Wild beast.

Het verbaast me iedere keer opnieuw hoe bangelijk commercieel Shanghai en haar unidimensionele expats wel zijn. Als er niet ge-dollar-netwerkt kan worden dagen ze niet op. Geen geld te winnen, geen tijd te verliezen. Ik heb in de lokale Glamour Bar al drie lentes na elkaar het uitmuntende literaire festival mogen meemaken, maar op de verschillende sessies met eminente auteurs zijn er nooit meer dan 100-150 lezers/luisteraars. Ook op de visies van De Betere Film in diezelfde bar dagen er nooit meer dan 100 fanatiekelingen op. En er leven hier 10,000-en expats waaronder een 1,000 tal Belgen. Ik zou begot niet weten wat er in zo’n expatkop omgaat en hoe ze hun vrije tijd doorbrengen. Maar waar ze (ook) zouden moeten zijn, zijn ze niet. Oogjes dicht en snaveltjes toe.

Net dit weekend bleek uit een onderzoek van de Shanghai Daily dat amper ¼ van de expats die krant lezen. Niet dat ze op het niveau staat van De Tijd of NYT, maar ze geeft in ieder geval een gevarieerde kijk op de kijk die de Chinezen aan de niet Chinees lezende buitenwereld wil geven. En soms is die ook kritisch. Voor wie hier woont en werkt is dat bijgevolg verplichte lectuur. Een beetje uit de hoogte wordt de krant ten onrechte neergesabeld als platte partijpropaganda maar dat is een makkelijk excuus om verder onwetend blind te varen. Om verder te leven alsof er geen vuiltje aan de lucht is. Zich lavend van de sporadische sterke verhalen van de Chinese medewerkers over hun land, maar verder niet verder graven dan de anecdotiek van het toevallig opgevangen bericht. Ab uno disce omnes. De vooroordelen versterken zichzelf.

Vandaag bijvoorbeeld ging in diezelfde Glamour Bar “Wild Beast” van de jonge Belgische regisseur Jeroen Van der Stock in premiere. Een ex-SintLukas-Brussel student die woont en werkt in Shanghai. Er waren geen 50 mensen. En amper 1 Belg. Begrijpe wie begrijpen kan. Het was nochtans breed aangekondigd in alle 3 de online edities van de glossy expats magazines die Shanghai rijk is. Blijkbaar lezen mijn collega’s expats ook daar alleen de restaurant-, bar- en shopping stukjes. Verder niets. Business en entertainment. Brood en spelen.

En nochtans is het een adembenemde documentaire. Intens traag en picturaal zeer sterk vertelt Jeroen het aangrijpende en verrassende verhaal van een jonge migrant die leeft van bijrolletjes in de Grote Films. Je wordt intens geconfronteerd met een paar wrange aspecten die de niet – Glamour - kant van China tekenen en inkleuren: noodgedwongen migratie, hopeloos verwrongen familierelaties, doffe armoede op het platteland, falen, dromen en iedere keer weer herbeginnen. Beklijvend. Ik was fier Belg te zijn en ik heb het ook met evenveel woorden publiek duidelijk gemaakt.

Jan Van den Bergh af en toe verontwaardigd in Shanghai

PS. Als je de premiere op de VRT (3.12) gemist hebt, probeer ‘m dan op DVD te pakken te krijgen.

Naar huis?

(Foto uit Shanghai Daily van 2008-12-11)

Het gaat nu snel bergaf in China. Maar hopelijk is het ook “snel” gedaan.
Eerst dacht en hoopte men dat volgend jaar de groei van het BNP alleen wat zou vertragen. Men voorspelde een daling van 11% naar 9% of 8% in 2009 en een paar pessimisten werden weggelachen toen ze 5% lieten vallen.
De laatste exportcijfers die deze week vrijgegeven werden zijn echter desastreus en voorspellen voorlopig weinig goeds voor de komende 2-3 kwartalen. In november werd er zelfs minder geexporteerd dan in november verleden jaar. Negatieve groei noemt men dat. Zo’n ramp had zich hier de afgelopen 7 jaar niet meer voorgedaan. Men dacht dat de export nog zou stijgen met 15%. Het werd een daling met met meer dan 2%. De importcijfers waren zo mogelijk nog rampzaliger. Men dacht dat die nog met 12% zou stijgen. Het werd echter een daling tov November 2007 met bijna 18%.

De paniek slaat toe. Ook aan de top. Want als het zo nog een tijdje doorgaat wordt de angst voor sociale onrust en onlusten met de dag groter. De exporterende fabrieken zorgden immers voor tewerkstelling van tientallen miljoen migranten. Dat is (hopelijk tijdelijk) voorbij. Tienduizenden fabrieken hebben ondertussen hun deuren gesloten. En wie er werkte staat nu op straat en kan aan de lange tocht naar huis beginnen. Maar thuis was jaren geleden geen werk (daarom zijn ze afgezakt naar de kustzones) en is er ook nu geen werk. Chinees Nieuwjaar valt pas eind januari 2009 en dooorgaans is dat het enige moment dat de migranten 1000-en kilometres op en af treinen om hun familie nog eens te zien. Dit jaar is de uittocht nu al begonnen en dat is niet alleen om de immense drukte voor te zijn vrees ik.

Er was wel al begin november met grote trom een pakket infrastructuurwerken gelanceerd van 4 triljoen yuan (ongeveer 350 miljard euro) maar dat was weinig meer dan het herverpakken van allang besliste budgetposten. Het duurde een tijdje voor dat duidelijk werd maar nu iedereen de retoriek doorziet, volgt in sneltreintempo een resem maatregelen om de binnenlandse consumptie aan te moedigen.

De armsten in de armste provincies kunnen sinds 1 december met grote discounts electrische huishoudtoestellen kopen.
Straks zullen er nog echte fiscale maatregelen komen om de slabakkende immobiliensector weer leven in te blazen. Dat heeft men hier 10 jaar geleden ook al eens moeten doen en daar wacht men ook nu weer op. Ondertussen stort zelfs de huurprijs van de duurdere apprtementen met 30-40% de afgrond in. Dat had niemand gedacht. Appartementen van 2,000 euro (voor 140 m2) staan nu te huur voor 1,500. Koopappartementen die in juni nog voor 7,000 - 8,000 Euro per vierkante meter de deur uitvlogen, krijgen de makelaars niet meer weg voor 4,500 - 5,000 Euro. Er liggen ook vele bouwwerven stil. Vlak over ons kantoor ligt er zo’n werf op apegapen. Wie kan verhuist naar een middenmootlocatie en de buitenlanders die door hun hoofdkwartieren worden teruggeroepen verlaten zelfs China. Voorlopig pakken er meer expats hun biezen dan er bijkomen. De Koreanen verdwijnen en masse omdat ook Zuid-Korea harde klappen krijgt en de Koreaanse bedrijven wijs terugplooien op hun nest.

De buitenlanders die hier niet wonen en werken maar die China komen bezoeken zijn ook dunnetjes gezaaid. Het toerisme leed al toen wij in Juli door Inner Mongolie reisden. Zelfs de Olympische spelen deden de hotels in Beijing niet vollopen. En nu zitten de Shanghainese hotels op een bezettingsgraad van amper 40%. Onder de 60% draaien de meeste met verlies. Ook in 2009 gaan de Amerikanen, Koreanen en Japanners geen China-reis boeken vrees ik. Het zal wachten zijn op de Expo van 2010 voor er terug wat beweging in komt. En als de US hier geen paviljoen bouwt (dat ziet er nu naar uit) wordt het alleen maar moelijker om de 70 miljoen verwachte bezoekers te halen.

De echt rijkeren (die al een huis hebben en een kind en die hun nanny nog niet ontslagen hebben) wachten op fiscale tegemoetkomingen om eindelijk hun steeds weer uitgestelde auto te kunnen kopen.
Er zijn er zelfs die denken dat er straks goedkoop zal kunnen geleend worden …om weer aandelen te kopen. Want de beurs is hier van zijn dieptepunt dat rond - 70% lag weer uit het dal aan ‘t klimmen naar -60%. Maar om als bodemvisser koopjes te doen heb je geld nodig en die cash hebben velen nu net op diezelfde beurs verloren de afgelopen maanden.

Simpel zal dat aanzwengelen van de binnenlandse consumptie dus niet zijn. De miljoenen ongeschoolde mensen zijn hun job kwijt en zullen niet snel ander werk vinden. Fabriek na fabriek sluit. Zij die nog een loonzakje hebben zijn allicht nog meer beginnen sparen dan ze al deden en wachten ongeduldig op de bijkomende maatregelen. Chinezen sparen al 1/3de van hun loon om voorbereid te zijn op alle onvoorziene en te plannen uitgaven. En de spaarkoorts zal alleen maar toegenomen zijn vrees ik. Het vertrouwen is zoek.

Wat zit die Van den Bergh daar dan eigenlijk nog in Shanghai te doen - vraagt u zich af. Ik begrijp uw zorg. Ik hoop het u in geuren en kleuren te kunnen uitleggen de komende maanden. We leggen immers de laatste hand aan een uniek webplatform (rond mensen en merken – wat dacht u) waar we met 12 – tal Chinezen nu al 8-9 maanden op werken. Er komt heel binnenkort een Beta online - in ‘t Chinees. We praten hier ondertussen ook ijverig met een aantal investeerders die net als ik (nog) geloven in China. We weten allemaal dat het nog “a bumpy ride” zal zijn maar voelen dat China sterker uit de crisis zal raken ook al gaat nu heel hard de verkeerde richting uit. China kreunt en lijdt en is misschien het grootste slachtoffer van de crisis waar ze geen schuld aan hebben.
Maar er komen betere tijden. Als ondernemer moet je daar blijven van uitgaan. En als investeerder ook. Als u bij de laatste categorie hoort, geeft u maar een seintje.

Jan Van den Bergh – nog steeds in China.

PS. Wie nog meer wil lezen moet hier maar wat klikken op de 11 links. Of dag aan dag mijn Facebook – posts volgen. Bijna alles is in 't Engels en soms moet je ook registreren :)
1. Hier lees je hoe gek sommigen overheden omgaan met protesteerders. En hier ook.
2. Dit is een pijnlijk goed gedocumenteerd verhaal dat aantoont hoe de crisis de arme migranten twee kaar treft in amper 1 jaar.
3. Een flink verhaal in Time over de automarkt in China.
4. Ook de rijken gaan minder uit eten. Dat lees je hier.
5. Een stuk over de perikelen in de huizensector.
6. En een ander straf verhaal over niet eens zo rijke Chinezen die dan weer appartementen kopen in de US.
7. En over andere rijke chinezen die hun dure huisraad moeten verkopen
8. Online advertising die een duw in de rug krijgt.
9. Hier wordt een mooie toekomst voorspeld.
10. En in dit stuk leest u waarom de werkloosheidsgraad in de steden niet beneden de 5% mag zakken.

Druk.Druk.Druk. En de druk neemt nog toe!

Ik heb niets geschreven de voorbije 14 dagen. Niks geen writers’ block. Gewoon geen tijd. De eerste week van de schrijfvasten zat ik in New York bij onze zoon Bram en de voorbije week had ik een vierdaagse jetlag en bakken werk. Vandaag zondag ben ik eindelijk naar de schitterende Biennale in Shanghai kunnen gaan: weer maar eens explosie van Chinese creativiteit. Wat ik eminent vond en te fotograferen was, heb ik op Flickr gezet. Ik wens u veel kijkgenot.

1. New York. De vlucht er naartoe was een helletocht van Shanghai naar Tokyo en van Tokyo naar NY. Barslecht weer onderweg en toen we er na 24 uur schokken ongeveer waren moesten we eerst rondjes draaien een paar 100 km voor JFK en dan gaan bijtanken op Washington DC. JFK was dicht wegens storm dus stonden we daar te koekeloeren. Na uren konden we weer de lucht in richting JFK maar het kostte de piloot 3 landingspogingen voor hij zijn ding aan de grond kreeg. De grenscontrole was in vergelijking met de efficientie van Pudong een schande de US onwaardig. Ik heb meer dan twee uur moeten aanschuiven omdat er op dat nachtelijke uur amper een paar zwarte medemensen (in slowmotion ipv te rappen) van dienst waren om honderden passagiers op te vangen. Om 2 uur ‘s morgens kon ik eindelijk naast mijn vrouw tussen de lakens kruipen. 8 uur later dan gepland. Zij was namelijk met vrienden vanuit Brussel vertrokken en was kunnen landen voor JFK dichtging. Het was een korte, vurige nacht.
2. NY was geen business trip. We zijn onze zoon Bram gaan bezoeken die daar nog tot februari 2009 aan zijn doctoraat werkt op Stern NYU. In vergelijking met SH lijkt NY wel een dorp. Het Bokrijk van de gloriedagen van het kapitalisme ligt niet ver meer af. Zeker nu Wall Street op apegapen ligt. Ik was er de eerste keer 30 jaar geleden en toen was het WAAW, maar nu lijkt wel alsof er niets is veranderd. Alsof de echte schwung eruit is. Ik die gewend ben om hier voor een appel en ei dumplings te kopen, metroticketjes en lange taxiritten schrok danig van de hoge prijzen. Bram huurt een appartmentje dat 50% kleiner en 50% duurder is dan het mijne in SH. De dinertjes met hem en de vriendenbende waren iedere avond een gezellige aderlating. Ook op Flickr vind je ook wat foto’s van onze kuier- en museumtochten.
3. De terugreis naar SH was gelukkig op schema maar 4 nachtenlang heb ik een ellendige jetlag meegesleept. In bed om 11 uur. Wakker worden om 2 uur en pas terug in slaap geraken tegen 5 uur. Zo’n slaapoverrompeling had ik nog niet meegemaakt. Zakelijk was de week meer dan fraai. We hadden Toon Van Parijs op bezoek wiens Netmining we hier in SH uit de grond proberen te stampen en dat was bingo. Sales. Sales. Sales. Daar hebben de Chinezen oren naar. En Netmining geeft hen massaal veel leads …die allemaal sales kunnen brengen. Ook in onze zijdebusiness komt wat schot. We hadden geen slechter moment kunnen uitkiezen om die dure hebbedigen te lanceren dan de grootste crisis na de crash van de jaren 30 maar gelukkig dagen ook daar deze week de eerste geinteresseerde kopers omdat we een handige verleidingstactiek hebben gelanceerd: een vetgespijsde enquete waar ook de lezers van de Tijd aan mogen deelnemen.
4. We hebben vrijdag de eerste koude week van November mogen aflsuiten in een lekker hotpot restaurant met de hele staff. En het echt onverwacht blije nieuws kwam van Magic een wulpse IT-er die 2 maand aan boord is en hals over kop verliefd geworden is op een van de zijdemeisjes van Yufeng. Zo zotverliefd dat ze meteen maar besloten hebben te trouwen. Soms kan het rap gaan in China. Hopelijk voor hen niet te rap.

Jan Van den Bergh is het eigenlijk nog het best van al te volgen op Facebook maar dan moet u me natuurlijk als vriendje aanklikken.

PS. Over wat de Chinzen van Obama vinden en de crisis (ook in China) hoef ik toch niks meer te vertellen? Behalve dit misschien. De paniek is hier nu pas echt toegeslagen. In de eerste 3 kwartalen viel het nog wel mee maar nu begint het. Als de bestellingen uit het buitenland verminderen wordt immers niet plots iedereen op straat gezet. Dat gebeurt pas als de daling versnelt en er geen verbetering in zicht is. Dat is een fenomeen van de laatste 6-7 weken. De HELFT van de katoenoogst uit Xinjiang staat te rotten in balen. De textielfabrieken hebben geen katoen meer nodig. Idem voor het staal en de auto's. Ik heb deze week nog met wat auto-mensen gepraat: ze krijgen “NIKS” verkocht. Ik praatte ook met een scrap-metal handelaar. Niemand hersmelt nog. De komende 3 winterkwartalen zullen een ramp zijn. Daar twijfelt Wen zelfs niet meer aan. Ook buitenlanders trekken zich terug. Mijn lerares heeft nu al minder Koreanen en Japanners in de klas. Ze gaan terug naar het moederhuis en wie moest komen blijft waar hij is. Tot de ellende voorbij is. De eerste slachtoffers zijn de migranten. Zij keren massaal naar huis. Geen werk. En tijdelijk geen toekomst. Lees dit stukje erover: Help migrant workers. Dat zegt genoeg.

Nog een extra-PS. Van bij de start tot ik naar China vertrok was ik mede-oprichter en voorzitter van MO*. Af en toe komt China ook in MO*. Deze maand met een lange bijdrage van John Vandaele en een goed gedocumenteerde en nijdige repliek van Dan Maertens. U vindt het allemaal hier op de site van MO*.. Veel ontcijfergenot.

Sexy meiden?

Wie in China geld heeft, heeft een poetsvrouw en een kookvrouw. Wie kleine kinderen heeft betaalt ook doorgaans nog een nanny. Die betere middenstand woont ook royaler en vaak krijgt hun nanny een bed in dat grote huis. Op de foto zie je een paar nannies wandelen met de kindjes van de rijke mensen die in One Park Avenue wonen. Ze verzamelen om 8.30 ‘s morgens en beginnen dan collectief aan hun ochtendwandeling. Ik keek toevallig die ochtend door mijn raam op de 29ste verdieping en heb er meteen mijn camera bijgehaald om de schattige parade te vereeuwigen. De onschuld zelve. Of niet?

Ik heb natuurlijk geen nanny, maar wel een poetsvrouw. Zij blijft ook niet slapen. Ik deel mijn ayi (zo noemen ze die hier) met i-merge. Op kantoor poetst ze alle dagen. Bij mij thuis komt ze 2 keer per week. Dan wast, strijkt en dweilt ze . En als er af te wassen is doet ze dat ook. Ze poetst ook bij mijn Taiwanese landlady.

Af en toe zal er tussen de papa’s en die jonge dames wel wat groeien en bloeien. Ook in Belgie hadden we 25 jaar geleden een bevallige babysit die op een van de papa’s waar ze oppas was verliefd werd en er uiteindelijk ook mee getrouwd is. Dat is het leven.

In China vinden ze dat strapatsen maken maar niks. In de provincie Shaanxi hebben ze nu een “advies” uitgebracht dat stipuleert dat de meisjes geen leggings en geen “onthullende” kledij meer mogen dragen. De meisjes worden namelijk lastig gevallen door de mannen (het kan soms ook omgekeerd zijn denk ik). Anderzijds zijn er ook de wat puriteinsere mannen die vinden dat die uitdagend geklede meisjes de harmonie in hun gezin om zeep helpen. Vandaar het advies van de overheden om deftig gekleed te zijn, geen schunnige taal te gebruiken en geen aanstoot te geven.

En blijkbaar lukt het. De meisjes leggen er zich bij neer en lopen er nu netjes bij. Sommigen met tegenzin. In Xi’an waren ze al drie jaar geleden begonnen met een dergelijke maatregel en sindsdien zijn er van beide partijen geen klachten meer geweest. Saaie boel.

Jan Van den Bergh nog steeds in Shanghai. Zonder nanny.

Martens {1758} belegt in pils en pet.

Zo ziet de eerste Chinese pils van het Vlaamse Martens er uit. Foto in mijn keukentje in Shanghai.

U had het natuurlijk al in uw eigen krant gelezen en gisteren was het dan eindelijk zover: Martens pils is gearriveerd in China. Uw correspondent ter plaatse heeft maar een stukje van de ingehouden pret meegemaakt en ik heb er ook maar een stukje van begrepen omdat het nagenoeg helemaal in ‘t Chinees verliep. Achteraf hebben we wat met Fons (Martens) staan kletsen. Bij een te lauwe pils! [In China moet je overigens vaak pils terugsturen omdat hij te lauw is. Je krijgt dan een iets koudere – als ze die hebben liggen tenminste]

Martens is 250 jaar oud. Fons en Jan zijn de achtste generatie brouwers. Ze hebben allebei halflang haar met een golden sixties look en waren allebei naar China afgezakt voor hun tournee generale. Ik had verwacht dat Chairman van de Taiwanese Groep met wie ze hier investeren tijdens zijn zeer geanimeerde speech iets over hun Beatles look zou gezegd hebben. Maar dat deed hij niet. Hij lijkt een tolerante en grappige man die een paar weken geleden ook in Bocholt de festiviteiten heeft opgeluisterd.

Ook al draait Martens een jaarlijkse omzet van meer dan 100 miljoen Euro, we kennen ze in Vlaanderen amper. Ze exporteren 85% van hun pils en brouwen voor Carrefour, Aldi en anderen. Vandaar. In China gaan ze wel een merk bouwen. Het heet hier “Martens 1758” en met die 1758 willen ze alle snotneusbieren uit pseudo bierlanden het nakijken geven.

Of de pils zelf nu hun echte troef is weet ik niet. Ik ben niet zo’n pilsdrinker en kan dus moeilijk vergelijken. Pils is pils. De centen voor de familie Martens van de 9de, 10de en volgende generaties zullen echter vooral verdiend worden … met de fles. Geen glazen fles maar een PET-fles. Een PET-fles die ze zelf hebben ontwikkeld en waarvoor de industrie zijn pet afdoet. {Sorry voor het platte grapje}

Leken zoals ik noemen dat een plastieken fles. In China zitten al vele drankjes in PET. Alleen bier en wijn zitten nog massaal achter glas. Dat gaat Martens met hun Taiwenese partner proberen te veranderen. Of beter … dat gaan de Taiwanezen met Martens proberen te veranderen. Het Taiwanese bedrijf produceert namelijk op zeer grote schaal de materie waauit die PET-geblazen worden. Ze zijn ee van de wereldspelers. En dat is het mooie van de joint-venture. De ene verruimt zijn pils plas. De andere zijn PET markt. Ze maken elkaar rijk.

De brouwerij zelf die hier in Suzhou staat heet dan ook niet Martens. Daar willen ze immers ook andere bieren kunnen brouwen en afvullen. Na de eerste brouwerij zullen er meer volgen. Wat er in Suzhou staat is een exacte kopie van de brouwerij in Bocholt. Als Suzhou op volle toeren draait stroomt er 3 miljoen hectoliter uit de kranan – goed voor ongeveer 1% van de 350 miljoen hectoliter bier die China drinkt. Voor elk bijkomend procentje van de markt kunnen ze dus een brouwerij rechtzetten. China is nu al de grootste biermarkt ter wereld maar de Chinezen drinken – per kop – nog niet zoveel als wij. Dat komt nog. De markt zal groeien. Het Martens - marktaandeel zal groeien. En PET zal er nog een schep bovenop doen.

De volgende generaties Martens zullen het goed hebben. Als ze het maar goed blijven beleggen. Anders hebben ze voor wat Jan Toye van Palm overkomen is. Hij zou pakweg 4,600,000 Fortis aandelen gehad hebben. Een jaar geleden waren die samen een goeie 100 miljoen Euro waard. Onraad ruikend had hij de voorbije maanden al de helft verkocht. De waarde van de resterende helft is van 50 naar 2 miljoen geslonken. Je kan dan al een succesvolle brouwer zijn, maar genoeg is dat niet meer. Je moet ook goed beleggen. In PET bijvoorbeeld. Martens heeft het begrepen.

Jan Van den Bergh die het ook stilaan allemaal begint door te hebben

Aandelen wokken.

Er zitten veel expats in China die benijdenswaardig vlot Chinees spreken. En schrijven. Sommigen hebben ooit sinologie gedaan. Anderen hebben hier eerst 1 jaar voltijds Chinees gestudeerd en zijn dan pas beginnen werken. Een grote hoop van de jonge mannen komt hier bovendien aangerold als single en er is grote groep Chinese meisjes die valt voor grote blonde mannen met veelbelovende diploma’s uit Rijke Landen. En soms zal het ook wel echte liefde zijn. Ik ken in mijn naaste vriendenkring toch een paar van die geslaagde M&A huwelijken.

Ze maken mij allemaal jaloers. Niet omdat ze mooier, slimmer en jonger zijn, maar omdat ze alles in huis en in bed hebben om Chinees op een natuurlijke manier te leren.
Ik moet het hebben van 3 keer per week 2 uur prive les en veel studiewerk. Ik heb het in die 2,5 jaar ook nooit een last gevonden omdat ik – als voormalig linguist – zeer geboeid ben door taal. Zowel grammatical, semantisch en cultureel is taal en bij uitstek Chinees een wonderlijk ingewikkeld fenomeen. Bijna elke les doe ik ontdekkingen die ik dan ook nog probeer te onthouden en te gebruiken. Dat is het moeilijkste. Het geheugen van een 55-jarige is een zeef. Leeftijdsgenoten zullen mij niet tegenspreken. Ik laaf me dus aan de taalontdekkingen. En die zijn er elke dag.

Vanmorgen ontdek ik dat “aandelen kopen en verkopen op de beurs” in het Chinees CHAO GU is. Het woord CHAO (3de toon) betekent “stir - fry”. CHAO GU is dus letterlijk “aandelen wokken”, “aandelen roerbakken”. En precies dat woord omschrijft wat de lezers van De Tijd (ik dus ook) al een tijdje doen. Soms met lekkere winsten maar de laatste tijd met bittere verliezen. Aangebrande troep. Te lang op het vuur laten staan. Oververhit en helemaal opgebrand.

Mijn lerares (zij prijkt op de foto hierboven) wist niet waar het woord precies vandaan kwam, laat staan wanneer een Chinees het neologisme bedacht heeft. De beurs is hier pas in 1866 van start gegaan (en 5 jaar later was er al de eerste crash) dus neem ik aan dat iemand in die jaren het woord wel zal gefabriceerd hebben. De beurs is hier na 1949 iets meer dan 30 jaar dicht geweest. Het heeft geduurd tot 1981 voor er weer terug kon gehandeld worden. En “aandelen wokken” zal allicht in die dagen weer terug uit de oven gehaald zijn.

Ondertussen hoopt iedereen hier natuurlijk dat de aangebrande potten en pannen van het Westen snel proper zullen gekuist worden, want China lijdt natuurlijk onder de ontploffing in de US. Ze zijn zelfs behoorlijk boos. En gelijk hebben ze.

Ook de rijken zijn razend. Er zijn nu maar 101 dollarmiljardairs meer. 5 minder dan verleden jaar. Hun vermogen is dit jaar gezakt van gemiddeld 3.6 miljard dollar in 2007 tot 2.4 op dit moment. Een val van 30%. Amper 30%. Klagen hoeven ze niet echt te doen want gemiddeld hadden ze in 2000 net iets meer 200 miljoen dollar in kas.

Naast die paar tientallen superrijken zijn er in totaal nog 1000 Chinezen die minstens een vermogen hebben van meer dan 100 miljoen dollar. Ook zij hoeven nog niet door het raam springen.

Jan Van den Bergh in Shanghai die ook nog geen zin heeft om er een einde aan te maken

Krijgt Hu Jia straks de Nobelprijs voor de Vrede?

De afgelopen dagen werd bekend dat Hu Jia genomineerd werd voor de Nobelprijs voor de Vrede die vrijdag bekend gemaakt wordt. Hij zit sinds 4.4.2008 in China in de gevangenis - veroordeeld voor 3.5 jaar. Als hij wint zal dat weer vonken geven in China en in de rest van de wereld - die maar blijft hameren op die zogenaamde mensenrechten.

Het is heel lastig om een correct standpunt in te nemen in het debat dat ongetwijfeld zal losbarsten. Ik was net het schitterende boek van Pan aan ‘t lezen die van een paar moedige dissidenten menselijke en heldhaftige portretten borstelt. In het laatste hoofdstuk heeft hij het onder anderen over Hu Jia. Er lijkt geen vuiltje aan de lucht: de geboren onschuld.

Als je de stukken leest die een paar Engelse kranten ( o.a The Guardian) over hem gepubliceerd hebben wordt dat imago van onschuld nog meer bevestigd. Zowel het video-verhaal over zijn huisarrest en het interview met zijn vrouw zijn aangrijpend. Zij probeert hem nu vrij te krijgen omdat hij Hepatitis B heeft en er erg onder lijdt.

Maar anderzijds weet je natuurlijk nooit zeker "of" en "door wie of door wat" die schijnbaar eerlijke jonge man gestuwd wordt. Spelen de Amerikaanse inlichtingendiensten weer vuil spel net zoals ze dat met vele andere dissidenten waar ook ter wereld hebben gedaan? Wat is die beweging van de 4de juni precies – een groep die Hu Jia mee zou opgericht hebben? Hu Jia is ook Boeddhist – en dat mag in China - maar moet hij daarom per se de Dalai Lama steunen en de bevrijding van Tibet aanmoedigen?

Oordeel zelf als je alles gelezen hebt of - beter - oordeel niet. Vraag ook mij niet het te doen. Ik weet het niet.

“Ik weet het niet” : dat moet ik vaak antwoorden aan alle mensen van de ene of de andere kant die het ondanks hun onwetendheid wel lijken te weten. Laatst vroeg iemand me wie nu de grootste misdadigers van 2008 waren: de Chinese melamine mengers die kinderen vermoordden en de voedselveilige wereld de stuipen of het lijf jagen of de top-US-bankiers die zakkenvullend eerst de US en nu wereld om zeep helpen en onrechtstreeks waarschijnlijk meer doden op hun geweten zullen hebben dan de Chinese gifmengers?

Ik weet het niet. Het zijn onoplosbare vragen waarop de professoren ethiek ooit wel eens een antwoord zullen pogen te formuleren, geholpen door wiskundigen die exact het aantal doden van de enen en de anderen zullen becijferen.

Jan Van den Bergh

Leve de socialistische revolutie? Of is die ook dood?

Zou het kunnen dat volgend jaar de revolutie losbarst in de US -  60 jaar na de Chinese en 90 jaar na de Russische? Niet is onmogelijk, want alle keizerrijken komen vroeg of laat ten val, maar ik vrees er deze keer voor.

Ik vrees dat ze in de US ook nu weer allemaal als brave kikkers in de hete pan blijven zitten en zullen stemmen in volstrekt goedgelovige en hoopvolle onwetendheid. Ze hebben zelfs in 2004 Bush voor een tweede ambtstermijn herkozen. Met alle gevolgen vandien.

Waar is de woede van de volkeren dezer dagen? Verdwenen. Ook in het  China dat ik ken is het ver te zoeken. Miljoenen mensen hebben hier 70-80% van hun spaarcenten verloren in de Beurs-casino-crash anno 2008 maar zij dragen gelaten hun leed.

Met een wat norse glimlach antwoorden ze "Gegokt en verloren." Alsof de crash een niet te vermijden aardbeving was. Geen boosheid meer. Klassenstrijd is vervangen door sociale harmonie.

Ik probeer hier af en toe wat kleine poltieke ballonnetjes op te laten in de gekende communistische traditie. Ik leg dan met handen en voeten uit dat het rauwe casino-kapitalisme in de VS ook China de dieperik in sleurt.

Want als de gepluimde Amerikaanse families straks geen Barbie poppen meer kunnen kopen wegens geen dollars meer op de bank ... dan hoeven ze die hier ook niet meer te maken en sluiten vele Chinese bedrijven massaal hun deuren . Het is overigens al volop aan 't gebeuren. En het gaat niet alleen over Barbies maar over 10,000 producten die hier gemaakt werden in de goede tijden.

Gelukkig zijn er sporadisch mensen - en ze halen ook de Chinese pers - die wijzen op de vastgoedballon die hier ook op springen staat. De verhouding tussen wat de gemiddelde Chinees verdient en de kostprijs van een appartement is nooit in de geschiedenis in geen enkel land zo hoog geweest als hier en nu. Erger dan Japan in '91.Erger dan de US in '29. Erger dan Hongkong in '97. 

Het jaarinkomen hier ligt gemiddeld op 6,600 euro, maar 1M2 (een vierkante meter) ligt in Beijing op 1,800 euro. Wie een klein appartementje koopt van 50M2 moet dus 90,000 euro betalen. Daarvoor moet je dan 14 jaar je hele jaarsalaris ophoesten. Het is die verhouding die dodelijk is.

Normaal ligt die ergens tussen 3 en 6 volgens de VN en de Wereldbank. Ling Xiuli, een senior researcher van PICC Asset Management Company Ltd heeft het allemaal uit de doeken gedaan en ze raadt dan ook iedereen aan er niet in te stappen. Het staat op springen.

Gelukkig zakken de prijzen beetje bij beetje. En gelukkig lenen de Chinezen zich niet arm zoals de Amerikanen. Een vriendinnetje van mijn lerares heeft verleden week zelfs tegen minder dan 1.300 euro per m2 een klein appartementje van 40m2 kunnen kopen in de buurt van de luchthaven.

Zij heeft allicht een jaarsalaris van 12.000 euro en met de 52.000 die ze voor haar stulpje moest betalen zit ze op een draaglijke ratio van 4,5. Dat zou verteerbaar moeten zijn. Toen wijzelf 25 jaar geleden samen pakweg 1.000.000 frank verdienden met z'n tweeen zaten we aan 3.000.000 frank voor ons huisje&tuintje. En zelfs de maandelijkse aflossingen van de lening waren de eerste jaren zwaar om dragen.

Jan Van den Bergh

PS. Net toen mijn bijdrage klaar en gepost was lees ik nog een stuk in de FT van vandaag over China en de hypotheekleningen. . Dat artikel bevestigt nog maar eens dat de Chinezen geen ontleners zijn. Een lening dekt hier maar 1/3de van de huiskosten. De rest wordt cash betaald. 84% van de consumentenleningen zijn hypotheken. Er staat nu 2.8 trillioen rmb uit in hypotheken (+ 514 miljard in 2007).

Lijkt veel, maar het is amper 5% van de US. In de US is de totale som van uitstaande leningen ... 90% van het BNP! In China amper 11%. De FT gaat er waarschijnlijk verkeerdelijk van uit dat de lonen hier elk jaar met 18% zullen blijven stijgen en dat afbetalen geen probleem zal zijn, maar meer en meer slimme mensen zoals Steve Dickinson die ik hier verleden week een uur kon beluisteren, denken dat de economische groei in China de komende 20 jaar gemiddeld maar 2% zal zijn.

Dat heeft alles te maken met de schaarse en de kost van grondstoffen die in die tijdspanne alleen maar zullen toenemen en de groei willens nillens zullen vertragen. In alle Bric-landen.

In Shanghai reden ze gewoon verder.

[foto van Shanghai Daily]

Er zou een autoluwe dag moeten geweest zijn gisteren, maar die is doorgegaan zonder dat ik er iets van gemerkt heb. Ik was die maandag zeer vroeg gaan lopen (in de straten van Shanghai en niet in een fitness-centre) en er viel me niets op. Integendeel. Het verkeer schoof traag zoals op alle andere ochtenden. Soms liep ik rapper. Het duurde tot diep in de namiddag voor ik wat navraag deed bij de i-mergers over het groengedrag van hun stadsgenoten, maar die wisten dat amper een paar straten afgesloten waren en dat het maar een lachertje was.

Alleen op de Noord Sichuan straat was een No Go zone van 2 km. Daar stonden wat borden, daar reden wat meer fietsen en dat was het dan. Wie normaal door die straat reed, maakte een ommetje. En op dat ommetje stonden dan ook meer files. De politie legde iedereen vriendelijk uit hoe ze op dat ommetje geraakten. Van de meer dan 1 miljoen auto’s in Shanghai zullen er bijgevolg niet veel niet gereden hebben.

Er worden echter wel wat minder auto’s verkocht dan gewoonlijk. De benzine is hier sinds juni 2008 18% duurder geworden en een kwart van de mensen die dezer dagen een auto ging kopen stelt dat wat uit. 22% heeft het zelfs helemaal opgegeven. Zij die toch nog kopen kijken naar het verbruik en zijn van plan een zuinigere of een kleinere auto te kopen. Nielsen deed het onderzoek in Shanghai, Beijing en Guangzou. De laatsten bleken de meest prijsgevoeligen te zijn. De Beijingers wachten wat af … maar mijn gedreven stadsgenoten in Shanghai zouden hun aankoop helemaal niet uitstellen.

Ondertussen blijven de auto’s op de fabrieksparkings staan en begint de prijzenoorlog. Verleden week kondigde Volkswagen kortingen van 1000 tot 2000 euro aan op de middenklasse-modellen. Ook op de Ford Mondeo plakt een discount van 12% ( min 2000 euro). De 10 miljoen auto’s die de constructeurs met z’n allen dit jaar in China dachten om te zetten halen ze waarschijnlijk niet. BMW kondigde ondertussen wel aan dat ze hun productiecapaciteit willen verdubbelen. Maar om dat de halen zullen de aandelen ook wel moeten verdubbelen vrees ik.

Jan Van den Bergh die dagelijks de 300 meter tussen zijn appartement en zijn i-merge te voet aflegt.

The {Belgische} Rhythm Junks veroveren China

[Tony Gyselinck -drums- valt buiten beeld omdat ik op de tweede rij zat, het podium breed was en mijn cameraatje niet breed kan gaan - sorry Tony}

In het prille begin van de jaren 90 heb ik nog als reclameman voor Studio Brussel gewerkt. Jan Schoukens leidde de zender en Jan Hautekiet was zijn luitenant generaal. Toen heb ik Jan H. uitgebreid leren kennen als wijze klant. Zijn zoon (Jasper) en mijn zoon (Jelle) die toen net uit de pampers waren zijn mekaar pas veel later tegen het lijf gelopen toen bleek dat ze allebei bass speelden. In januari 2008 belandde Jasper bij mij met de vraag of ik in China niet wat sponsors wou zoeken voor hun optreden in Shanghai in September. Zo is alles begonnen en daarom prijkte het logo van Yufeng ook op de JazzFestivalSite.

Zaterdag was het dus zover. Toen ik tegen 3 uur ‘s namiddags afzakte naar de festivalwei was het al duidelijk dat donder, regen en wind het Jazz festival in Shanghai om zeep zou helpen. Alles in openlucht - in een van de kleine parkjes die Shanghai nog heeft mogen houden. Een Mini-Middelheimpje. Het doekendak van het podium dreigde scheurensklaar boven de hoofden van de muzikanten. Doorweekte officials die regenjasjes uitdelen. De paar honderd luisteraars op hun gat in de modder. Een nest natte katten onder paraplus die weinig soelaas bieden. U kent dat wel van Belgische modderfestivals.

De eerste groep met - Lawrence Ku aan de gitaar - speelde ondanks de aanhoudende douche een serene en muzikaal sterke set. Het publiek reageerde echter veel te lauw. Na hen zouden de Belgen komen. Ik heb me naar de tweede rij gewrongen om van dichtbij te zien wat het zou worden. En het werd inderdaad heel veel. Steven De Bruyn - de harmonica spelende frontman- opende in het Chinees en de wei lag al zijn voeten voor ze hem aan het werk zagen. Het is een truuk maar het werkt. De hele set was funky, uptempo, hot en vettig en voor een Chinees publiek als live act allicht ongezien en ongehoord. De homo (het moet een homo geweest zijn) die met zijn gat naast het mijne in de modder zat riep al bij de tweede act luidkeels “he sexy man” naar Steven die er nog een kronkelende schep bovenop deed. Hij had hem horen roepen en ging er gretig op in.

Op de VRT ga je het allemaal zien. Tom Vandeweghe was immers afgezakt naar Shanghai om de verovering van China door Steven en Co in beeld te brengen. Want dat is wel zeker: de Chinese festivalorganisatoren die deze koortsopstoot op een natte wei hebben meegemaakt kunnen The Rhythm Junks niet links laten liggen. Ik denk en hoop dat ze hier snel weer terug in China zijn.

Terwijl ze backstage wat kennismakingshandjes schudden met de pers, de moedige Belgische consul en zijn immer charmante dame ... verkocht hun CD als een weggever. Backstage stonden wel wat witte plastieken stoelen maar bier was er niet, dus moesten we uitwijken naar een terras net buiten het park. We hebben de avond afgesloten in een volks Chinees restaurant vlak bij mij om de hoek. Een lekkere tent die ook spotgoedkoop is. Voor de groep na de vreetpartij verder de stad in trok hebben we nog wat Belgisch Bier opgeslagen in mijn stamkroeg Kai Bar
die me ondertussen gepromoveerd heeft tot “Client zero zero zero one” wegens bewezen diensten.

Jan Van den Bergh client nr 0001 in Kai Bar

Wat foto's van het optreden vind je hier!