Oh oh nee reality op den TV

Ik dacht persoonlijk dat de moestuin met rare kwieten na programma’s als Man bijt Hond, Afrit 9 en Temptation Island volledig waren leeggeplukt, maar het kan blijkbaar steeds erger. Het Nederlandse format Oh oh Cherso bewees dit al vorig jaar bij onze noorderburen en zal dit volgend jaar met een Vlaamse versie wellicht ook hier nogmaals bewijzen. Jongemannen met hersenen zo groot als erwten en jongedames die geoogst werden in een barbiewinkel, lopen doelloos over het scherm te paraderen. Ondertussen kunnen de reality-tv liefhebbers hun honger stillen met Superfans. Een programma waarin mensen zonder schaamte Willy Sommers, Garry Haggar (of is het Harry Gagger) en consoorten aanbidden als halfgoden. In de middeleeuwen zou je voor minder op de brandstapel zijn beland.

De geheime toneelschool

Waar komen al deze mensen vandaan? Het is niet alleen vraag die ik me stel bij de Smurfen. Ik kan me moeilijk inbeelden dat al deze mensen echt bestaan. Er rijst dan ook al een tijdje het sterke vermoeden dat er een geheime toneelschool bestaat in Vlaanderen waar gewone burgers – naar analogie met de Amerikaanse Navy Seals – een intense onderdompeling krijgen in deviante gedragspatronen. De cursussen West-Vlaams mompelen voor beginners, interieurinrichting met de Franse slag, inhoudsloos debatteren en fashiontips voor blinden lijken me alvast op het curriculum te staan. Vlaanderen houdt van deze acteurs alsof ze de Kennedies zijn. Bekende alumni als Betty en Lesley-Ann Poppe zijn volgens onbekende bronnen het bekendste uithangbord van deze geheime toneelschool.

Niet te filmen!

Alle gekheid op een stokje – en dat Vlaams audiovisueel stokje is vrij lang – erger ik me vaak aan het paradoxaal lage reality gehalte van dergelijke reality reeksen. Het is een hypothese die eveneens bevestigd wordt door het recent verschenen boek ‘Niet te filmen’ van Barbara Kuipers. Deze 32-jarige journaliste werkte jarenlang mee aan reeksen zoals Temptation Island en Peking Express. Het wordt snel duidelijk dat dergelijke producties niets aan het toeval overlaten en ‘De Bijbel’ (het draaiboek) beter volgen dan de strengste religieus van het land. Afleveringen van een uur zijn bijvoorbeeld het resultaat van het knip-en plakwerk van dagenlang filmen. Zinnen worden aan elkaar gemonteerd alsof ze door een nobelprijswinnaar werden verzonnen.

Moreel verval of onschuldig carnaval

Ik moet toegeven dat de reden waarom mensen zo verslaafd zijn aan dergelijke reality reeksen me wel fascineert. Is het een zoveelste voorbeeld van het failliet van de rationele samenleving, een samenleving waarbij bedrijven die winst maken mensen ontslaan om nog meer winst te maken, een samenleving waar politici de belangen van het volk reduceren tot het eigen belang, popdiva’s zo kort gerokt op het podium staan dat je vreest dat de textielindustrie binnenkort volledig failliet zal gaan. Of is het gewoon een vorm van brood en spelen? Zegt u het maar! U kijkt toch ook?

Matthieu van den Bogaert is marketeer bij de Vlerick Leuven Gent Management School. Dit artikel is volledig in eigen naam geschreven.

[B] http://www.yudai.be [T] @marketingyudai [E] matthieu.vandenbogaert@gmail.com