Geplaatst op 16 mei 2010 door Roland Legrand

Zwitserse medicijnen voor de Belgische ziekte?

Als men de Belgische politiek vanuit het buitenland volgt, lijkt het wel alsof de communautaire problemen er onoplosbaar zijn en een efficient beleid niet meer mogelijk is.  

Eigenlijk kijken we wat moedeloos toe naar een continu gepalaver en een verspilling van energie en tijd.   Gezien de maatschappelijke voorkeuren aan beide kanten van de taalgrens zo uiteen liggen, lijkt elke duidelijke beleidskeuze al op voorhand gecompromitteerd.  

Als er dan toch een compromis wordt bereikt is het oorspronkelijke beleidsplan meestal al zo verwaterd dat het uiteindelijk zijn doel mist.  

En zo  wordt België een land van middelmatigheid, van mossel-noch-vis politiek, van het voor zich uit schuiven van problemen.     

In het huidig woelig economisch water lijkt België een roeiboot die zelfs geen kompas heeft terwijl de landen rondom ons over grote zeeschepen beschikken. En in de verte zien we al de Aziatische speedboatsal opdoemen.

Nu wordt vaak de indruk gewekt dat de Belgische problematiek met zijn twee culturen en taalgroepen (de Duitstaligen even buiten beschouwing gelaten) uniek is en dat een land  met zo’n tegenstellingen dan ook geen toekomst kan hebben.  

Gezien de grote parallellen en de geografische nabijheid verbaast het mij dan ook dat men niet meer spreekt over en inspiratie zoekt in het Zwitserse model.  En dit terwijl we er zoveel van kunnen leren!

Zwitserland heeft net dezelfde problematiek van verschillende culturen, talen en politieke voorkeuren.  En toch draait het hier vlot. Terwijl België verdrinkt onder een overheidsbeslag dat tot de hoogste ter wereld behoort, kan Zwitserland uitpakken met één van de laagste percentages belastingdruk in de OECD.

De conflicten tussen de gemeenschappen over het te voeren economisch en sociaal beleid worden hier grotendeels vermeden door het feit dat het belangrijkste deel van de overheidsinkomsten op het vlak van de kantons wordt ontvangen en uitgegeven. Elk kanton bepaalt zelf zijn beleidsvoorkeuren en de fiscale concurrentie tussen de kantons speelt volop (sommigen spelen het zelfs agressief, met belastingtarieven voor bedrijven van maar 5% terwijl het in het naburige kanton drie keer meer). 

En als het ene kanton veel meer sociale accenten wenst te leggen dan een ander kanton, kan het dat zonder probleem (voor zover de lokale kiezer akkoord gaat uiteraard, hier heerst de absolute democratie van het referendum). Maar de rekening van het gekozen beleid dient wel steeds zelf betaald.

Het mooie is echter tegelijkertijd dat fiscale concurrentie hier niet in de weg staat van een solidariteit tussen rijkere en armere regio’s.   

Zo wordt er door de bondsraad - de  zevenkoppige federale regering van hier - een bedrag bepaald aan solidariteit (momenteel 3 miljard CHF per jaar tussen 2008 en 2011).   En zo betalen de rijke kantons  (Zug, Bazel, Genève, Zürich, Vaud,..) een redelijk flink bedrag aan financiële transfers aan de armere kantons (Uri, Jura, Valais,..).  Het bedrag wordt zo bepaald dat de armere kantons na ontvangst van de transfers op een niveau komen van 85% van het Zwitsers gemiddelde. 

De verdeelsleutel van de transfers houdt tevens ook rekening met objectieve handicaps zoals  geografische factoren (de bergregio’s) en socio-demografische (agglomeraties).  En om de 4 jaar worden de fondsen opnieuw bekeken.    Alles wordt op een zakelijke manier becijferd en beslist. De kaart met de financiële transfers stond deze week nog in de krant.

Dit alles liet me meteen aan de Belgische situatie denken.  Geef toe, het Zwitsers voorbeeld dit geeft stof tot nadenken.

Patrick Soetens

Reacties

Volledig akkoord, Patrick!

Op basis van mijn gesprekken en discussies met de Zwitsers en vele expats hier en de cross-culturele training die we bij PwC gekregen hebben omtrent la Conféderation Helvétique, kan Zwitserland (en de Zwitsers zullen het graag horen) inderdaad als voorbeeld voor ons vaderlandje dienen.

Laat ons de discussie hier met enkele andere Belgen verderzetten in Genève bij een goed glas Belgisch bier ;-)
en meteen onze ervaringen delen over hoe we wat in Belgie momenteel gebeurt het best aan de anderen hier uitleggen ...

Vriendelijke groeten

Bart

PricewaterhouseCoopers
Indirect Taxes Manager
International VAT Team Geneva

Hallo Bart,

Lijkt me een uitstekend idee!

Patrick Soetens

Keytrade Bank
Geneva Branch

Beste Patrick,

Ik heb je artikel met veel interesse gelezen en dit lijkt inderdaad veel beter te werken dan het Belgische model. Ik zit zelf ook niet in het best presterende land (Madrid, Spanje ...), met ook vele talen en culturen om te verenigen. Het frusterende, naar mijn mening, is dat België eigenlijk alle troeven heeft om één van de best presterende landen van de EU te zijn(centrale ligging, geen natuurlijke hindernissen, goed opgeleide bevolking, meertaligheid).

Maar toch zullen we weer zwaar moeten gaan besparen, hebben we te lijden onder één van de zwaarste belastingsdrukken ter wereld, en kunnen genieten van een wegennet dat langzaamaan niveau Oost-Europa begint te gaan (terwijl we net een heel goed wegennet nodig hebben om onze centrale positie uit te buiten). En jammer genoeg verlamt de politieke besluiteloosheid ons zozeer dat er ook geen fundamentele vooruitgang gemaakt wordt.

Al je suggestie gestuurd naar één van de talrijke politici die ons land rijk is dat ze er iets mee kunnen doen?

Met vriendelijke groeten

Philip Bollen

De Lage Landen Leasing
Wholesale Sales Manager Office Technology

volledig akkoord, alleen kun je in belgie een bevolkingsdeel dat leeft op de kosten van een ander deel geen veranderingen aan het sisteem doen aannemen die tegen hun voordeel ingaan,dus het enige dat overblijft is afscheiding.

De Belgische boot is een ondermaatse roeiboot geworden die al te veel lekken vertoont. Het resultaat bekomen door politici van ondermaats niveau, die het daarenboven aan alle nederigheid ontbreekt om te leren van de anderen die iets beter doen. Nee, onze politici, maar ook véél van onze ambtenaren, denkt steeds weer het warm water te moeten uitvinden. Resultaat: traag, kostelijk, onefficiënt en meestal ook niet de beste keuze.
In tijden van verval koos destijds de Romeinse Senaat een dictator (géén despoot) om gedurende bijv. 3 jaar orde op zaken te stellen.
Soms beginnen wij met heimwee hiernaar te verlangen.

Wat ik ook interessant vind aan het Zwitserse model, is de opdeling in 26 kantons, t.o.v. de 2 gemeenschappen in Belgie. Hier in Zwitserland gebeurt het al eens dat sommige Duitstalige kantons een alliantie aangaan met sommige Franstalige kantons, om een bepaald doel te bereiken. In het kader van de democratie is daar geen enkel probleem mee.
In Belgie daarentegen, zit je altijd met die 2 uitersten, Franstaligen tegen Vlaamstaligen, hetgeen nu al drie jaar tot een patstelling geleid heeft. Misschien moeten ze die gemeenschappen en gewesten maar terug afschaffen, en de regionale bevoegdheden doorschuiven naar de provincies (die doen nu toch niet veel). Op die manier kunnen er misschien allianties van provincies gevormd worden om bepaalde netelige problemen op te lossen. Bijvoorbeeld, provincies zoals Luxemburg en Namen zijn misschien helemaal niet tegen een splitsing van BHV. Indien dit tot uiting zou kunnen komen, zou het dossier misschien niet zo geblokkeerd zijn.

Cicero, ik dacht dat een Romeinse dictator en zijn adjudant maximaal 6 maanden mochten aanblijven. Het Zwitsers model lijkt inderdaad tot zekere hoogte aanlokkelijk. Echter, om tot een confederatie te komen moet men eerst beschikken over onafhankelijke deelstaten. Als men hier vanuit een federaal model stapsgewijs probeert in te vloeien, vrees ik dat het een confederatie à la belgique zal worden. Voorts blijft het probleem Brussel, een apart kanton? De financiële transfers op zich blijven in voege, thans op meer rationele basis, maar wie kan voorkomen dat de staatsschuld van 'deelstaat Wallonië' tot bv 180% oploopt? Slecht voor het imago van de confederatie en onze economie, met nog minder Vlaamse controle hierover. Kan men dan aparte bonds uitgeven voor Vlaanderen en Wallonië of zal het 'belgisch' tarief stijgen. Kan een deelstaat hulp krijgen van het IMF of zullen de andere mogendheden Vlaanderen onder druk zetten orde op zaken te stellen etc. Idealiter moet men vanuit federaal niveau trachten Wallonië fundamenteel te hervormen, want met een bodemloze put in een confederatie met nog minder directe controle zijn we niet veel dichter bij huis.

Prachtig idee, maar met één probleempje. In Zwitserland bestaan Zwitserse politieke partijen, die banden kunnen leggen tussen de verschillende kantons. In Belgie bestaan bijna geen Belgische partijen meer, tenzij Groen-Ecolo en enkele marginale partijtjes.

België is in wezen niet één land, maar een plunderingsapparaat waarmee één landsdeel een ander landsdeel uitzuigt. De pensioenen in het 'hulpbehoevende' Wallonië liggen bv 8% hoger dan in het 'rijke' Vlaanderen (doordat er veel meer ambtenaren zijn in het Zuiden; het provinciebestuur van Henegouwen heeft bv ongeveer driemaal meer personeel dan dat van Oost-Vlaanderen). Dat dit het wezen van België is blijkt uit de ontstaansgeschiedenis vh land, of uit het feit dat de transfers van noord naar zuid ook bestonden in de 19de eeuw, toen het zuiden veel meer geïndustrialiseerd was dan het noorden. Het is niet voor niets dat madame Non als verkiezingslogan "l'union fait la forçe" kiest, en dat de Franstaligen belgofiele betogingen houden. Dat België geen land is in de gebruikelijke zin van het woord, en zeker geen federaal land, blijkt alleen reeds uit de afwezigheid van nationale partijen.
Een besluitvormingsysteem op zijn Zwitsers is niet enkel verkieslijk omwille van de efficiëntie, maar eerst en vooral omwille van de menselijke waardigheid. Het is gewoon absurd om een systeem als het Belgische een 'democratie' te noemen. Van een democratie kan slechts sprake zijn wanneer de burgers om te beginnen zelf kunnen beslissen hoe de besluitvorming verloopt: direct (referendum) of indirect. Indien de burgers tegen heug en meug de indirecte besluitvorming opgedrongen krijgen, en met een grondwettelijk verbod op bindende referendums worden geconfronteerd, dan zijn zij alleen reeds door dit simpele feit geen meesters van hun land en is van democratie geen sprake. Edoch, België is - omdat het een plunderstructuur is - niet verenigbaar met democratie. Wie democratie wil, moet België verwerpen. Wat natuurlijk niet inhoudt dat iedereen die België wegwil, daarom ook democraat is.

Voor zij die ten gronde het Zwitserse voorbeeld nader willen leren kennen op basis van de naakte cijfers en de nodige toelichting, raad ik echt bijgevoegde link aan.

Ik heb het alvast vol interesse en met ingehouden adem gelezen en vond de vele vergelijkingen met andere landen, waaronder met name ook Belgie, treffend en tekenend.

Daarstraks las ik nog dat het aantal buitenlandse investeringen in Belgie op jaarbasis blijft afnemen.

Laat bijgevoegd document dan misschien een praktische handleiding zijn om te leren van de Zwitserse aanpak en ons land zo snel mogelijk weer op een positieve manier op de kaart te zetten.

http://www.invest-in-switzerland.com/internet/osec/en/home/invest/worldwide/publications/investors.-RelatedBoxSlot-32402-ItemList-44014-File.File.pdf/pub_handbuch_invest_ae.pdf

Vaderlandslievende maar bezorgde groeten,

Bart

Ik ben het er volledig mee eens (heb 5 jaar in Basel gewoond), maar er is een verschil dat niet over het hoofd gezien mag worden en dat is Brussel. Bern ligt in een eentalig gebied en heeft niet tegelijkertijd internationale functie, die volledig in Geneve, eentalig gebied ligt en dat maakt, met Brussel zo'n systeem voor Belgie wel veel zoveel moeilijker.
Maar als we de belastingen gaan heffen, daar waar hij verdiend wordt en niet waar hij thuis gebracht wordt, dan zou de discussie ook al veel gemakkelijker worden.
Maar gezien het succes dat Zwitserland heeft geboekt in het aantrekken van europese hoofdkwartieren van Life Sciences bedrijven, kunnen wij er mijnszins niet om heen. Als het wiel niet opnieuw uitgevonden hoeft te worden, gaat het misschien ook sneller.

Precies, niet telkens het wiel heruitvinden!
Even over de grenzen kijken en de goede voorbeelden imiteren, haast copiëren...
spoorwegen? het zwitserse model!
pensioenen en pensioenleeftijd? oftewel het behoud van het Belgische sociale model: (zeer recent voorbeeld!!) geen pre-pensioen op 52 voor Carrefour medewerkers, als sector en o.a.Colruyt, "schreeuwt" om gemotiveerde werknemers..
en ondertussen trekt "gidsland" Nederland zijn pensioenleeftijd op tot 67. België zal wel volgen hoor: binnen 10 jaar...

Zeer positieve discussie. Een confederaal model met zwaartepunt van bevoegdheden in de gewesten of deelstaten, lijkt mij een goede nieuwe start. Nu discussiëren over het einddoel is nutteloos. Voor mij is een onafhankelijk Vlaanderen geen doel op zich. Maar indien de francofonen zich tegen iedere verbetering blijven verzetten, is er geen andere uitweg. De toon van madame Non, is tergend zij alleen wil het kader bepalen waarbinnen gediscussieerd mag worden. Haar mis prijzen voor de democratie ( ook de wil van de Vlaamse kiezer ) kan niets anders dan de vernieling van Belgie versnellen.

Goede discussie hier, want al diegenen die geloven dat Vlaanderen of Wallonie alleen in Europa overleven kunnen, is niet geloofwaardig. Ga een Amerikaan maar eens uitleggen dat je van Limburg komt, een kanton van Vlaanderen. We zullen culturele verschillen met geld moeten optimeren. Nog iets: wij moeten in Belgie de pensioenleeftijd niet optrekken, wij moeten proberen de mensen tot 65J aan het werk te houden, dat is genoeg. Nu is de gemiddelde leeftijd 57J. Toch een schoon land he!

Bert
Zurich

Volledig akkoord: dit staat model voor België en voor Europa. Want ik stel vast dat in België vooral sommige Vlamingen echt egoïstisch, negatief doen t.o.v. alles wat niet past onder hun kerktoren en BHV's en die prullen, en anderzijds beginnen de Duitsers die belachelijke egocentrische egoïstische neigingen ook te krijgen.
Als sommige Vlamingen in België nog niet kunnen samenleven met anderstaligen dan hebben die niet alleen een probleem met franstaligen in onze hoofstad maar ook met Engelstaligen, Duitstaligen enz. Wat doen die Vlamingen dan eigenlijk nog in Europa? Hint: is het misschien niet daardoor dat buitenlandse bedrijven Vlaanderen links laten liggen en nu vooral in Wallonie actief zijn? Maar ja onafhankelijkheid en confederaties verkondigen zonder business case en dus met de blinddoek op puur op basis van zelf-niet begrepen emoties zullen waarschijnlijk belangrijker zijn bij de verkiezingen....dan even 5 minuten brains gebruiken.

Ik ben het helemaal eens met Patrick da ik zelf al 30jaren in Zwitserland leef. In plaats van het land in Vlanderen, Walonie en Brussel te delen hadden ze beter de Provincen behouden. Voor mij is het onvoorstelbar in wat een desolate toestand Belgien terechtgekommen is. Het is eenvoudig belachelijk maar nog erger onverantwoordelijk.

Wat we niet mogen vergeten is de "verloning" van de politici in CH. Ik vraag me af hoeveel politici in Belgie daarvoor zouden kiezen...
En ook: consensus politiek was nooit een onderdeel van de Belgische democratie... The best prediction for the future is the past, unfortunately...

Raak, Patrick, al moeten we toegeven dat het Zwitsers systeem ontstaan is uit pure rationaliteit, en die is omwille van de aanslepende emotionele discussies in België spijtig genoeg bij ons nog niet de drijfveer om tot een oplossing te komen.

Roel Verschueren, Wenen
http:/www.verschueren.at

In België moet de staatsstructuur dringend gedebipolariseerd worden. Daarna kan op basis van meerdere entiteiten een unitaire (gedecentraliseerde) of federale staat worden (her)opgericht. Mijn voorkeur gaat daarbij uit naar de 9 historische provincies. Een federalisme met twee leidt inderdaad slechts naar patstellingen, om evidente redenen.

Er moet overigens een misverstand uit de weg gewerkt worden. Hier lees ik het amper, maar vaak wordt verkondigd dat Zwitserland een confederatie zou zijn. Quod non. Een confederatie bestaat per definitie uit meerdere onafhankelijke staten (die samen een verdrag afsluiten). Het moge duidelijk zijn dat de Zwitserse kantons geen soevereine lidstaten zijn van de Confoederatio Helvetica (sedert 1848 een federatie).

Dit gezegd zijnde is het Belgische taalfederalisme gewoon een slecht systeem het is duur, nutteloos, inefficiënt, polariserend, uitermate complex, en bij de ethische dimensies ervan kan men zich ook serieuze vragen stellen (mensen op taalbasis/woonplaats anders behandelen). Men leze ook www.belgischeunie.be

Dit is een zeer goede oplossing, echter is Zwitserland een samengaan van afzonderlijke kantons door de tijd. Het kanton Fribourg is er denkelijk eind jaren 60 of 70 pa bijgekomen.
In België heeft men 150 jaar geleden een koninkrijk gemaakt. Het confederalisme moet in Belgie afgedwongen worden, in Zwitserland is men gestart vanuit het confederalisme. Dat is omgekeerde weg.

Wel het Zwitsers verhaal is samen te vatten als een verhaal van redelijkheid en goede wil. Wil dat nu net in België ontbreken, waar een profitariaat gecreëerd is dat als kiesvee moet blijven bestaan, en waar passionaria's leuteren over corridor's en te annexeren gebieden van het "slechte" gewest. Het verschil tussen België en Zwitserland is radicaal.

De agenda van de Franconie is steeds en altijd het verfransen van heel België. Of Belgiê nu tweeledig is, of zou opgedeeld worden in 5 of 20 "kantons", de politiek van de Francofonie was steeds dezelfde, en niets laat veronderstellen dat détails als het aantal deelstaten daaraan iets zou veranderen.
Het is jammer dat we zo bekrommpen moeten zijn, maar een andere keuze laat men ons niet.

Patrick,
Meen je werkelijk dat het Zwitserse model met haar derekte democratie kan toegepast worden in Belgie?Opdat direkte democratie succes kan hebben is er één noodzakelijke voorwaarde en dat is dat het gemiddelde niveau van gezond verstand in het land waar je dat systeem wil toepassen voldoende groot is en dat lijkt mij in ons landje niet het geval te zijn.Er is echter meer.Zwitserland bleef wijselijk weg uit de europese unie en dus ook uit de eurozone.Ik vrees dat het zowel met Belgie als met de euro slecht gaat aflopen.Niets is gevaarlijker dan een economie kunstmatig proberen te sturen.

Groetjes

Controleer uw reactie

Voorbeeld van uw reactie

Dit is slechts een voorbeeld, uw reactie is nog niet geplaatst.

Even geduld
Uw reactie kon niet geplaatst worden. Volgende fout deed zich voor:
Uw reactie werd geplaatstPlaats nog een reactie

De letters en cijfers die uw invoerde zijn niet correct. Probeer het nog een keer.

Uw reactie wordt zo dadelijk geplaatst. Om spam op onze blogs te voorkomen dient u echter nog eerst de letters en cijfers die u in onderstaande afbeelding ziet in te voeren.

Is deze afbeelding moeilijk leesbaar?Maak er dan een nieuwe aan.

Even geduld

Laat een reactie achter

Onze blogs

Meer