De Elzas in het verweer

In de Alsace wordt er deze dagen serieus geknarsetand. Aanleiding is de Europese wijnhervorming die per 1 augustus e.k. van kracht wordt.

Eén van de consequenties ervan is dat het voortaan voor meer wijncategorieën in de Europese Unie mogelijk wordt om het druivenras openlijk op hun etiket af te drukken. Op voorwaarde dat het om een wijn gaat zonder duidelijke geografisch erkende benaming, dus bijvoorbeeld een wijn die géén AOC bezit binnen zijn regio.

Een voorbeeldje. Ik ben een wijnmaker in de Languedoc die Riesling heeft aangeplant en daarvan een cuvée wil bottelen. Een druivenvariëteit die binnen de appellations d'origines contrôlees van dit wijngebied niet toegelaten is, dus moet ik hem declasseren tot vin de table. Tot nu toe mocht een vin de table echter niet het druivenras open & bloot vermelden, maar door de Europese hervorming wordt deze poort plots wél opengezet.

Devaluatie dreigt

Vandaar het ongenoegen bij Elzas-producenten en hun belangengroepen. Hun kritiek is dubbel.

Enerzijds vrezen ze nog meer verwarring bij veel consumenten, vooral in de export. Tot nu toe was de Alsace zowat een buitenbeentje in de Franse wijnwereld, omdat de expliciete vermelding van het druivenras er in de appellatiewetgeving verankerd lag. Commercieel gezien vormde het beslist een toegevoegde waarde, met bovendien een lage instapdrempel voor internationale consumenten. Maar als nu God en Klein Pierke deze vermelding mag gaan toepassen, vrezen ze dat veel consumenten geen onderscheid zullen/kunnen maken tussen een Riesling of Pinot Blanc uit hun regio of uit bijvoorbeeld het Franse zuiden.

Anderzijds vrezen ze ook voor een devaluatie van hun eigen imago en marktpositie. Want een A.O.C. Alsace Gewürztraminer van 12 euro zal straks misschien in de rekken moeten concurreren met een Vin de Table Gewürztraminer van 6 euro. Voor de Elzassers devalueert dat op den duur hun product.

Wanhoopspoging?

Om het tij toch nog te keren, werd een 'voorstel' gelanceerd om andere (Franse) wijnregio’s te verbieden om Elzas-variëteiten op hun frontlabels te printen. Naar aloude Franse gewoonte werd er daarom een comité opgericht, dat zal zoeken naar een werkbaar compromis.

Wat met de honderden Bulgaarse, Spaanse, Duitse, Australische, Nieuw-Zeelandse, Chileense... Rieslings bijvoorbeeld, die reeds vlotjes op onze markt te krijgen zijn?

Bijten in eigen staart

Mij lijkt het eerder dat hier nieuwe conflictstof wordt voorbereid, die straks zal resulteren in een lawine aan rechtszaken. Want waarom zou een wijnboer in de Languedoc-Roussillon zijn 100% Riesling tafelwijn niet als Riesling mogen verkopen, terwijl al die concurrenten uit de Oude én Nieuwe Wereld ongestoord in dezelfde rekken liggen?

Als ik me niet vergis is het Franse wijnbeleid de laatste 5 jaar vooral gefixeerd op één ding: hoe kunnen we Franse producenten slagvaardiger maken tegenover de internationale concurrentie, door de overdreven strakke regeltjes te versoepelen en hen met gelijke wapens te laten vechten op de wereldmarkt?

Maar wanneer Riesling, Pinot Blanc of Gewürztraminer straks in Frankrijk 'exclusief copyright' worden van de Elzas-appellatie, bevordert men precies het omgekeerde, namelijk de ongelijkheid qua kansen.

Frank Van der Auwera

De kost van een bosbrand

Een tijdje geleden berichtten we in deze kolommen over de zware bosbranden in Australië, die meer bepaald ook wijngaarden in Victoria bedreigde en zelfs verwoestte (zie “Wijn en vuur”)

Nu dit inferno eindelijk definitief achter de rug ligt, kan de werkelijke schade worden opgemeten.

Yarra likt wonden

Met argusogen werd vooral uitgekeken naar de schadeclaim in de premiumwijngebieden, met name in Yarra Valley, waar zeker zo'n 4 procent van de 3.800 hectare wingerdoppervlakte ernstig werd aangetast.

De combinatie van de extreme hittegolf en bosbranden heeft daar op die manier voor een factuur van ruim AUS$8 miljoen gezorgd, alleen al aan verloren druiven. Andere verliesposten kunnen moeilijker ingeschat worden, aldus de Yarra Valley Winegrowers Association: want hoeveel bestellingen werden de voorbije maanden uitgesteld of geannuleerd door internationale kopers? Hoeveel export ging er tijdens die dramatische weken verloren? Of ook: de nieuwe oogst in de vallei bleek een kwart kleiner (-25 procent) dan vorig jaar. Welk percentage is echter op conto van de 'heatwave' van januari te schrijven en welk verlies werd rechtstreeks veroorzaakt door de felle 'bushfires'?

Hitte was schadelijker

Feit is dat hooguit een dertigtal wijndomeinen effectief door de vuurzee schade ondervonden. De tropische hittegolf, met dagenlang piektemperaturen diep in de 40°C, bleek voor veel wijnbouwers problematischer en verkleinde hun oogst.

Een laatste kost die niet meteen exact kan berekend worden is het tijdelijke verlies aan productie gedurende de circa twee jaar waarin de door het vuur getroffen wijngaarden moeten herstellen en zo een kleinere (of nauwelijks) oogst afleveren.

Conclusie: de 8 miljoen Australische dollar, ruwweg zo'n 4,46 miljoen euro, moet waarschijnlijk met een factor 3 à 4 worden vermenigvuldigd om een waarheidsgetrouw schadebeeld te krijgen.

Frank Van der Auwera

Saint-Emilion: eindelijk rust?

Mogen we nu eindelijk dit onverkwikkelijke hoofdstuk rond het nieuwe klassement afsluiten? Nadat zowel iedereen met iedereen jarenlang in de clinch lag over de herziene classificatie voor grands crus uit 2006 en een eindeloze reeks nieuwe processen dreigde, heeft de Franse overheid uiteindelijk dan toch de knoop doorgehakt.

De acht domeinen die in deze hitparade van 2006 waren gepromoveerd maar door een rechtbank teruggefloten, werden nu officieel via een amendement annex voetnoot toegevoegd aan het klassement van 1996. Klassement dat de regering eerder al opnieuw in ere had hersteld om de situatie te ontmijnen.

Compromis of koehandel?

Er werd de voorbije weken dan ook flink gelobbyd door locale politici en kasteeleigenaars om de huidige malaise te doorbreken, die voor een zware commerciële kater zou zorgen, omdat geen enkel château nog zeker was van zijn etiket en status. En dus ook, vooral in exportmarkten, niet kon incasseren op deze status van bijvoorbeeld Grand Cru Classé.

Een typisch politiek compromis - anderen zullen het eerder een koehandel noemen - , in een poging om alle partijen te verzoenen, althans tot de volgende herzieningsronde eraan komt. Maar feit is dat door deze technische ingreep Château Bellefont-Belcier, Destieux, Fleur Cardinale, Grand Corbin, Grand Corbin-Despagne en Montbousquet zich Grand Cru Classé mogen noemen op hun labels, terwijl Château Pavie-Macquin en Château Troplong Mondot gebruik mogen maken van de nog prestigieuze (en lucratievere) titel Premier Grand Cru Classé.

Het amendement is bovendien retroactief, zodat alle betrokken châteaux deze status ook legaal voor hun millésime 2006 en 2007 mogen gebruiken en op het wijnetiket afdrukken.

Tijdelijke rust echter, want uiterlijk eind 2011 moet een nieuwe classificatieprocedure worden opgestart, want dan loopt de huidige compromiswet af. En kan de hele heisa misschien opnieuw beginnen...

Frank Van der Auwera

De wraak van Lafite en Margaux

Bij château Lafite en château Margaux is de wraak ongetwijfeld zoet.

Al decennia worden deze superkastelen, te pas en te onpas, om de oren geslagen met de resultaten van het fameuze 'Judgment of Paris' uit 1976, toen een expertenpanel een spraakmakende wijncompetitie organiseerde.

Spraakmakend omdat tijdens deze blinddegustatie, waarin zowel Franse grands crus classés als Californische toppers werden getoetst, tot eenieders verbazing bleek dat de Fransen ruim op de punten werden geklopt.

Later zou blijken dat de manier waarop de scores werden berekend statistische nonsens was en er qua jaartallen soms appelen met citroenen werden vergeleken, maar het effect van de uitslag was enorm. Vooral in de V.S.A. sprak men toen met de nodige overdrijving van “The Tasting that Changed the Wine World”.

Baanbrekend?

Voor de wijnen uit de Nieuwe Wereld betekende het resultaat wel een morele én commerciële doorbraak, die sommige wineries nadien ook makkelijk konden verzilveren. Alle replicadegustaties die daarna volgden (o.a. in 1998, 1999, 1986) gaven bovendien identieke resultaten. Zelfs de 'Judgment of Paris 30th Anniversary' proeverij, die in mei 2006 simultaan aan beide kanten van de Atlantische Oceaan werd georganiseerd, bevestigde de rangorde: De Nieuwe Wereldwijn was en bleef met vlag en wimpel de winnaar:

Hitparade Tasting 2006 (Parijs)

1. Californië - Ridge Vineyards Monte Bello 1971

2. Californië - Stag's Leap Wine Cellars 1973

3. Californië - Mayacamas Vineyards 1971 (tie)

3. Californië - Heitz Wine Cellars 'Martha's Vineyard' 1970 (tie)

5. Californië - Clos Du Val Winery 1972

6. Frankrijk- Château Mouton-Rothschild 1970

7. Frankrijk- Château Montrose 1970

8. Frankrijk- Château Haut-Brion 1970

9. Frankrijk- Château Leoville Las Cases 1971

10. Californië - Freemark Abbey Winery 1967

Bordeaux slaat terug

Grote verrassing echter zopas (mei 2009), toen bleek dat twee Franse grands crus, respectievelijk Château Margaux 2005 en château Lafite 2005 (zie hitparade) als grote winnaars uit de bus kwamen in een nieuwe 'intercontinentale competitie' die in Londen plaatsgreep.

Het bekende Chileense wijnhuis Errazuriz verzamelde immers een aantal (Britse) wijnspecialisten om de eigen producten blind te laten toetsen in gezelschap van toppers uit Bordeaux, Toscane en Californië. Deze nieuwe superproeverij was op haar beurt een replica van eerdere competities in Berlijn, Tokyo, Toronto en Beijing, toen telkens twee wijnen uit de Errazuriz-stal de hitparade aanvoerden en er ook in de media gesproken werd over een 'mijlpaal voor de Chileense wijnindustrie'. De Nieuwe Wereld versloeg Frankrijk toen andermaal probleemloos.

Maar anno 2009 ging Bordeaux eindelijk nog eens met de pluimen lopen, zoals blijkt uit de Top Tien. Tussen haakjes: de Californiër Opus One 2005 eindigde slechts op de 12de plaats:

Hitparade Tasting 2009 (Londen)

1. Frankrijk: Château Margaux 2005

2. Frankrijk: Château Lafite-Rothschild 2005

3. Italië: Solaia 2005

4. Chili: Don Maximiano 2006

5. Chili: Viñedo Chadwick 2006

6. Chili : Seña 2005

7. Chili : Seña 2006

8. Frankrijk: Château Latour 2005

9. Italië: Sassicaia 2005

10 . Chili: Don Maximiano 2005

Nogmaals, persoonlijk hecht ik weinig waarde aan dit soort 'vergelijkende competities' - wegens de occasionele samenstelling van de jury, het soms primitieve puntensysteem, de objectief onvergelijkbare oogstjaren,... -, maar van één ding ben ik zeker: in Bordeaux zal dit resultaat in menig gouden kadertje boven het bureau hangen.

Na 33 jaar lijkt de vloek van Parijs eindelijk opgeheven...

Frank Van der Auwera

Meesterlijke zet dankzij de Maestro?

De commerciële strijd tussen natuurkurk en artificiële alternatieven woedt wereldwijd in alle hevigheid. Normaliter staat Champagne enigszins langs de zijlijn van deze verhitte discussie, omdat hun speciale samengestelde, champignonvormige kurk annex metalen kapje (de zogenaamde muselet) systematisch toch minder onderhevig is aan alle klassieke kurkproblemen. Nochtans: ook Champagne kan 'bouchonné' smaken, ook al is het risico vele malen kleiner dan bij stille rode of witte wijnen.

De plop blijft klinken

Maar toch zit ook deze gevestigde moussebusiness niet stil.

Begin mei lanceerde het bekende huis Duval-Leroy, samen met Alcan Packaging Capsules, een toch vrij revolutionaire champagnesluiting: de Maestro.

Het gaat daarbij om een esthetisch weggemoffelde, gesofistikeerde kroonkurk of eerder krooncapsule, die over de fles wordt geschoven. Via een handig ingebouwd lepelsysteem/hefboompje in aluminium kan deze kroonkoepel moeiteloos verwijderd worden, wat - zoals bij een klassiek afgesloten exemplaar - trouwens met een typische CO2-plop geschiedt.

Of zoals commercieel directeur Bruno de Saizieu van Alcan het tijdens de persconferentie enthousiast formuleerde: "Nous apportons un système innovant, facile à utiliser et surtout nous conservons à l'ouverture le bruit très caractéristique de ce vin de fête”.

Drie jaar onderzoek

Geschokt? Op zich is de Maestro nochtans geen heiligschennis, want wie ooit in de krijtkelders van Champagne heeft rondgelopen, weet maar al te goed dat zelfs de meest luxueuze cuvée, vooraleer hij gedégorgeerd wordt, jarenlang tijdens zijn verouderingsproces wordt afgesloten met een bierachtige kroonkurk.

De traditionele 'bouchon de liège' en 'le muselet' (net netje van gevlochten ijzerdraadjes die de kurk in bedwang moeten houden) worden immers maar in/aangebracht op het einde van het rijpingsproces van de wijn, dus direct na het dégorgement (= de Champagne van zijn bezinkselprop ontdoen) en de dosage met de finale 'liqueur'.

Deze revolutionaire krooncombinatie Maestro kwam overigens pas tot stand na ruim drie jaar onderzoek en ongeveer 1 miljoen euro investeringen om het nieuwe procedé helemaal op punt te stellen.

Wie volgt deze paleisrevolutie?

Duval-Leroy is daarmee wel het eerste bekende Champagnehuis dat van deze Alcan-kroonkap durft gebruik te maken. “Il nous fallait trouver une alternative au bouchage liège, nous ne sommes pas à l'abri d'une catastrophe écologique comme Tchernobyl", grapte Carol Duval-Leroy, de van origine Belgische PDG, tijdens het lanceringsevent.

Nu het huis zijn 150ste verjaardag viert, is zoveel media-aandacht plus een avant-gardistische flessensluiting natuurlijk mooi meegenomen. De allereerste cuvée die ze met deze Maestro uitrust, is de Clos des Bouveries 2004, een prestigecuvée waarvan er die oogst 30.000 stuks worden gebotteld.

Dankzij de Maestro moet het dus definitief gedaan zijn in Champagne met het kurkrisico en bovendien blijft de volgens veel consumenten zo zalige 'plop!' geheel intact. En alhoewel er op de perslancering met geen woord gerept werd over de kostprijs, zou deze Maestro-combinatie zelfs iets goedkoper uitvallen dan de klassieke sluitingstandem kurk/muslet.

Benieuwd echter of de consument deze innovatie daarom makkelijk zal accepteren wanneer ze ook op meer basischampagnes wordt toegepast.

Het aangehechte 'schoenlepeltje' of 'hefboompje' om de kroonkap te verwijderen (zie http://www.alcanpackaging.com/), is commercieel in ieder geval schitterend gevonden. Want welke rechtgeaarde belletjesliefhebber wil zijn geliefde fles nu in hemelsnaam ontkurken met een bieropener?

Een foute keuze?

Maar misschien is de Maestro maar een kort leven beschoren.

Want er moeten ook nog een paar wettelijke drempels genomen. In de wetgeving staat immers dat elke fles authentieke Champagne dient afgesloten met een champignonvormige kurk, die bovendien - en dit lijkt cruciaal – in de flessenhals dient gepropt. De Maestro functioneert echter, als u me de vergelijking toestaat, als een aluminium condoompje rond de fles. Er is geen sprake van een kurk of kurkalternatief die/dat zich in de hals bevindt.

Dus volgens de letter van de Champagnewetgeving is de Maestro eigenlijk een outlaw.

Laatste bedenking: hoe zullen de andere wijnbouwers in Champagne reageren op deze kleine paleisrevolutie? De 'bouchon en liège' maakt immers deel uit van ruim 1,5 eeuw Champagnetraditie. En zoals we weten is deze traditie, soms zelfs letterlijk, goud waard...

Frank Van der Auwera

Tijd voor wat cijferwerk: wijnconsumptie

Op het eerste gezicht is het geen prettig bericht. De wijnconsumptie op wereldvlak kromp vorig jaar namelijk met circa 2 miljoen hectoliter, vergeleken met 2007. In totaal maakte de wijndrinkende wereldbevolking in 2008 immers 242,9 miljoen hectoliter wijn soldaat. Een daling die geheel op rekening mag geschreven worden van de “EU-15”, waar het voorbije jaar maar liefst -2,2 miljoen hectoliters minder wijn werd geconsumeerd.

Daartegenover staat echter een andere, veel positievere trend: de markt globaliseert namelijk aan hoog tempo, dus het aantal wijndrinkers raakt méér dan ooit tevoren verspreid over alle continenten.

Voor het eerst werd 37 procent van alle in 2008 geproduceerde wijn in geëxporteerd, dus in principe opgedronken in een ander land dan waar de fles of bulk oorspronkelijk werd geproduceerd. Vergeleken met de jaren '80 van vorige eeuw betekent dat een sprong voorwaarts van + 18 procent, dus haast een verdubbeling.

Die globalisering loopt trouwens hand in hand met een fenomeen dat we al meerdere jaren registreren, namelijk dat de hoofdrolspelers qua wijnproductie -Frankrijk, Italië,… - hun thuisconsumptie verder zien afkalven. Ook dat is een goede zaak: waar de gemiddelde Jean of Gian-Franco een generatie geleden nog waanzinnige hoeveelheden fluitjeswijn of 'pinard' dronken, is ook de modale Fransman of Italiaan stilaan kieskeuriger aan het worden qua wijnkeuze en wijnkwaliteit.

Frank Van der Auwera

Tijd voor wat cijferwerk: wijnproductie

Op productievlak was er vorig jaar werkelijk sprake van een trendverschuiving. Daarom even de voornaamste voor 2008 op een rijtje gezet:

• De wereldwijnproductie steeg vorig jaar, voor het eerst sinds 2004, lichtjes met 0,3 procent (of 81 miljoen liter) tot een totaal volume van 27 miljard liter.
• Als we echter de productiestatistieken opsplitsen naar de noordelijke en zuidelijke hemisfeer, zeg maar naar de ‘oude’ en ‘nieuwe’ wereld, valt een duidelijke verschuiving op.
• In de vijf belangrijke referentielanden van de zogeheten 'Southern Hemisphere' noteerden we een serieuze productiestijging met 369 miljoen liter wijn - vooral dankzij Australië, de nummer zes op de hitparade van wijnproducerende naties - , terwijl de 7 referentielanden in de 'Northern Hemisphere' een daling met 72 miljoen liter lieten optekenen in 2008.
• De Top 5 qua wijnproductie op wereldvlak bestond uit Italië (4,7 miljard liter), Frankrijk (4,4 miljard liter), Spanje (3,7 miljard liter, de Verenigde Staten (2,5 miljard liter) en Argentinië (1,5 miljard liter).
• Deze Top 5 vertegenwoordigde maar liefst 62 procent van alle vorig jaar geproduceerd wijn, wat een daling met -3 procent betekende qua marktaandeel. De piek werd trouwens bereikt in het jaar 2000, toen deze 'bende van vijf' nog goed was voor 68% van de wereldwijnoutput.
• Vorig jaar stootte Italië voor het eerst Frankrijk van de troon. Maar toch verliest de productie van dit dynamische duo stilaan terrein. Na het piekmoment in 1999, waar beide landen samen goed waren voor een jaarproductie van 12 miljard liter wijn, kromp dit in 2008 tot 9 miljard liter. Kortom: hun marktaandeel op productievlak kromp met een kwart in amper tien jaar tijd.

Frank Van der Auwera

Hagelinferno in de Bordelais

In Bordeaux kan men tegenwoordig maar 'groen' lachen. Niet alleen hebben alle kastelen hun primeurprijzen, voor het eerst in jaren, noodgedwongen moeten insnoeien - soms zelfs halveren tegenover de primeurcampagne voor de 2007 - en lijkt het internationale koopenthousiasme zelfs daardoor niet écht groot, maar bovendien werden recent flink wat wijngaarden in de Bordeaustreek getroffen door zware hagelbuien.

Hevige hagel, soms met hagelstenen ter grootte van tennisballen, richtte namelijk een ravage aan in bepaalde zones van de appellations Saint-Emilion en Pomerol. Volgens de eerste ramingen zouden in totaal zelfs zo'n 2.000 hectare wingerd ernstig getroffen zijn, met zelfs schade in diverse wijngaarden in de Médoc.

Nu al wordt gesproken van 30 tot 80 procent oogstverlies in de getroffen zones. Maar veel bedreigender dan deze tijdelijke schadeclaims en het bijhorende inkomensverlies, is de meer structurele schade die zo’n extreme klimaatsomstandigheden kunnen aanrichten.

Vaak zijn de druivenstokken dermate beschadigd dat de vegetatieve cyclus voor 2 à 3 oogsten gehandicapt blijft of de oogst op zijn minst qua opbrengst zwaar in min zal staan. En de eindfactuur voor de betrokken wijnboeren dus een flink stuk pijnlijker kan uitvallen, zeker in deze al moeilijke economische context.

Frank Van der Auwera

Cru Bourgeois kruipt uit het dal (2)

Hoe ik dit nieuwe beoordelingsysteem voor de Cru Bourgeois inschat?

Ten eerste vind ik het pico bello dat de benaming 'Cru Bourgeois' overleeft, zelfs in afgeslankte versie. Het concept uit 1932 vormt op een volatiele markt immers een handige tussencategorie van cru's die enerzijds toch méér structuur en finesse bevatten dan de basisbordeaux, maar anderzijds kwalitatief nog in het vagevuur zitten richting de grand cru (classé) hemel.

Voor veel consumenten blijft cru bourgeois trouwens ook een richtbaken bij de aankoop als ze 'iets speciaals' willen uit Médoc, zonder zich meteen blauw te moeten betalen aan grand cru-prijzen.

En voor de 'winnaars' onder de domeinen betekent het jaarlijks een aardige financiële bonus, plus een prikkel om bepaalde kwaliteitsnormen permanent na te streven.

Ten tweede is het absoluut positief dat men, zoals in het verleden wél gebeurde, niet langer vertrekt van à priori uitsluitingen. Op papier kan elk Médoc-domein voortaan een dossier indienen, op voorwaarde dat het eigendom is van minimaal 7 hectare wingerd in de Haut-Médoc of minimaal 4,5 hectare bezit in één van de communale appellaties, Pauillac en Saint-Julien inclusief. Domeinen die hun oogst 2008 willen laten meedingen voor de cru bourgeois-status en meer specfiiek de paneldegustaties die voorjaar 2010 starten, zullen de eerstvolgende maanden een inspectie krijgen van hun wijngoed.

Ten derde vind ik het een héél slimme zet van de Alliance om de pikorde tussen 'gewone' cru bourgeois, cru bourgeois supérieur en cru bourgeois exceptionnel voorlopig af te schaffen. Nu kost wat kost een interne ranking proberen te forceren, kan alleen maar voor verse conflictstof zorgen.

Toch nog even afwachten

Ten vierde maak ik me wel zorgen over die zogeheten 'onafhankelijke' panels. Logisch dat men wil komaf maken met kasteeleigenaren (én hun stromannen, hun oenologen of makelaars) die 'collega's' moeten jureren, maar tot nader order is nog niet bekend wie dan wél in die panels zal zetelen. Want ofwel kiest men radicaal voor wijnspecialisten/oenologen van buiten de Médoc, die dus weinig feeling hebben met de regio, ofwel voor experts die indirect toch wel commerciële links hebben met de domeinen, ofwel kiest men voor kurkdroge technocraten, die de wijn louter productmatig gaan beoordelen. In de meeste gevallen dreigt dit proefpanel een geheim pausconclaaf te worden.

Ten vijfde vraag ik me toch vooral af hoe de eindconsument, u en ik dus, gaan reageren op die per jaar verkozen Cru Bourgeois. Zal de kopersmarkt ze nog als evenwaardig en volwaardig zien?

Natuurlijk is elkeclassificatie die minstens tien jaar duurt zinloos. In een decennium kunnen er zowel dramatische als fantastische dingen gebeuren met een wingerd, de eigenaars, het oenologische team.

En dan denk ik nog niet eens aan de dat specifieke jaar gedegradeerde château-eigenaar, die meteen enkele honderdduizenden euro's door zijn neus geboord ziet. Een tijdelijk ongemak, dat wel, maar als het verlies van deze status u linea recta 150.000 à 250.000 euro kost, is de verleiding toch groot om een eersteklas advocaat in te huren, die misschien ooit de helft recupereert?Conclusie? We geven momenteel graag het voordeel van de twijfel, met veel respect voor het elegante eierlopen van Thierry Gardinier.

Afspraak medio 2010 voor het finale verdict?

Frank Van der Auwera

Cru Bourgeois kruipt uit het dal (1)

Gaat hij het dan toch zijn Grote Gelijk halen?

Een jaar geleden publiceerde ik in Sabato een exclusief interview met Thierry Gardinier, eigenaar van het gereputeerde château Phelan Ségur maar ook vooral bekend als de president van de Alliance des Crus Bourgeois, de belangenvereniging van deze Bordelaise classificatie.

Paniekvoetbal

Het was toen alle hens aan dek.

Het hele, met veel tamtam aangekondigde, vernieuwde klassement was toen namelijk juridisch afgeblokt, want door de rechtbank verworpen, waardoor er net zoals in Saint-Emilion eigenlijk een vacuüm ontstond. Etiketten werden opeens waardeloos, terwijl het nieuwe systeem vanaf het millésime 2003 precies een nieuw elan moest geven aan deze kwaliteitscategorie.

Het herziene klassement werd daarentegen bevroren tot er een oplossing uit de bus kwam. In principe kon niemand, of integendeel iedereen die ooit sedert de start in 1932 zo'n titel binnenrijfde, op zijn label gebruik maken van de status Cru Bourgeois.

Wijnbouwers die respectievelijk promoveerden of degradeerden uit vorige hitparades, vochten namelijk zowel de criteria als het selectieproces aan. Niet uit principe, maar puur bedrijfseconomisch. Toen de nieuwe classificatie door de rechtbank werd geannuleerd, werden volgens de geruchtenmolen de dag daarna reeds de contracten van tientallen cru bourgeois door de grote wijnmakelaars verbroken. Immers: die konden toen plots 'hetzelfde label' vaak goedkoper aankopen bij andere eigendommen.

Want wat was de status nog de facto waard? Toch absoluut geen meerprijs van enkele euro's per fles?

Redden wat er te redden valt

Thierry Gardinier kwam toen met een voor deze classificatie toch 'grensverleggend' plan op de proppen. Hij vertrok van een tabula rasa, waarbij iedereen in de Médoc, zelfs de tot dan geïsoleerde coöperatieven, kandidatendossiers zou kunnen indienen om het lcuratieve statuut van cru bourgeois te halen. Bovendien zou deze benaming niet langer gelden zoals voordien voor een periode van tien jaar, maar nog hooguit één jaar geldig zijn en telkens opnieuw getoetst worden.

Een toetsingsproces dat bovendien voortaan gecertificeerd moest verlopen, via het extern ingehuurde en gerenommeerde bureau Veritas. Een maatregel om de frequent opduikende klachten inzake nepotisme en belangenvermenging definitief de kop in te drukken.

Fraaie en vooral erg pragmatische filosofie, maar eerst moest voorzitter Gardinier natuurlijk nog alle kandidaten en alle neuzen in dezelfde marsrichting krijgen.

Driekwart voor kwaliteitscharter

In dit charter staat onder meer dat de status van Cru Bourgeois effectief een jaarlijkse 'goedkeuring' vereist, op basis van blindproeverijen door een onafhankelijk panel. In de voorgestelde hitparade zullen bovendien niet langer de châteaux geclassificeerd worden, maar zijn het eerder de individuele cuvées die erkend worden als waardig voor het cru bourgeois-statuut.

Andere vernieuwing: waar er in de vorige klassementen nog sprake was van een drietrapshiërarchie - met respectievelijk cru bourgeois, cru bourgeois supérieur en cru bourgeois exceptionnel - worden deze categorieën voorlopig afgeschaft.

Een wijn wordt voor één jaar gepromoveerd tot Cru Bourgeois of niet, punt amen en uit.

Frank Van der Auwera

Lees morgen: Cru Bourgeois kruipt uit het dal (2)