Di Rupo moet het land redden. Niet de spaarder

‘Lieve burgers, willen jullie alsjeblief staatsbons kopen om de stijgende rente in te dijken?’, zo klonk de oproep van  ontslagnemend premier Yves Leterme. Hoe cynisch kan het worden? In elk normaal land verkiest de bevolking politici om op het huis te passen. In België vragen politici of spaarzame burgers de meubelen willen redden. Leterme kan er natuurlijk zelf niet aan doen: hij sleept tegen wil en dank al meer dan 500 dagen het prefix ‘ontslagnemend’ met zich mee in afwachting van de aflossing van de wacht.

Die zit er nog niet meteen aan te komen. Onder het intussen ongeloofwaardige voorwendsel ‘beter geen akkoord, dan een slecht akkoord’ laten de regerings’onderhandelaars’ zich niet opjagen. De Belgische rente koerst richting het angstwekkende niveau van 6 procent? Dat lost zichzelf wel op. Europa staat klaar om ons een boete van 700 miljoen euro op te leggen? Wie zien wel als het zo ver is. Neen, onze onderhandelaars zijn intussen even aan het bekijken of het nog wel zin heeft te onderhandelen. Het is de waanzin voorbij.

Zelfrespect

Herman Brusselmans schreef ooit in een column: “Wie geen zelfrespect heeft, verdient het om een onwaardige begrafenis te hebben en vervolgens weg te teren als een gecrepeerde amoebe in een inerte wereld van onverschilligheid.” Hij had het toen over de mensheid die er een boeltje van maakte en dan maar door God zelf in de steek werd gelaten. Wel: hetzelfde geldt voor onze politici/regeringsonderhandelaars. Als zij het niet de moeite vinden om er voor de volle 100 procent voor te gaan, waarom zouden de spaarzame burgers van dit land hen moeten bijspringen?

Het zielige schouwspel dat de onderhandelaars opvoeren is niets minder dan een spel met onze welvaart. Als er tenminste nog iets te verspelen valt: de financiële markten zullen ons land heus niet met rust laten als we ooit op een dag misschien hopelijk nog eens een begroting presenteren. Zo ver is het gekomen: dat we ons lot niet meer in eigen handen hebben. En daarin moeten we ook eerlijk zijn: daarvoor dragen de regeringsonderhandelaars niet de volle verantwoordelijkheid. België heeft nooit over goede troeven beschikt om uit het vizier van de financiële markten te blijven. Maar dat is geen excuus om onze welvaart naar de verdoemenis te laten gaan.

Doen wat nodig is

In heel Europa is doorgedrongen dat de vette jaren voorbij zijn. Dat er hervormingen en harde besparingen nodig. Geen blinde hervormingen en besparingen, maar wel maatregelen die op termijn onze welvaart veilig stellen. Die zullen ongetwijfeld pijn doen, maar aangezien de vakbonden op 2 december toch al op straat komen tegen niet-genomen maatregelen, kunnen de regeringsonderhandelaars maar meteen wat zin geven aan die betoging. De meeste mensen in dit land beseffen intussen wel dat er besparingen op ons afkomen. Wil er dan ook eens een regeringsonderhandelaar/formateur opstaan die dat niet enkel zegt, maar ook de daad bij het woord voegt? Die het aandurft Winston Churchill te citeren: “Het is niet genoeg dat we ons best doen, soms moeten we doen wat nodig is.” Maar na +500 dagen raken we in ons land nog steeds niet verder dan het eigen gelijk, de eigen achterban en de volgende verkiezingen.

Is het nu echt wachten tot anderen (lees: Europa) beslissen dat het welletjes is geweest? Dat we zonder inspraak besparingen en hervormingen opgedrongen krijgen? De regeringsonderhandelaars moeten beslissingen nemen die pijn gaan doen, maar ze kunnen tenminste hier en daar proberen de bittere pil te verzachten. Europa zal zo lief niet zijn. Vraag dat maar aan de Grieken en de Italianen. De schande van het meest zielige, onbeholpen en enggeestige politieke toneel dragen we al. Dat zou toch genoeg moeten zijn?

Sven Vonck ( @svonck )

De nieuwe waarde van Euro(pa)

Het IMF en de rijke landen (zoals Brazilië, China en Rusland) staan klaar om de arme landen van de eurozone lees: de meeste lidstaten te hulp te schieten. Choquerend? Misschien wel. Maar het is ook een droevige realiteit die onze Europese leiders niet meer onder stoelen of banken kunnen steken. Zij vertonen een schreiend gebrek aan samenhang en bereidheid om die onbekende crisis op een eensgezinde wijze aan te pakken. Dat betekent nog niet het einde van de eurozone. De klok volledig terugdraaien zou nog meer schade toebrengen.

Restricties

We zullen ons wel nederiger moeten opstellen, onze straf als het ware moeten ondergaan… en zelfs tot bedelen gedwongen worden. Maar in de eerste plaats moeten we de handen uit de mouwen steken. De externe reserves van China bedragen 3.500 miljard dollar: bijna evenveel als de gezamenlijke schuld van Frankrijk en Italië! Omdat China zijn belangrijkste afzetmarkt wil vrijwaren, is het bereid Europa geld toe te steken. Maar niet voor om het even welke prijs. En zeker niet aan om het even welke voorwaarden. Of ze nu wordt opgelegd door China, het IMF of Rusland, de buitenlandse voogdij waaronder de zogenaamde ‘ontwikkelde’ landen zullen worden geplaatst, zal nog generaties lang forse budgettaire restricties vereisen.

Laatste reddingsboei

Merkel spreekt over 10 magere jaren. Maar om 6.000 miljard euro Europese schulden weg te werken, zal veel meer tijd nodig zijn. Ondanks die economisch-strategische verschuivingen is er geen reden tot doemdenken. Hoe zwaar de besparingsmaatregelen ook lijken, zij vormen onze laatste reddingsboei. De volgende politieke generatie zal moed en creativiteit aan de dag moeten leggen en zal moeten investeren in vorming en opleiding. Europa beweert ‘waardevol’ te zijn. Wel, Europa zal nu nog meer waarde moeten creëren, maar met minder middelen. Voor beleggers zou er een nieuw, en uiteindelijk veelbelovender, tijdperk moeten aanbreken. Maar dan moeten we beleggingen (en geen speculatie) op verstandige wijze aanmoedigen. En dat is een ander paar mouwen.

François Mathieu