Karel Van Eetvelt op economische missie in Marokko

Marokko, een round-up

De derde en laatste dag van de Marokkaanse missie bestond uit een bezoek, inclusief infosessies en businessmeetings aan Tanger-med, de haven in volle ontwikkeling van Tanger.

Deze haven is gelegen aan de ingang van de Middellandse Zee, maar evenzeer van de Atlantische oceaan, netjes op de grens van Europa en Afrika. Als havenplaats strategisch perfect dus en de ambities zijn dan ook groot. Onze eigen havens hebben die boodschap goed begrepen. Better join them than fight them.

Zeer opvallend: de meeste werken aan de haven gebeuren door Belgische bedrijven. Besix bouwt en Betafence plaatst alle hekken (nu al 15 km). Het bewijst de topkwaliteit die onze bedrijven leveren.

Ik denk dat we met een redelijk gevoel van tevredenheid kunnen terugblikken op deze missie. Het was qua aantal deelnemers de meest succesvolle ooit na de Chinamissie van 2004.

Een ongekend groot aantal KMO-deelnemers ook. Uiteraard niet allemaal met een direct positief resultaat, maar met als belangrijkste signaal dat steeds meer Belgische bedrijven internationale markten opzoeken.

Zoals ik na dag 1 al zei is Marokko een land met veel mogelijkheden, maar ook een land dat nog sterk verder moet ontwikkelen.

Dat maakt dat de goede zakenopportuniteiten niet zomaar voor het rapen liggen. Dat een zeer goede en intense prospectie noodzakelijk is, dat een permanente opvolging conditio sine qua non is.

Net zoals het goed screenen van potentiele zakenpartners. Onze diplomatieke en exportposten zijn in deze van goudwaarde, moeten die rol ook meer dan ooit blijven spelen en nog versterken.

Onze ondernemers moeten zich absoluut niet laten afschrikken. Hoewel niet gemakkelijk zijn er heel wat opportuniteiten, ook voor kleinere bedrijven, over de hele wereld.

Kansen die moeten genomen worden, want als een Vlaamse KMO het niet doet zal een KMO uit Duitsland, Engeland maar ook Syrie , Turkije of China het wel doen.

Wil u mijn dagelijkse blog blijven lezen? Klik dan hier.

Geduld, een mooie deugd in Marokko

Mijn 2de dag van de Marokkaanse missie stond in het teken van de Marokkaanse KMO's met bezoeken aan en gesprekken met Technopark, een incubatiecentrum voor IT-bedrijfjes, een lokale productie-KMO en ANPME, het Agentschap Ondernemen van Marokko.

Eerst en vooral is het misschien een hart onder de riem van onze eigen ondernemers te weten dat Marokkaanse ondernemers met dezelfde problemen worstelen als Vlaamse:

• krediet is duur (merkelijk duurder dan bij ons) en de waarborgen die ervoor gevraagd worden zijn zeer hoog;
• voor kleine ondernemingen is het bovendien bijzonder moeilijk om aan een bancair krediet te geraken;
• beter geschoolde technische profielen zijn zeer moeilijk te vinden;
• herstructureringen kosten handenvol geld en zijn vaak de strop voor KMO's,...

De begeleiding van KMO's bestaat hier ook en er zijn de laatste jaren in Marokko duidelijk forse inspanningen gebeurd, maar bv inzake exportbegeleiding is er nog een hele weg af te leggen.

Kortom, er wordt hier wel stevig ondernomen, men is overtuigd van het belang van ondernemers en probeert ze ook goed te ondersteunen, maar het ritme waaraan het gebeurt is net iets anders dan wat wij gewoon zijn.

Dat was ook de ervaring na dag 1 van onze eigen ondernemers: interessante contacten, zeker opportuniteiten, maar geduld is hier een mooie deugd.

Prins Filip komt sterk uit de hoek

Vanochtend om half zeven de bus op. Bestemming: Marrakech. Ik woonde er het OESO-congres bij. Vooral de toespraak van voorzitter Angel Gurria was indrukwekkend.

Je moet het immers maar doen: in een kwartiertje op een zeer bevattelijke manier de grote uitdagingen voor de landen uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika.

En die uitdagingen zijn niet min: meer kansen op werk voor jongeren en vrouwen, een efficientere overheid, meer kansen voor KMO's, een betere governance zowel in bedrijven als in de overheid, ...

Sounds familiar? Het zijn dezelfde uitdagingen als die voor ons land. Prins Filip speelde daar goed op in. Hij kwam sterk uit de hoek met een pleidooi voor corporate governance als basis voor duurzaam vertrouwen op alle niveaus.

Dat er kansen zijn in Marokko voor onze bedrijven bleek duidelijk uit de daaropvolgende meetings. Waterleau bewees dit vanuit de praktijk met een georganiseerd bezoek aan een groot waterbehandelingsproject in Marrakech dat ze samen met een Marokkaanse partner uitvoeren.

De Marokkaanse minister van Energie onderstreepte dit nadien in een businessmeeting met een tiental van onze bedrijven, zowel grote als KMO's. Er staan heel wat projecten op stapel in de windenergie, de zonne-energie en de waterbehandeling.

Marokko heeft zich immers ambitieuze doelstellingen gesteld tegen 2020 inzake alternatieve energie en drinkbaar water. De mogelijkheden zijn er dus, de betrouwbare contacten moeten nu gelegd worden.

Deelname aan dit soort van missies is daarvoor een ideale gelegenheid. Bij deze ook een pluim voor ons diplomatiek en export- en tradecorps. Deze mensen doen fantastisch werk, wat misschien wat te weinig gekend is.

Via deze weg een oproep aan onze ondernemers: maak gebruik van deze mogelijkheden als je wil exporteren naar, handel drijven met of investeren in een ander land.

Ik kijk nog uit naar de contacten vanavond met onze ondernemers, de proef op de som, hun eerste ervaringen met potentiële zakenpartners. Maar daarover morgen meer.

Ondernemend België

Gisterenavond ben ik aangekomen in Casablanca voor de Belgische economische missie naar Marokko. Het is hier een erg drukke bedoening. Opmerkelijk: dit is de grootste economische missie sinds de missie naar het China voor de Olympische Spelen. En dat wil wat zeggen. Er zijn bijna 300 deelnemers.

Voor een economische missie naar een land dat pas Vlaanderens 49e handelspartner is, is dat een erg groot aantal.

Opvallend: er zijn veel bedrijven uit de bouwsector. Dat komt omdat Marokko voorh eel wat grote investeringen op het vlak van bouw en infrastructuur staat. Ook prominent aanwezig: milieutechnologische bedrijven, vaak KMO's.

Over het algemeen zijn er trouwens veel KMO's uit diverse sectoren bij de deelnemers. Dat is een bewijs dat steeds meer kleinere bedrijven voor hun producten steeds verdere markten opzoeken. Dat steeds meer kleinere bedrijven exportgericht denken. Zoeken naar verdelers en/of afzetmarkten.

Bij de bedrijven die werken rond milieutechnologie (van windmolenparken, over zonne-energie tot waterbehandeling) betreft het vaak uitvoeren van werkzaamheden of reële investeringen.

Toen ik de omvang van onze groep en het hoog KMO-gehalte ervan beschouwde, stelde dat me gerust: in Belgie schuilt nog altijd veel ondernemerschap.

Volgende week naar Marokko

Zondag vertrek ik voor 5 dagen naar Marokko. Niet op vakantie, maar als deelnemer aan de Belgische economische missie. Al mag gezegd dat het, volgens de laatste weerberichten, in Marokko op dit moment aangenamer toeven is dan in België.

Marokko is in België zeker beter bekend als vakantieoord dan als handelspartner. Dat blijkt ook uit de FIT-cijfers: Frankrijk en Spanje zijn de grootste handelspartners van Marokko. Voor Vlaamse bedrijven is Marokko is 'slechts' de 49e exportmarkt.

Met andere woorden: onze bedrijven hebben er nog een groot potentieel. En dan heb ik het niet alleen over multinationals. De Vlaamse delegatie omvat maar liefst 20 KMO-ondernemers, waaronder onze KMO van het Jaar Damhert.

Verschillende van die KMO-ondernemers zijn Marokkaanse Belgen van de tweede of derde generatie. Een onderzoek van de VUB uit 2007 wees uit dat hier zo’n 2.700 ondernemingen met een omzet hoger dan 123.000€, geleid worden door Belgen van Marokkaanse origine.

En uiteraard biedt ook het feit dat er enkele tienduizenden Belgen van Marokkaanse origine in ons land wonen, extra mogelijkheden in het leggen van interessante zakelijke contacten met Marokko.

Doel van mijn deelname is enerzijds bekijken hoe de KMO's in Marokko begeleid en ondersteund worden, hoe startende ondernemers begeleid worden. Ik heb daarvoor afspraken gepland met CGEM, het Marokkaanse UNIZO en het ANPME, de Nationale Dienst voor Promotie van KMO’s.

Anderzijds hoop ik uit enkele contacten met lokale KMO's te ontdekken hoe het leven en ondernemen van een KMO er in Marokko uitziet.

Ik zal uiteraard ook niet nalaten kennis te nemen van interessante businiessafspraken en/of investeringen van Vlaamse familiale bedrijven in Marokko of met Marokkaanse collega's. Onder meer een bezoek aan de site van Waterleau in Marrakech staat op mijn agenda.

Ik kijk er in elk geval naar uit. Vanuit mijn vroegere ervaringen weet ik dat je met de ogen open zeer veel kan opsteken van een economisch bezoek in het buitenland.

Karel Van Eetvelt