Kapitaalbescherming heeft een prijs

Baart het moratorium een dode muis? Toegegeven, het is niet meteen een vraag die spontaan bij beleggers opborrelt, maar voor de vele houders van gestructureerde producten is ze belangrijker dan gedacht. Met het zogenoemde ‘moratorium’ engageren Belgische banken en verzekeraars zich sinds 1 augustus om geen nieuwe producten meer te lanceren die volgens de criteria van de toezichthouder FSMA als ‘bijzonder ingewikkeld’ worden omschreven. Het gaat uitsluitend om gestructureerde producten. Die producten, die meestal een zekere vorm van kapitaalbescherming bieden, staan in België in voor meer dan 80 miljard euro onder beheer.

Het moratorium is een lovenswaardig initiatief dat aantoont dat lessen worden getrokken uit de financiële crisis van 2008. Maar het mag en moet nog een stap verder gaan. Want ondanks de waslijst aan voorwaarden hebben productontwikkelaars nog steeds de mogelijkheid ingewikkelde constructies op te zetten. Zo mag de potentiële meerwaarde van de producten afhangen van drie verschillende mechanismen. Het resultaat is dat er vandaag nog steeds producten worden gelanceerd waarvan het potentiële rendement heel moeilijk in te schatten is omdat het van te veel voorwaarden afhangt.

Kost kapitaalbescherming

Een bijkomend probleem is dat het helemaal niet duidelijk is wat die kapitaalbescherming kost. Net zoals men voor een brandverzekering een premie betaalt, moet de belegger ook bij gestructureerde producten beseffen dat hij een premie neertelt voor de verzekering van zijn kapitaal. Getuige daarvan de gemiddelde return van 2,5 procent per jaar voor de 1.021 fondsen met kapitaalbescherming die al op eindvervaldag kwamen. Dat bijna zes op de tien fondsen het slechter deden dan een hoogrentend spaarboekje had heus niet alleen met het slechte beursklimaat te maken.

Beleggers hebben het recht te weten dat het beste van twee werelden niet bestaat. Daarom is het cruciaal dat ze ook informatie krijgen over wat ze opofferen in ruil voor de bescherming. Hoe kan het bijvoorbeeld dat sommige producten hun meerwaarde baseren op de evolutie van een korf aandelen of een index zonder dat erbij vermeld wordt dat de dividenden niet aan de belegger toekomen? 
Als het moratorium geen dode muis wil baren, zal dus nog meer gesleuteld moeten worden aan de voorwaarden waaraan de producten moeten voldoen. De FSMA gaf al aan dat de maatregel in augustus slechts een eerste stap was. Een vervolg is absoluut noodzakelijk.

Peter Van Maldegem