'Datalimieten? Onzin!'
Voor elektriciteit, water of gas betaal je meer naarmate je meer verbruikt. En dus zou je verwachten dat diezelfde economische logica ook opgaat voor je internetaansluiting wat neerkomt op het principe dat fervente downloaders meer geld moeten neertellen voor hun abonnement. Bij de Amerikaanse blog Ars Technica vroegen ze zich af of het zakenmodel van een provider inderdaad zo eenvoudig in elkaar zit en of datalimieten eigenlijk wel eerlijk zijn.
Het antwoord op die laatste vraag verklapten we al in de titel, maar de vraag blijft natuurlijk hoe de inkomsten en uitgaven van een typische provider er dan wel uitzien. Volgens Nate Anderson van Ars Technica draait veel rond het afsluiten van zogenaamde 'peering' overeenkomsten. Daarbij wisselen providers rechtstreeks gegevens uit, vaak omdat omdat ze weten dat hun klanten regelmatig met elkaar in contact zullen treden. Het kan gaan om een kabel die letterlijk van het ene hoofdkwartier naar het andere loopt of een verbinding in een zogenaamde 'exchange', een speciaal daarvoor ingericht gebouw waar de kabels van verschillende providers samenkomen. Hoe dan ook zorgt een peering overeenkomst ervoor dat er voor het versturen en ontvangen van heel wat dataverkeer niet met derde partijen moet gewerkt worden wat de kosten drukt en de snelheid van de verbinding doet stijgen.
Geen factuur
Nu is zo'n peering overeenkomst wel een commerciële aangelegenheid, maar zolang beide partijen elkaar ongeveer evenveel gegevens toesturen is er eigenlijk weinig reden om ook werkelijk een factuur op te stellen. Heel wat overeenkomsten lijken dus meer op ruilhandel. Het betekent vooral, zo geeft Anderson nog mee, dat meer downloads niet noodzakelijk voor hogere kosten zorgt. Ook de apparatuur moet niet direct uitgebreid worden als het dataverkeer toeneemt en is bovendien verwaarloosbaar goedkoop geworden.
Waar geeft een provider dan wel geld aan uit eens het leeuwendeel van zijn apparatuur geïnstalleerd is? Een journalist van de New York Times legde de vraag vorig jaar al voor aan Time Warner Cable (TWC), een van de grootste providers van de VS, maar kreeg gek genoeg geen duidelijk antwoord. Journalist Saul Hansell kwam dan maar zelf tot de constatie dat veel van de kosten eenmalig zijn en dat data tegen een vaste jaarlijkse prijs aangekocht wordt. Meestal is de aangekochte capaciteit bovendien ruim voldoende om de relatief voorspelbare pieken op te vangen.
Overcapaciteit dankzij voetbalfans
Zo hebben Spaanse of Nederlandse providers zeker niet daags voor de finale van het WK beslist extra datavolume te voorzien om voetbalfans zonder tv van streaming video te kunnen voorzien. Ze hebben met andere woorden de rest van het jaar wellicht flink wat overcapaciteit. En dus is het eigenlijk onzin om een surfer die 10 keer zoveel downloadt als zijn buurman een hogere rekening voor te schotelen, aldus Ars Technica.
Nate Anderson nam er voor alle zekerheid de financiële kerncijfers van TWC bij. Die laten zien dat het aantal klanten tussen 2007 en 2009 steeg van 7,6 naar 8,9 miljoen maar dat de uitgaven voor dataverkeer in diezelfde periode daalden van 164 naar 132 miljoen dollar. De jaarrekeningen laten ook zien dat TWC tussen 2008 en 2009 een kleiner deel van zijn winst opzijzette voor investeringen in infrastructuur. Ook andere Amerikaanse providers gaven de laatste jaren steeds minder geld uit aan hun datanetwerk. Voor hun Vlaamse sectorgenoot Telenet zijn dit soort gedetailleerde cijfers niet beschikbaar.
"Het zijn de personeelskosten"
Anderson kwam tot de vaststelling dat een bedrijf als TWC blijkbaar geen eenduidig verhaal kan vertellen over de echte kosten van meer gedownloade bits en bytes. Want terwijl de ene manager verwees naar stijgende datakosten die moeten doorgerekend worden aan de (gulzige) klant, had een andere chef het over de stijging van de personeelskosten die het gevolg zouden zijn van meer dataverkeer.
Moraal van het verhaal? Providers geven uiteraard meer geld uit naarmate hun netwerk groeit, maar het lijkt er sterk op dat hun kosten niet zomaar stijgen wanneer er meer YouTube filmpjes bekeken worden, laat staan dat deze of gene surfer met de vinger zou kunnen gewezen worden. Maar misschien is de belangrijkste conclusie wel dat terwijl het haast onmogelijk is de prijs van het groeiend dataverkeer te berekenen zelfs de meest oppervlakkige waarnemer aanvoelt dat de kosten die providers vandaag per extra gigabyte aanrekenen volledig buiten proportie zijn. Zo blijkt uit een Amerikaanse overheidsrapport dat het internationale dataverkeer de laatste vijf jaar met 66 procent per jaar toenam, terwijl de kostprijs elk jaar met 22 procent daalde. "Providers die hun klanten te hoge datakosten aanrekenen, zetten zo een rem op de innovatie van dit land," klinkt het uit de mond van een van Andersons gesprekspartners.
Reacties