Iedereen met vakantie

Het mistroostige weer van de afgelopen weken deed u misschien af en toe wat twijfelen. Maar ja, we zijn in volle zomervakantie. In de week rond onze nationale feestdag draagt de burgemeester van Gent traditiegetrouw zijn stad 10 dagen lang over aan feestvierders. In die periode ruil ook ik met alle plezier mijn plattelandsdorpje voor mijn geboortestad. Als ik rondkuier in de Gentse kuip valt het me op: de feestvierders die het Gentse dialect als moedertaal gebruiken, worden steeds schaarser. Daarentegen klinken steeds meer vreemde talen van toeristen van over de hele wereldbol. 

Het toerisme blijft welig bloeien. Ook al is de dalende koopkracht niet uit het nieuws te slaan, op reizen en vakantie lijkt niemand te besparen. Ook de Belgen niet. Reizen lijkt een basisbehoefte geworden die thuishoort in het rijtje van eten, drinken en kleren.

En toch moeten we voor die reis steeds dieper in de buidel tasten. Al was het maar door de hoge olieprijs: brandstoftoeslagen voor vliegtuigreizen of een oplopende rekening na een bezoekje aan het benzinesta-tion. Dat neemt niet weg dat de touroperators een stijging van het aantal boekingen noteren voor de vliegvakanties, citytrips en autovakanties.

Zelfs de kampen van jeugdbewegingen, de vakanties bij uitstek die low-cost worden georganiseerd, ontspringen de dans niet. Slapen in een tent kan bezwaarlijk duur worden genoemd. Maar ook de jeugdbewegingen ondervinden de dalende koopkracht aan den lijve als ze eten kopen om de hongerige mondjes van de spelende kinderen te voeden. Ondanks de vele initiatieven om geld in te zamelen, zijn het uiteindelijk de ouders die de hogere rekening gepresenteerd krijgen. Misschien kan de overheid hier haar steentje bijdragen? En de fiscale aftrekbaarheid van de opvangkosten voor kampen optrekken? Die is tot nog toe beperkt tot maximaal 11,20 euro per opvangdag. Het is misschien maar een heel kleine druppel op een hete plaat, maar toch. Alle kleine beetjes helpen.

Elke euro telt. Dat blijkt ook uit het initiatief van Sodexho. De uitgever van maaltijdcheques biedt aan de 600.000 begunstigden de mogelijkheid hun maaltijdcheques te schenken aan het Belgische Rode Kruis. De opbrengst gaat naar evenwichtige, gezonde maaltijden aangeboden op vakantiekampen voor kansarme kinderen of gehandicapten. Met een beetje steun kan iedereen genieten van een ontspannende vakantie.

Petra De Rouck, redactrice Netto

Kommertijd

Juli en augustus. Traditioneel draait het economische en politieke leven tijdens deze twee zomermaanden op een lager pitje dan tijdens de andere maanden van het jaar. Omdat politici met vakantie gaan en heel wat bedrijven collectief sluiten voor het jaarlijkse verlof, is het voor journalisten werkelijk speuren naar een sprokkeltje nieuws. Bij gebrek aan ander nieuws krijgen faits divers daardoor onredelijk veel aandacht. Het monster van Loch Ness bijvoorbeeld steekt in deze periode geheid minstens één keer de kop op.

Dat fenomeen is algemeen bekend als 'de komkommertijd'. Of met een woordspeling: de kommertijd. In de komkommertijd is er immers meer plaats voor ellende: kommer.

Dit jaar beleven we verre van een komkommertijd. Maar de woordspeling 'kommertijd' is des te toepasselijk. Ons land davert op zijn grondvesten en botst tegen de grenzen van zijn staatsstructuur. Dat alles gebeurt terwijl de economische context zienderogen verslechtert, wat bijzonder onrustbarend is. De inflatie piekt en de energieprijzen rijzen de pan uit terwijl de economische groei vertraagt en de consumenten de vinger op de knip houden. Een gevaarlijke cocktail, zoals het recordaantal faillissementen de afgelopen maand pijnlijk illustreert. Vooral kleine bedrijven gingen op de fles omdat zij de duurdere energie- en grondstofprijzen niet kunnen doorrekenen aan hun klanten.

Voor beleggers is het eveneens verre van een zonnige zomer. De Brusselse beurs lijkt dezer dagen veeleer op een roetsjbaan in een of ander pretpark. Maar veel pret beleeft menig belegger niet aan de koerscapriolen van de financiële aandelen Fortis, Dexia en KBC afgelopen week. Gedreven door geruchten maken hun aandelen bokkensprongen die in meer serene beurstijden enkel het 'voorrecht' zijn voor illiquide aandelen die noteren op de fixingmarkt of op de vrije markt. Woensdag maakten ze tijdens de handelssessie een spectaculaire ommekeer, die donderdag werd doorgezet. Een tijdelijk herstel of het begin van een trendbreuk? De toekomst zal het uitwijzen. Belangrijke data zijn alvast 4 en 7 augustus, als respectievelijk Fortis en KBC hun halfjaarcijfers publiceren. Dexia-beleggers moeten iets meer geduld uitoefenen, tot 29 augustus. Alvast drie data om te noteren.

Nadine Bollen
chef redactie Netto

Alle spaarders gelijk

‘De hoogste.’ ‘Het beste aanbod in de markt.’ ‘De slimste manier om meer rente op te strijken’,.... Spaarders worden tegenwoordig om de oren geslagen met reclameboodschappen die hen moeten overtuigen dat de betrokken bank de hoogste rente biedt op hun spaargeld.

We kunnen natuurlijk enkel toejuichen dat nu ook de grootbanken, net zoals kleinere spelers, hun cliënten de wettelijk maximaal toegelaten rente gunnen op hun spaargeld. Maar een spaarder die op zoek gaat naar het beste rendement voor zijn spaarcenten, staat voor een niet vanzelfsprekende opdracht.

Dat komt voor een deel omdat een bank maximaal 4 procent basisrente mag bieden. Alleen dan is de ontvangen rente, tot een plafond van 1.660 euro, vrijgesteld van roerende voorheffing. Banken die meer willen bieden - en dat kan tegenwoordig opnieuw dankzij de oplopende markrente - moeten dus goochelen met getrouwheids- en aangroeipremies.

De maximaal toegelaten basisrente optrekken of zelfs volledig afschaffen is een debat dat dringend en grondig gevoerd moet worden. Meer nog, waarom de vrijstelling van roerende voorheffing beperken tot spaarboekjes? Waarom het spaarboekje meer voordeel geven dan andere vastrentende spaarvormen zoals de kasbon of de termijnrekening? Waarom niet de eerste schijf van 1.660 euro rente vrijstellen, ongeacht de gekozen spaarformule? Dat zou vergelijkingen tussen spaarboekjes en termijnrekeningen al heel wat doorzichtiger maken omdat in beide gevallen bruto gelijk zou zijn aan netto.

Nog een reden waarom het niet simpel is om het aanbod van de banken te vergelijken is de wirwar aan formules en voorwaarden. KBC biedt 4 procent op alle spaarrekeningen, maar bij de andere grootbanken moet u een internetrekening openen. Het geld dat u al op een klassiek spaarboekje heeft staan, profiteert niet van die rente.

Ook het bedrag dat u spaart, speelt een rol. Meestal geldt een minimuminleg. Sommige banken vragen een inleg van 1.000 euro, bij andere instellingen moet u komen aandraven met minstens 10.000 euro. Andere banken beperken de beste rente dan weer tot een bepaald spaarbedrag. Daarboven krijgt u een minder hoge rente.  Ook het soort geld speelt een rol. De beste rente ontvangt u enkel op de sommen die u nieuw stort. Het geld dat u er al had staan, profiteert niet van die aanbiedingen.

Financiële instellingen bepalen uiteraard zelf hun commerciële strategie. Maar het zou jammer zijn als de wirwar aan voorwaarden te veel spaarders de moed zou ontnemen om op zoek te gaan naar het beste voor hun spaarcenten. Voor de spaarders zelf, maar ook voor de banken. De spaarcenten van de cliënten vormen immers de basis van hun balanskapitaal. 

Niet sexy maar nodig

In ons land genieten enkele erfgenamen, zoals de kinderen en de langstlevende echtgeno(o)t(e), een bijzondere bescherming. Zij hebben recht op een welomschreven deel van de nalatenschap: de reserve. Tot voor kort bestond er een techniek om dat te omzeilen: de levensverzekering. Een artikel uit de verzekeringswet bepaalt dat een levensverzekering niet meegerekend mag worden in de nalatenschap. Dat in tegenstelling tot schenkingen die tijdens het leven werden gedaan of tot sommen die werden geïnvesteerd in aandelen of obligaties bijvoorbeeld.

De levensverzekering werd dan ook her en der aanbevolen als techniek om bepaalde geliefden te bevoordelen, ten koste van de kinderen of de langstlevende echtgeno(o)t(e), die daardoor de facto (gedeeltelijk) onterfd werden. Maar wie in de toekomst zo'n constructie bewust wil opzetten, zal er rekening mee moeten houden dat ze uiteindelijk een maat voor niets blijkt. Het Grondwettelijk Hof oordeelde in een recent arrest dat het bewuste artikel uit de verzekeringswet in strijd is met de grondwet.

Het arrest is nog nagelnieuw. Het is dan ook te vroeg om de volledige draagwijdte ervan correct te kunnen inschatten. Maar het staat nu al vast dat dit arrest niet alleen antwoorden biedt, maar ook heel wat praktische vragen oproept. Bijvoorbeeld: worden de kapitalen van alle soorten levensverzekeringen geviseerd? De erfgenamen moeten er dan weer rekening mee houden dat deze uitspraak niet betekent dat de kapitalen van een levensverzekering automatisch aan hen toekomen in verhouding tot hun reserve. Zij zullen daarvoor bij het openvallen van de nalatenschap nog steeds de nodige stappen moeten ondernemen. Met andere woorden: een bezoekje aan de rechtbank zal in heel wat gevallen noodzakelijk blijven.

Het arrest sluit dan wel een achterpoortje, maar het aantal vechterfenissen zal er naar verwachting niet door afnemen. In België mondt een kleine helft van de erfenissen uit in een vechterfenis. Vaak ligt het wettelijke erfrecht zelf aan de basis ervan, wegens verouderd en achterhaald. De wetten dateren voor een groot deel nog uit de tijd van Napoleon.

Een van de wettelijke regels die ter discussie staan, is nu net de wettelijke reserve. Er gaan heel wat stemmen op om die reserve af te schaffen of om ze op zijn minst af te zwakken.

Het Arrest van het Grondwettelijk Hof legt hierbij dan ook de vinger op de wonde. Het wordt dringend tijd dat onze wetgever het erfrecht moderniseert. Dat dat niet meteen het meest sexy onderwerp is waar een politicus mee kan scoren, mag daar geen rem op zetten.