbij neer te leggen. Ze zullen zich nog wel vastklampen aan de spotlights en aan de centen van hun Super Pacs, maar als ze eerlijk zijn moeten ze toegeven dat de nominatie Romney niet meer kan ontglippen. Romney won dinsdag in Illinois, een van de grootste staten in de cruciale Midwest, met overtuiging van Rick Santorum. In Michigan en Ohio was het nog nagelbijten, maar door 12 keer meer geld uit te geven op de advertentiemarkt was het verschil nu groot genoeg om te kunnen spreken van een comfortabele zege.

Romney lijkt zijn argument van onvermijdelijkheid in deze voorverkiezingen daarmee te hebben teruggewonnen. Hij breidt zijn voorsprong in de race om 1.144 afgevaardigden uit. De top van de partij vindt het stilaan welletjes geweest en spreekt zijn steun uit voor de rijke mormoon. Jeb Bush, broer van George W. en zoon van George H. W., deed dat daags na Illinois. Een serieuze opsteker voor Romney, want naar de endorsement van Jeb werd al maandenlang gehengeld. Jeb was de populaire gouverneur van Florida van 1999 tot 2007 en werd altijd genoemd als witte ridder die nog in de race zou kunnen springen als het niets werd met de vier huidige kandidaten. Dat Jeb zich nu achter Mitt schaart, verkleint de kans op een outsider aanzienlijk, en doet dan weer de geruchten aanzwellen dat Mitt Jeb zou kiezen als running mate.

Tweede opsteker: enkele oerconservatieve fracties geven hun weerstand voor Mitt op. FreedomWorks, een van de groeperingen in de zeer versplinterde Tea Party, besluit de neus dicht te knijpen en maar voor Romney te stemmen. Vicevoorzitter Russ Walker aan The Washington Times: 'De statistieken zijn in het voordeel van Romney.' Bepaald niet van harte dus, maar alles om Barack Obama te verslaan.

Illinois, Jeb en Tea Party op zak. Dan zou je denken dat een campagne zo strak geregisseerd als die van Romney victorieberichten de wereld instuurt en de druk op zijn concurrenten opvoert met de subtiele boodschap dat ze beter de eer aan zichzelf houden.

Maar toen kwam Eric Fehrnstrom.

Fehrnstrom is de topadviseur van Romney. Zijn rechterhand al van toen hij nog gouverneur was in Massachusetts. De generaal van de campagne, wat David Axelrod is voor Obama. Maar woensdag nam hij op onnavolgbare wijze de grootste kwaal over van zijn kandidaat: een totaal foute communicatieblunder op het meest ongelukkige moment.

In een interview met CNN kreeg Fehrnstrom de terechte vraag of Romney niet te veel rechtse standpunten moet innemen nu die later in de campagne tegen Obama onafhankelijke en gematigde kiezers zou afschrikken. Fehrnstrom: 'Er is een resetknop voor de campagne in de herfst. Het is bijna zoals een Etch-a-sketch. Je kan alles uitwissen en helemaal opnieuw beginnen.'

 

Alsof Romney nog een bevestiging uit eigen hoek nodig had dat hij een flipflopper is die niet bepaald consequent omspringt met zijn eigen overtuigingen. Een Etch-a-sketch is dat speelgoed waarmee je via draaiknoppen horizontale en verticale lijntjes kan tekenen. Door ermee te schudden wis je alles weer uit.

De owngoal van Team Romney ging meteen viral. De beeldspraak is dan ook bijzonder geslaagd. Romney gaat gebukt onder het verwijt dat hij een soort machine is waarvan niemand weet waarvoor hij precies staat. Op zich is de uitspraak geheel onschuldig, maar minstens even dom en dodelijk als Romney's flaters 'Ik hou ervan om mensen te ontslaan' en 'Mijn vrouw rijdt met meerdere Cadillacs'. Fehrnstrom had de reset-metafoor al eens gebruikt en uiteraard bedoelt hij dat de campagne vanaf de nominatie helemaal opnieuw begint en dat Romney niet noodzakelijk de schade van nu moet meenemen in zijn bagage.

Maar in een door sociale media gedomineerde nieuwscyclus is die context irrelevant. Zijn tegenstanders sprongen erop als betrof het gratis geld. Dezelfde dag nog stond zowel Santorum als Gingrich te zwaaien met het plastic kleinood.

Rick Santorum:

 

Newt Gingrich:

 

Plots was een Etch-a-sketch het gespreksonderwerp van de campagnedag, die gedomineerd had moeten worden door goed nieuws voor Mitt. Domme fout van de Romney-campagne, maar even goed betekent het iets wanneer de tegenstand een stuk speelgoed moet aangrijpen als argument tegen Romney: dat ze stilaan uitgepraat zijn.

UPDATE:

Alsof dit verhaal nog niet hilarisch genoeg is, ging het aandeel Ohio Arts (de maker van de Etch-a-sketch) vandaag maal drie. Ohio Arts is een OTC-aandeel en wordt zo goed als nooit verhandeld. De laatste keer dateerde van 2004. Maar gisteren kocht iemand 500 aandelen voor 12,50 dollar per stuk, de grootste transactie sinds 1980 en een verdrievoudiging van de vorige koers van 4 dollar.

En een laatste detail: Ohio Arts maakte de Etch-a-sketch jarenlang in Bryan, Ohio. In 2001 verhuisde de productie (en de jobs) naar Shenzen in China. Romney moest het weten.

The Best Of Barack

Terwijl de Republikeinen nog wel even zoet zijn met hun slopende voorverkiezingen, is in Chicago - de thuishaven van de Obama's - de herverkiezingscampagne van de president afgetrapt. Dat gebeurt met een hyperprofessionele minidocumentaire die de magie van de historische campagne van 2008 weer tot leven moet wekken en tegelijk de kiezer nog eens meeneemt naar alle verwezenlijkingen van de voorbije drie jaar. De film heet 'The Road We'Ve Traveled', ging donderdagavond in première op het internet and goes a little something like this:

 

De documentaire is een soort The Best Of Obama. Deel 1 van 2, als het van Team Chicago afhangt. De film overloopt succesverhalen als de economische stimulus, de redding van de auto-industrie, de invoering van de ziektezorgwet, het einde van de oorlog in Irak, de afschaffing van 'Don't Ask, Don't Tell' (de regel waarbij holebi's in het leger niet voor hun geaardheid mochten uitkomen). De apotheose is uiteraard wat zich op 1 mei 2011 in de Situation Room afspeelde: Obama neemt op eigen houtje de hoogste risicovolle beslissing om elitetroepen naar een pand in Abbottabad, Pakistan te sturen en er publieke vijand Osama Bin Laden uit te schakelen.

Zijn mogelijke Republikeinse tegenstanders komen er niet in voor, maar Mitt Romney wordt wel duidelijk geviseerd: in de lange passage over de redding van GM en Chrysler komt het beruchte opiniestuk van Romney in beeld. Met een dikke rode rand rond de titel 'Let Detroit Go Bankrupt' en de auteur.

Geen middelen werden gespaard. De verteller is Hollywood-acteur Tom Hanks en de regisseur is Davis Guggenheim, bekend van eerder docu-werk als An Inconvenient Truth of fictie als Training Day, NYPD Blue en Deadwood. Een heleboel grote kanonnen uit de eerste regering-Obama en uit zijn bredere entourage nemen het woord: Joe Biden, Rahm Emanuel, David Axelrod, Elizabeth Warren, Austan Goolsbee en natuurlijk Michelle Obama. Zelfs voorganger Bill Clinton prijst de president aan.

Zoveel supersterren in een montage van 17 minuten, dat heeft uiteraard zijn prijs. De campagnefilm kost 345.353 dollar, ofwel 20.300 dollar per minuut.

Amper was The Road We've Traveled' gepubliceerd op YouTube of de Republikeinse partij had al een antwoord klaar. Volgens de tegenstand is de docu een goednieuwsshow die een veel te positief beeld van de ambtstermijn van Obama weergeeft. Daar hoort deze poster als parodie bij:

Lees de kleine letters: 'Starring Barack Obama, Joe Biden. Not starring: 13 million unemployed Americans.' Zo subtiel waren de Republikeinen in 2012 nog niet geweest.

Game Change

De in vele opzichten historische presidentscampagne van 2008 kwam dit weekend die van 2012 doorkruisen in de vorm van première van Game Change. De HBO-film is gebaseerd op het gelijknamige boek van Mark Halperin (journalist bij Time) en John Heilemann (van New York Magazine) - een ongelooflijk straf en gedetailleerd relaas van de verkiezingen van vier jaar geleden.

De volledige ondertitel luidt: 'Obama and the Clintons, McCain and Palin, and the race of a lifetime.' Meer dan de helft van het boek zoomt in op het duel tussen Obama en Hillary, maar om meerdere redenen koos HBO ervoor om enkel het laatste kwart van Game Change te verfilmen, het deel waarin Sarah Palin vanuit het niets naar de politieke top wordt gebombardeerd. Met alle gevolgen vandien.

 

In de zomer van 2008 begint voor John McCain (gespeeld door Ed Harris) de tijd te dringen om een running mate aan te duiden. Hij staat onder druk, want zijn tegenstander Barack Obama is razend populair binnen en buiten de VS en staat op kop in de peilingen. Team McCain had tijd om alle opties te onderzoeken maar toch komt het neer op een last minute beslissing. Om vriend en vijand te verrassen en de aandacht van fenomeen Obama af te leiden dropt de campagne een bom: de volstrekt onbekende gouverneur van Alaska wordt kandidaat vice-president. De wereld slaat aan het googlen, want niemand had ooit van Palin (Julianne Moore) gehoord.

Het plannetje werkt: de campagne van McCain krijgt een gigantische energieboost door de charismatische 'hockeymom' Palin, die het publiek op het campagnepad uit haar hand laat smullen. Ze scoort bij veel Amerikaanse vrouwen, een strategisch belangrijke groep kiezers. Haar speech op de Republikeinse conventie is een hit. McCain-Palin maakt de achterstand op Obama-Biden in de peilingen snel goed.

Maar snel blijkt dat McCain en diens adviseur Steve Schmidt (Woody Harrelson) met Palin een tijdbom in huis hebben gehaald. Er was te weinig tijd om haar volledig te screenen en vooral om haar voor te bereiden op het grote werk. De algemene kennis van Palin blijkt schrijnend. Ze weet niet wat de Fed is, heeft de grote lijnen van de Tweede Wereldoorlog compleet mis, denkt dat Saddam achter 9/11 zit. Het dieptepunt is een interview met de vermaarde tv-journaliste Katie Couric waarin Palin de befaamde uitspraak doet dat ze Rusland kan zien liggen vanuit Alaska.

Game Change gaat over die twee kanten van Palin: ze is een natuurtalent als het aankomt op harten van kiezers veroveren. Ze blaast op eigen handje de campagne van McCain nieuw leven in. Maar ze is onwetend, ongeïnteresseerd en een zenuwinzinking nabij op het moment van de waarheid. De adviseurs van McCain proberen haar klaar te stomen voor interviews en debatten maar Palin krimpt in elkaar en mist haar familie. Team McCain beseft wat ze hebben aangericht: wat als deze vrouw de tweede machtigste persoon van het land wordt? Als McCain, al op gezegende leeftijd, de verkiezingen wint maar sterft tijdens zijn ambtstermijn, legt de vice-president de eed af.

Het is geen wonder dat Palin niet blij is met de film. Ze doet Game Change af als fictie en publiceerde voor de première al een repliek in de vorm van dit filmpje:

 

Ook McCain zegt geen behoefte te hebben om de film te zien. Hij staat nog altijd achter de keuze van zijn running mate en is nog altijd trots op zijn campagne. Volgens McCain kan de film geen correcte weergave van de feiten zijn, wegens gebaseerd op een boek dat 'sterk gekleurd' is. Detail: McCain gaat stevig vloekend door het verhaal. Hij gebruikt in het boek en in de film aan de lopende band het F-woord. Ook niet waar, aldus McCain. 'Ik heb gehoord dat ik als behoorlijk vuilgebekt word afgeschilderd. Zo ben ik niet, ik heb een groter vocabulaire dan dat.'

Super Tuesday - update

Update met de laatste peilingen.

Elke verkiezingscyclus heeft er één: een dinsdag in februari of maart wanneer een heleboel staten tegelijk hun voorverkiezingen houden. Het is de drukste dag van het seizoen waarop de grootste lading afgevaardigden in een klap wordt uitgedeeld. Super Tuesday. Menig race is al beslist op die hoogdag, of kreeg zijn definitieve wending. 

Het idee achter de bundeling is dat staten het belang van hun voorverkiezing kunnen opdrijven door ze samen met een hele hoop andere te organiseren. Voor de kandidaten is Super Tuesday elke keer het moment waarop de race het lokale niveau van de vroege geïsoleerde verkiezingen - zoals die in Iowa of New Hampshire - ontgroeit. Wie het dan goed doet, heeft het argument op zak dat hij of zij op nationaal niveau een campagne kan besturen, en meer nog: verkiesbaar is.

Super is wel een relatief begrip. Op 7 maart 2000 stemden 16 staten tegelijk, een toenmalig record in de de Amerikaanse electorale geschiedenis. Maar dat werd vlotjes gebroken door de moeder aller Super Tuesdays: die van 5 februari 2008. Niet vies van een superlatief meer of minder doopten de Amerikanen die dag om tot Super Duper Tuesday, of Mega Tuesday, Giga Tuesday, Tsunami Tuesday of, waarom ook niet, The Tuesday of Destiny. 24 staten stemden op dezelfde dag. Toch duurde het nog tot juni voor Barack Obama de maat nam van Hillary Clinton aan Democratische kant. Bij de Repupblikeinen won John McCain de nominatie op 4 maart 2008, ook wel Super Tuesday II.

Dinsdag is het opnieuw zo ver: 6 maart is de Super Tuesday van 2012 en zoals dat hoort zijn de belangen groot. Ook al stemmen er 'maar' tien staten. Een overzicht:

1. OHIO. De meeste ogen zijn gericht op Ohio, een notoire swingstate in de algemene verkiezing. Ohio grenst ook aan Michigan, waar vorige week dinsdag de spannendste primary sinds de schoonheidswedstrijd van Iowa twee maanden geleden werd uitgevochten. Romney overleefde nipt. Ohio heeft hetzelfde profiel als Michigan (veel industrie, veel 'blue collar' kiezers), maar dan zonder het 'thuisvoordeel' voor Romney. Maar dat was soms ook een nadeel. Santorum klom de voorbije weken naar de leiding in Ohio, maar daar schiet in de aanloop naar dinsdag niet veel meer van over. Meerdere peilingen wijzen op een nagelbijter tussen de twee, een dubbeltje op zijn kant. Als Santorum niet wint in Ohio, kan het voor hem voorbij zijn. Klopt hij er Mitt Romney wel, dan hijst hij zich weer helemaal in de race. Het mediagevecht loopt er op volle toeren.


2. TENNESSEE. Een zuidelijke staat. De enige vorige typisch zuidelijke staat (Florida is dat niet) die al aan de beurt kwam, was South Carolina. Die ging met grote voorsprong naar Gingrich. Maar nu voert Santorum de peilingen aan, niet verwonderlijk voor een diepgelovige staat als Tennesse. Als Romney - die maar nipt achter ligt op Santorum - hier voet aan de grond krijgt, zet hij een grote stap. In het oog te houden.


3. OKLAHOMA. Ook een spannende. Santorum zou deze zuidelijk midwesterse staat op zak moeten hebben, maar zoals al vaker gebeurd is, zet Romney een late spurt in. 


4. NORTH DAKOTA. Houdt een caucus, dus dat opent perspectieven voor Ron Paul. Opkomst is cruciaal bij die manier van stemmen, en de volgelingen van Paul zijn het meest gemotiveerd. Romney won er in 2008 en wil dat graag herhalen natuurlijk. Hij vloog speciaal naar het verre Fargo om dat kracht bij te zetten.


5. VIRGINIA. Ondanks het belang van de staat gaat het in Virginia enkel tussen Mitt Romney en Ron Paul. De reden? Newt Gingrich en Rick Santorum zijn er niet in geslaagd tijdig het vereiste aantal handtekening in te dienen om op het stembiljet te geraken. Een grote flater, en dus quasi gratis winst voor Romney, die er ver op kop staat in de peilingen.


6. MASSACHUSETTS en GEORGIA zijn belangrijke staten, maar thuismatchen voor respectievelijk Romney (ex-gouverneur in Massachusetts) en Gingrich (geboren in Georgia). Mogen dus niet verliezen, al wordt dat voor Gingrich in Georgia niet vanzelfsprekend. Het is zijn ultieme kans op een derde comeback, maar als hij Georgia niet kan winnen, is het voor Gingrich voorbij. 


7. IDAHO en VERMONT gaan quasi zeker naar Romney. Vermont is van dezelfde strekking als Massachusetts en New Hampshire en in Idaho wonen veel mormonen. Idaho is wel een caucus-staat, en Ron Paul heeft er zijn zinnen op gezet.


8. En dan is er nog ALASKA, dat ook een caucus houdt. Wellicht ook een duel tussen Romney en Paul. Maar behalve Sarah Palin (die ooit nog een verdoken endorsement voor Newt Gingrich uitsprak) maalt niemand echt om The Last Frontier. Er is niet gepeild, noch campagne gevoerd.

 

Romney en Santorum zijn dus de favorieten voor Super Tuesday. Met een licht voordeel voor Romney omdat hij de trend meeheeft in de peilingen en omdat hij dit weekend nog enkele kanjers van de partij, zoals Eric Cantor, achter zich kreeg. Een andere indicator zijn de nationale peilingen. Die winnen steeds meer aan belang, omdat de strijd nu op vele fronten verspreid over de VS wordt uitgevochten. Santorum en Romney liggen ook in die polls met elkaar in balans.

En om dat allemaal te verteren, is er speciaal voor Super Tuesday een playlist op Spotify.

Andrew Breitbart, rechtse superster, overleden

Het sterk gekleurde Amerikaanse medialandschap is een controversiële stem armer. Andrew Breitbart, conservatieve publicist en cheerleader van rechts Amerika, is donderdag in LA overleden op 43-jarige leeftijd. 'We verliezen een echtgenoot, een vader, een zoon, een broer, een goede vriend, een patriot en een gelukkige krijger', staat op de homepage van Big Journalism, een van Breitbart's publicaties.

Breitbart was een provocatieve kruisvaarder voor de conservatieve zaak in de VS. Hij fulmineerde tegen de 'hypocrisie van de linkse en liberale media' en maakte er een sport van Democratische politici aan zijn degen te rijgen. In een extreem gepolariseerd politiek klimaat was hij even geliefd door rechts als gehaat door links en paste hij in het rijtje van usual suspects als Glenn Beck, Rush Limbaugh en Ann Coulter. Tegelijkertijd beheerste hij heel goed de kunst van de zelfpromotie. The New Yorker wijdde een lang profiel aan hem twee jaar geleden. 

Zijn bekendste prestatie was de onthulling van intieme twitterberichten van het populaire Congreslid Anthony Weiner in juni van vorig jaar. Weiner, een New Yorker die in de running was om burgemeester te worden, tweette een foto van zijn kruis per abuis naar al zijn volgers. Hij verwijderde het beeld meteen, maar het bericht geraakte toch bij Breitbart, die het aan de grote klok hing. Weiner hield zijn onschuld enkele dagen op een pijnlijke manier vol, maar gaf dan toch toe dat hij het gedaan had, en zelfs niet aan zijn proefstuk was. Hij nam ontslag en verdween sindsdien van het openbare toneel.

Een grote triomf voor Breitbart, die dacht dat extra in de verf te zetten door de persconferentie te kapen waarop Weiner in tranen zijn pijnlijke misser toegaf. Een bijzonder surrealistisch tafereel:

 

Zelf kwam Breitbart in opspraak bij het gedwongen ontslag van Shirley Sherrod in 2010. Breitbart publiceerde een video van de zwarte medewerkster van het ministerie van Landbouw waarin ze toegaf dat ze 23 jaar eerder een blanke man had gediscrimineerd door hem niet bij te staan bij een foreclosure. Ze werd ontslagen, maar nadien bleek uit de volledige video dat ze de man toch had geholpen. Obama excuseerde zich en Sherrod kreeg een nieuwe job.

Breitbart werkte, samen met de sociaal-conservatieve organisatie Citizens United, aan een documentaire die de draak steekt met Occupy Wall Street-beweging. 'De media gaf Occupy een happy face. Maar het is fascisme. Dit wordt een oorlogsfilm, even vulgair, vuil en gewelddadig als de occupiers. Ik wil dat mijn film 'kinderen niet toegelaten' wordt.' Op het jaarlijkse congres CPAC, begin februari in Washington, stelde hij zijn project voor:

 

Daarna zocht hij zelf de confrontatie op met de betogers buiten: 'Jullie zijn vuile freaks. Gedraag jullie. Stop met mensen verkrachten.'

 

Op Twitter regende het donderdagochtend rouwberichten, zowel uit linkse als uit rechtse hoek, nadat zijn overlijden bekendraakte. Sarah Palin, idool van de Tea Party, schreef op haar Facebook-pagina dat Breitbart 'een krijger was van de juiste zaak'. 'Hij verdedigde wat juist was.'

Ook de presidentskandidaten reageerden vanop het campagnepad. 'Dit is een schok. Mijn gebeden gaan naar Andrew en zijn familie', zei Rick Santorum. Mitt Romney: 'Ann en ik zijn diep bedroefd door het heengaan van Andrew Breitbart. Een briljante ondernemer, een dappere conservatief en een liefhebbende echtgenoot en vader.'

Breitbart bundelde zijn publicaties op Breitbart.com. Hij werkte vroeger voor de conservatieve nieuwssite Drudge Report en startte mee de zeer succesvolle site The Huffington Post op.

Hij zou hartproblemen hebben gehad en stierf een natuurlijke dood.

Santmentum (bis)

Het midwesten van de VS is in dit verkiezingsjaar het terrein van Rick Santorum. Daarvan kregen we al een idee na zijn vertraagde zege in Iowa, en dat werd bevestigd met zijn hattrick in Minnesota, Missouri en Colorado. Felbegeerde delegates won hij er nog niet mee, maar het katapulteerde hem wel vanuit het niets weer vol in de schijnwerpers. Santorum is nu plots het conservatieve alternatief voor Romney, een rol die Gingrich na zijn winst in South Carolina exact een maand geleden nooit meer stevig kon opeisen.

En zo wordt de primary van Michigan, vandaag over een week, plots spannend. Het zou altijd een voorprogramma worden voor Super Tuesday op 6 maart, met makkelijke winst voor Romney, hij is er tenslotte geboren. Bovendien was zijn vader er een populaire gouverneur in de jaren 60 en een voormalige topman van autobedrijf American Motor Company, later opgegaan in Chrysler.

Toch is Romney op achtervolgen aangewezen op eigen bodem. Santorum, aarstconservatief en heel gelovig, spreekt een aanzienlijk deel van de gefrustreerde blanke middenklasse aan. Dat geeft hem veel vertouwen, getuige de befaamde 'Rombo' spot die de kijkers/kiezers van Michigan over zich heen krijgen. Een lookalike van Mitt heeft het op een kartonnen Santorum gemunt, maar slaagt er niet in hem te raken. 

 

Het blijft verbazen dat Santorum tot twee weken voor de eerste voorverkiezing in Iowa nooit een deftige kans werd toegedicht om een rol van betekenis te spelen in deze verkiezingen. Na zijn succes in Iowa zagen velen in de ex-senator van Pennsylvania niet veel meer dan een one state wonder, wat werd bevestigd door zijn povere resultaten in New Hampshire, South Carolina en Florida. Bovendien had hij geen geld, verloor hij ooit al eens een senaatsrace met 18 procentpunten verschil en was hij veel te rechts.

Maar Santorum bleef zijn sociaal-conservatieve boodschap verkondigen en raapte de kiezers op die Romney niet authentiek genoeg vinden en die Gingrich niet vertrouwen. Het werkte in de drie staten van 7 februari, en een week geleden resulteerde dat in een monsterscore in een peiling uit Michigan. Santorum zou er met 39 procent gaan lopen, tegenover 24 procent voor Romney. 'Santorum groeit hoe langer hoe meer naar de consensus als alternatief voor Mitt Romney, terwijl Newt Gingrich leegbloedt', zegt Public Policy Polling.

Niet minder dan een vreselijke blamage voor Mitt, wiens campagne zich al probeert in te dekken tegen een zwak resultaat. Maar verwachtingen verlagen of niet, als Romney Michigan al niet kan winnen, waar zit dan zijn stempel van onvermijdelijk en verkiesbaar? De chaos binnen de partij zou compleet zijn.

De voorsprong is ondertussen wel al gekrompen. Een update van diezelfde poll geeft nog maar een voorsprong van 4 procentpunt. De advertentiemachine van Romney, al heel succesvol in de uitschakeling van Gingrich in Florida, draait op volle toeren en op meerdere fronten tegelijk. Nu de race stilaan nationaal loopt en niet meer geïsoleerd in enkele staten apart, komen de diepe zakken van Romney extra van pas om op meerdere plaatsen tegelijk zendtijd op te kopen.

 

Tegelijk bracht Santorum zichzelf ook in opspraak. De ware oerconservatieve en diepchristelijke aard van Santorum was al lang bekend, maar komt nu pas nadrukkelijk bovendrijven. Hij is een krijger van de conservatieve gewoontes die zijn kinderen thuis opvoedt en zich hardop afvraagt of de overheid wel onderwijs moet organiseren. Hij is heel streng pro-life: anti-abortus en zelfs tegen prenataal onderzoek want dat moedigt abortus aan. Als abortus ooit illegaal wordt in de VS, de droom van Santorum, dan moeten abortusdokters met terugwerkende kracht maar veroordeeld worden.

De voorbije dagen ging hij nog meer de controversiële toer op. Hij sprak over de samenleving onder regering-Obama als over het Duitsland van de jaren 30 en leek Obama te vergelijken met Adolf Hitler. Meer nog: Obama gelooft in 'een valse (phony) theologie, geen theologie gebaseerd op de bijbel'. Santorum verduidelijkte later dat hij Obama's geloof niet in twijfel wil trekken, hij wilde eigenlijk bedoelen dat Obama fout zit door klimaatopwarming en andere groene issues voor waar aan te nemen. Maar de uitspraak sluit wel aan bij de hetze bij christelijk Amerika na de beslissing van de regering-Obama dat ook instellingen in de religieuze sfeer anticonceptiemiddelen moeten terugbetalen als deel van de ziektezorgwet.

Zijn achterban helpt niet echt. Rijke donor Foster Friess zei dat 'in zijn tijd' de vrouwen aspirine gebruikten als anticonceptiemiddel, een uitspraak die Santorum probeerde af te doen als 'a stupid joke'. 'He is a good man, he is not a creep.'

Helemaal te gek werd het toen een video opdook waarin Santorum Nederland afschildert als een soort horrormaatschappij waarin euthanasie welig tiert. Terechte verontwaardiging in Nederland. De factchecker van de Washington Post maakt er brandhout van. De vraag is of die posities wel nadelig zijn voor zijn campagne. Hier vijf redenen op waarom dat helemaal niet het geval hoeft te zijn.

In ieder geval zullen de komende veertien dagen, met voorverkiezingen in dertien staten (Arizona en Michigan op 28 februari en elf staten op Super Tuesday), heel veel vragen beantwoord worden. De aanloop naar 28 februari en 6 maart wordt vanavond al ingezet, met een debat zowaar, het eerste in een maand tijd.

Conservatief en op zoek naar een lief

Wie is de knapste Republikein? (‘De zonen van Mitt Romney!’ – giechel – ‘Maar ze zijn allemaal getrouwd.’) Wat is een goede plek voor een conservatief om een meisje mee naartoe te nemen op een avond uit? (‘De schietclub!’) Kan je zomaar daten met een liberal? (‘Tuurlijk!’)

Niet meteen het soort vragen dat je verwacht tijdens de Conservative Political Action Conference (CPAC), een jaarlijkse driedaagse conferentie van alle gelederen van rechts Amerika. Maar tussen de discussies over politiek en beleid was ook tijd en ruimte voor een ongewone workshop: dating tips voor jonge conservatieve vrijgezellen. 

CPAC is een conservatieve hoogmis die elk jaar begin februari ruim 10.000 Amerikanen naar het Marriott Wardman Park hotel in Washington DC lokt voor drie dagen van speeches en informatiesessies over de oerwaarden van de Republikeinse partij. Het programma van sprekers leest als een who’s who van de rechterkant van het Amerikaanse politieke spectrum. Komen er zich van hun conservatiefste kant tonen: de huidige presidentskandidaten (op Ron Paul na), ex-presidentskandidaten (Rick Perry, Michele Bachmann, Herman Cain, Mike Huckabee), toekomstige presidentskandidaten (Marco Rubio, Paul Ryan, Rand Paul) en zelfs de eeuwige doet-ze-het-of-doet-ze-het-niet kandidate: Sarah Palin. De koningin van de Tea Party geeft zaterdag de afsluitende toespraak.

Gespreksonderwerp nummer één op de openingsdag donderdag was uiteraard de presidentscampagne die deze week met de hattrick van Rick Santorum een zoveelste onvoorspelbare wending heeft gekregen. Het zal Mitt Romney dwingen om nog meer naar rechts op te schuiven als hij vrijdag zijn toespraakje houdt. Veel steun voor Romney zie of hoor je trouwens niet op het oerconservatieve conclaaf. Voor Santorum en Paul daarentegen.

CPAC trekt traditioneel heel veel studenten, en om voor hen wat afleiding te voorzien tussen al het serieuze werk, organiseerde theteaparty.net de workshop ‘Conservative dating. Leer alles: van de conversatie in de eerste vijf minuten tot de vraag of Tea Party’ers en Occupiers meer met elkaar gemeen kunnen hebben dan een afkeer van bailouts.’ De sessie was aangekondigd als ‘open for conservative singles’, waarvan er een veertigtal opdaagden – terwijl ze op dat moment ook naar Rick Perry konden gaan luisteren. Voor de rest zat het zaaltje vol media. Dating coach van dienst was specialist Wayne Elise, zelf een libertair uit LA en blijkbaar een specialist ter zake.

Volgens coach Wayne zijn veel conservatieve jongeren te weinig bereid om hun ideologie te laten varen als ze op pad trekken om mensen te ontmoeten. ‘Ze nemen zichzelf te serieus. Linkse mensen hebben veel meer de reputatie dat ze kunnen feesten en zich amuseren. Het is niet omdat je conservatief bent dat je geen plezier kan maken. Je kan ook charismatisch zijn zonder aan de marihuana te zitten.’

Mocht het iemand van pas komen: de raad van coach Wayne kwam erop neer dat je ‘je comfort zone’ moet verlaten, open zijn over jezelf, niet te krampachtig een eerste indruk maken en vooral: specifiek zijn. Weten wat je wil, wat voor iemand je zoekt. Hoe kieskeuriger hoe beter. Toen coach Wayne aan een jonge Republikein op de eerste rij vroeg wat hij wil, antwoordde die: ‘gezond haar, gezonde huid, mooie ogen, 1,70 meter ongeveer en een job bij Fox News.’

Iemand anders had een goeie tip voor een plaats om een meisje mee naartoe te nemen op een afspraakje. ‘De schietclub. Het is fun, het is conservatief en veel vrouwen hebben het nog nooit gedaan. Plus, je krijgt de kans om te tonen wat je kan.’ Op de vraag of de aanwezige vrouwen dat wel leuk zouden vinden, kirden twee Santorum-supporters van ‘Ja!’ Maar misschien toch niet als eerste kennismaking. Conclusie: de schietclub is ideaal voor een tweede date.

Tussen al het gepalaver over de vreselijke schuldenberg van het land en het on-Amerikaanse beleid van de socialist Barack Obama is er dus ruimte voor liefde op CPAC. Meer nog, het hele event heet de plek bij uitstek te zijn om een zielsverwant tegen het lijf te lopen. Met hulp van coach Wayne, of van een discrete advertentie als het moet.

Halftime in America

The morning after de Super Bowl is er altijd vanalles om over na te kaarten. Kleine schandaaltjes in de Amerikaanse huiskamers. De borst van Janet Jackson bijvoorbeeld, of de tekstuele misser van Christina Aguilera. Dat is dit jaar niet anders, want zangeres M.I.A. - een van de gastrolletjes in de show van Madonna tijdens de rust - liet haar middelvinger zien. Controverse.

Maar in het verkiezingsjaar 2012 is er de dag na de belangrijkste sportavond van het jaar ook heel wat politiek stof dat opwaait. De meest besproken van de peperdure reclamespots is er niet eentje met ijsberen of baby's maar met auto's van Chrysler, ook al komen die er amper in voor.

'Halftime in America' heet het filmpje, want tijdens de Super Bowl hebben reclamespots een titel. En het is moeilijk om er geen politieke boodschap in te zien. Acteur Clint Eastwood vertelt, met karakteristieke hese stem en dichtgeknepen ogen: 'It's half time, both teams are in their locker room discussing what they can do to win this game in the second half.'

Eastwood gebruikt de metafoor van de rust halverwege de wedstrijd om uit te zoomen naar heel Amerika en het gevecht tegen een stroeve economie. 'It's half time in America too. People are out of work and are hurting. And they all are wondering what they can do to make a comeback. We are all scared because this is a big game.'

Vervolgens gaat het over Detroit, over hoe de automobielhoofdstad van weleer rechtkrabbelt uit de miserie en over hoe zoveel veerkracht een voorbeeld kan zijn voor Amerika. 'This country can't be knocked out with one punch. We get right back up again and when we do, the world is going to hear the roar of our engines.' Het hele filmpje:

 

De spot zou recht uit de hoek van het Obama-kamp kunnen komen. Als president die 'half time' zijn verhoopte mandaat van acht jaar zit, vecht Barack Obama voor morrende kiezers die ongeduldig zijn door het langzame tempo waaraan de economie herstelt. Een van zijn meest controversiële beslissingen was de overname van de grote autobedrijven van Detroit om ze van de ondergang te redden. De ingreep was een succes en daarvoor zijn Chrysler en co hem kennelijk dankbaar. Chrysler kreeg 12,5 miljard dollar toegestopt en overleeft nu onder de vleugels van het Italiaanse Fiat.

Geen twijfel dat Obama de hulp aan Detroit zal uitspelen in zijn herverkiezingscampagne, en zich zal afzetten tegen Mitt Romney. Zijn waarschijnlijke opponent laat geen gelegenheid voorbijgaan om zijn afkeer te uiten voor het gebruik van belastinggeld om de privésector te hulp te schieten. Afwachten wat ze daar in Michigan, waar Detroit ligt en waar Romney geboren is, van vinden.

Volgens Chrysler heeft het allemaal niks met politiek te maken, en is de spot zeker geen verdoken endorsement. Maar Obama-supporters waren laaiend bij het zien van die boodschap tijdens de rust van de Super Bowl, vlak voor het begin van de tweede helft, een moment waarop heel Amerika voor de buis zit. David Axelrod, campagnestrateeg van Obama, reageerde op twitter: 'Powerful spot.' Karl Rove, Republikeinse spin doctor, kon er niet mee lachen.

Opvallend: Clint Eastwood is een Republikein, maar wel een gematigde. Hij was burgemeester van Carmel-By-The-Sea in California en in 2008 steunde hij John McCain. De overlevering wil zelfs dat hij op de shortlist stond om vice-president te worden onder vader Bush in 1988.

De gelijkenissen tussen 'It's halftime in America' en 'It's morning again in America' zijn trouwens treffend. Met die laatste boodschap, in betere economische tijden, won Republikeins boegbeeld Ronald Reagan in 1984 zijn tweede presidentsverkiezing.

 

Mathematisch kan het nog

Alles wijst erop dat Mitt Romney binnenkort tot genomineerde van de Republikeinse partij gekroond wordt. Hij sleept steunbetuigingen van partijkanonnen in de wacht (en dan heb ik het niet over irrelevante realitymiljardairs), beschikt over tonnen broodnodige cash en heeft de kalender mee. De kans is groot dat hij alle voorverkiezingen van februari plus de eerste van maart wint. Die zijn allemaal in staten die hem liggen. Als het hem lukt, begint Romney met veel voorsprong aan Super Tuesday op 6 maart, wanneer hij misschien wel de genadeslag uitdeelt. (Al is die niet zo Super als weleer, er stemmen tien staten tegenover ruim 20 in 2008.)

Na de openingsmaand liggen de tegenstanders van Romney ver achter. Santorum kon in uitgesteld relais de schoonheidswedstrijd van Iowa winnen, maar verloor dan drie keer op rij redelijk zwaar. Ron Paul deed het sterk in Iowa en New Hampshire, maar was nergens in South Carolina en Florida. En de jojo-campagne van Newt Gingrich kende in South Carolina een gigantisch hoogtepunt, maar herviel nadien in calimero-houding. Na Florida is de orde die deze presidentscampagne typeert weer hersteld: Romney is de waarschijnlijke uitdager van Obama in november.

Gingrich zweert wel om tot het bittere einde door te gaan. Zijn ego is zodanig gekraakt door het bommentapijt aan negatieve advertenties dat zijn boosheid alleen al hem ver kan brengen. 'Het zal een lange race worden, want ik ga door tot de conventie eind augustus. Tenzij Mitt Romney eerder opgeeft natuurlijk', zei Gingrich deze week. Newt kreeg felicitaties voor Mitt na Florida niet over zijn lippen.

'Er zijn nog 46 staten te gaan', was zijn boodschap na zijn verlies in de Sunshine State. Maar hij bedoelde eigenlijk 45, want Gingrich miste de voorwaarden om deel te nemen aan de primary van Virginia, een van de tien Super Tuesday staten. Een voorbeeld van hoe zijn campagne met haken en ogen aan elkaar hangt. Dat is al sinds het begin zo. Toen hij in mei vorig jaar liever op cruise in Griekenland ging dan op campagne in Iowa en elders, stapte zijn personeel collectief op en kon hij nieuwe mensen gaan zoeken.

Maar Newt heeft geen ongelijk. Hij hangt dan wel in de touwen, overrompeld door de Romney-trein, maar op papier is de race nog lang niet gelopen. Om de nominatie te winnen moet een kandidaat 1.144 afgevaardigden achter zich krijgen, iets meer dan de helft van de 2.165 die over de vijftig voorverkiezingen worden uitgedeeld. Tussenstand na vier staten: Ron Paul heeft er 3, Santorum 13, Gingrich 23 en Romney 71.

Mathematisch kan het dus nog voor Newt en de andere kandidaten. Meer nog, mathematisch zijn we nog maar net begonnen. Florida was een winner-takes-all staat, waarbij Romney als eerste alle vijftig 'delegates' kreeg. Maar de meeste andere staten hanteren dat principe niet meer. Dus door veel tweede plaatsen te verzamelen en af en toe eens te prikken kan Gingrich zichzelf wel degelijk relevant houden. Op Super Tuesday wint hij quasi zeker thuisstaat Georgia en wie weet verrast hij hier en daar nog. In Tennessee bijvoorbeeld, of Oklahoma.

Maar dan moet hij dus wel heelhuids door februari komen, en na elk verlies een speech vinden die zijn achterban kan blijven motiveren. Hoe meer Romney wint, hoe meer Republikeinen naar hem zullen neigen. Als het dan toch moet om Obama te kloppen.

In het verleden bleek dat de tv-debatten Gingrich' ultieme springplanken waren. Die volgden mekaar in januari in snel tempo op, maar in februari is er maar eentje: de 22ste in Arizona. Dat is de staat van John McCain, de genomineerde van 2008 die nu Mitt Romney steunt. Op dezelfde dag als Arizona (28 februari) stemt Michigan, waar Romney geboren is. Maar misschien hoeft Gingrich niet te wachten op de debatten en maakt Romney uit eigen beweging nog wel een paar communicatieve blunders.

Gingrich, Paul en Santorum hebben er dus alle baat bij om de beproefde Rode Duivels-houding aan te nemen: mathematisch is er nog niks beslist en wie weet schuift de favoriet ergens nog wel uit. Alleen weten wij maar al te goed waartoe dat meestal leidt.