Geplaatst op 22 september 2010 door De Tijd

Responsabilisering en solidariteit, het Zwitserse voorbeeld

Het wordt een beetje eentonig de laatste tijd. Tegenwoordig worden we van alle kanten overspoeld met berichten die aantonen dat Zwitserland zijn zaakjes wel erg goed geregeld heeft. Zo plaatste ook het Wereld Economisch Forum Zwitserland onlangs op de eerste plaats in de lijst van de meest competitieve economieën ter wereld.

Bewijzen te over dat een land dat op zich erg vergelijkbaar is met België (een degelijke infrastructuur, diverse culturen en talen en een goed opgeleide bevolking) alle troeven heeft om het ver te schoppen in de globale economie.

Het is ook redelijk ironisch dat Zwitserland tegenwoordig nog zowat het enige land is in Europa dat met glans de testen voor het toetreden van de Eurozone zou doorstaan, maar dit geheel terzijde.

Waar ik eigenlijk over wil hebben is dat het verbazend blijft dat er niet meer gesproken wordt over het Zwitsers federale model om uit de Belgische politieke impasse te geraken.

Uiteindelijk gaat het zowel bij Franstaligen en Vlamingen over het geld. En als er iets is waar de Zwitsers erg goed in zijn, dan is het nadenken over geld en hoe men daar rationeel mee omgaat.

Ten eerste moet je weten dat altruïsme niet echt Zwitsers is. Het viel mij al snel op dat alles hier zijn prijs heeft en diensten hier zelden gratis zijn. De dokter factureert bijvoorbeeld op basis van hoeveel van zijn tijd je consultatie in beslag neemt.

Wil je één of ander attest, bewijs, diploma-erkenning van een bepaalde instantie, wordt je dit steevast flink doorgefactureerd aan tarieven die je enkel in de privé sector verwacht. En onlangs ging de politie in Zürich mensen die aangehouden werden voor al dan niet vermeende dronkenschap in een speciale cellenblok de nacht laten onderbrengen. Daarvoor rekenden ze wel een tarief aan dat je eerder verwacht in een degelijk viersterrenhotel. De bewaking en die nieuwe cellen dienen toch ook betaald, was de rationele redenering.

Dit alles maar om te zeggen dat de Zwitser graag duidelijkheid heeft over geld en de kost van iets altijd gaat berekenen.Met vage noties van absolute « interpersoonlijke » solidariteit kom je hier niet weg. Vandaar dat het de moeite waard is om eens te kijken hoe de Zwitsers de heikele kwestie van responsabilisering en solidariteit aanpakken.

Zoals alom bekend is Zwitserland een federaal land dat zeer gedecentraliseerd is met het grootste deel van de inkomsten en uitgaven op kantonaal en gemeentelijk vlak. Er zijn zeer duidelijk afgelijnde bevoegdheden tussen de verschillende niveaus. Het subsidiariteitsprincipe wordt ten volle benut. De federatie legt maximale verantwoordelijkheid bij het lokale beleid en de burger wordt via het referendum rechtsreeks bij het beleid betrokken.

De hoogte van de sociale zekerheidsuitkeringen wordtfederaal geregeld. De bijdragen voor personenbelasting en vennootschapsbelasting zijn grotendeels voor het kanton. En zij verschillen zeer sterk tussen de kantons. Sommige kantons profileren zich als een belastingparadijs binnen Zwitserland, andere zijn meer socialistisch (het moge wel duidelijk zijn dat de term socialisme hier niet hetzelfde betekent als in België).

En de solidariteit tussen rijke en arme kantons zal u vragen ? Wel de Zwitsers plakken daar een bedrag op. Dit bedrag wordt door de federale raad elke vier jaar goedgekeurd voor de volgende vier jaar. Zo bedraagt het bedrag aan interkantonale solidariteit voor volgend jaar precies 3,6 miljard CHF.

De principes zijn erg helder. De hoogte van de solidariteitstransfers zo bepaald dat de armste kantons na het ontvangen van de solidariteit op een niveau komen waarbij de eigen inkomsten 85% bedragen van het nationale gemiddelde. De cijfers worden berekend en de tabel komt dan in de krant.

Voor de volledigheid dient nog vermeld dat er nog een tweede solidariteitsfonds bestaat. Dit dient ertoe de specifieke kosten van een centrumfunctie (lees : grote steden zoals Brussel) of geografische nadelen te compenseren.

Om in België uit de eeuwige discussie te geraken over het vermeende egoisme van de ene gemeenschap en het vermeende potvertieren van de andere zou men het eens over een andere boeg kunnen gooien. Waarom eens niet nadenken om een systeem van gedecentraliseerde financiële verantwoordelijkheid gecombineerd met een soortgelijk systeem meteen vastgelegd bedrag aan solidariteitstransfers tussen de Belgische provincies?

Patrick Soetens

Reacties

Merk ook op dat het Zwitsers Model twee bestuursniveau’s minder telt dan België: géén Europa en Géén Regio’s noch Gemeenschappen. Veruit het grootste deel van de budgetten en beslissingsmacht ligt bij de 26 autonome kantons, waarvan het kleinste Kanton (Obwald) slechts 32.000 inwoners telt.

Eerder dan voort te borduren op het onwerkbaar gebleken centralistisch misbaksel van vorige staatshervorming kan men ook in België beter radicaal een Bonds-structuur ontwerpen op basis van 11 of 12 provincies (de huidige 10 met afsplitsing van Brussel en het Duitstalig gebied als autonome Provincies). Meteen kan men de gewesten en gemeenschappen gewoon afschaffen en zich eventueel uit de EU terugtrekken.

Dat zo’n gedecentraliseerde onafhankelijke staat België uitstekend kan functioneren heeft Zwitserland ons al voorgedaan. Vlaanderen (of België) zou zo wel eens het Hongkong aan de Noordzee kunnen worden.

Ik ben voorstander. Nu enkel nog politiek kweken dat ook even competent is als de Zwitserse. Helaas, we wonen in België: alles wat niet mediocre is mag hier bij wet niet.

De kapitalistische organisaties buiten Zwitserland applaudisseren.

Heeft er al iemand gevraagd aan de Zwitsers wat ze er zélf van vinden, hoe gelukkig ze zijn met de gang van zaken?

Ik denk dat we vergeten dat er geen enkel verband bestaat tussen hoe gelukkig de mensen in een land zijn en hoe angelsaksisch geïnspireerde organisaties rapporteren over hoezeer een land het concept van "altijd meer" kan waarmaken.

@ Philippe - Er zijn talloze onderzoeken gedaan waarin men de tevredenheid van de mensen heeft onderzocht en internationaal vergeleken…… Zwitserland scoort daarin steevast tot de wereldtop qua levenstevredenheid en geluk.

Zie o.m.
http://www.nationmaster.com/graph/lif_lif_sat-lifestyle-life-satisfaction

http://www2.eur.nl/fsw/research/veenhoven/Pub2000s/2004g-fulln.pdf

http://www.bhutanstudies.org.bt/pubFiles/Gnh&dev-14.pdf

Het zwitserse model is inderdaad een voorbeeldmodel voor Belgie.
Niet enkel de belastingen zijn van gemeente tot gemeente verschillend, ook de ziekenkaspremie. De stad met de hoogste ziekenkaspremie is Geneve en de goedkoopste plaats is Appenzell. In Geneve betaalt men 2 keer zo veel als in Appenzell omdat de mensen er meer kosten veroorzaken. En iedereen vindt dat normaal. Op vele gebieden is het een paradijs ivm Belgie. De vervuiling is er veel minder, het openbaar vervoer 10 keer beter. In het midden der stad Zürich kan men in de rivieren zwemmen. Het water is er bijna drinkwater!
Aangezien er praktisch geen diskussies zijn tssn de verschillende taalgroepen kan de politiek zich met reele problemen bezighouden.
Het land wordt ook niet gedurig stilgelegd omwille van zinloze stakingen. Er wordt gediskuteerd en naar oplossingen gezocht.
Overigens, het kleinste kanton is Appenzell Innerhoden met 15.000 inwoners.

In het artikel wordt Belgie genoemd als een land met een degelijke infrastructuur. U maakt een grapje? Onze weginfrastructuur is een ramp. In Antwerpen hebben ze eindelijk besloten een tunnel te bouwen die in 2021 operationeel zal zijn. Die tunnel had er tien jaar geleden al moeten zijn.Ik ben net terug van een weekje verlof in Zwitserland.Een paar duizend kilometer op belgische, franse en zwitserse wegen hebben nogmaals duidelijk gemaakt in wat voor een achterlijk derdewereldland we hier leven. Ik bezocht in Geneve het CERN dat met de Large Hadron Collider het grootste wetenschappelijk project aller tijden uitvoert. Met toegevoegde waarde voor alle deelnemende landen d.w.z heel Europa,zelfs Roemenie. Alleen Belgie is daar niet bij.Vijf voor twaalf is in dit land al lang voorbij en ik vrees voor onze toekomst.

Controleer uw reactie

Voorbeeld van uw reactie

Dit is slechts een voorbeeld, uw reactie is nog niet geplaatst.

Even geduld
Uw reactie kon niet geplaatst worden. Volgende fout deed zich voor:
Uw reactie werd geplaatstPlaats nog een reactie

De letters en cijfers die uw invoerde zijn niet correct. Probeer het nog een keer.

Uw reactie wordt zo dadelijk geplaatst. Om spam op onze blogs te voorkomen dient u echter nog eerst de letters en cijfers die u in onderstaande afbeelding ziet in te voeren.

Is deze afbeelding moeilijk leesbaar?Maak er dan een nieuwe aan.

Even geduld

Laat een reactie achter

Onze blogs

Meer