Prijzendispuut opgelost in Spanje

September was een 'break or make' maand in een aantal wijnregio’s van Spanje, met name in het hartland van La Mancha. Vooral daar waren de gemoederen de voorbije weken immers hoog gespannen.

Het conflict nestelde zich vooral in Valdepeñas waar hete en zeer droge weersomstandigheden ervoor gezorgd hadden dat de druiven voor deze nieuwe oogst tot twee weken vroeger dan normaal klaar waren voor de pluk. Maar precies dan ontspon zich een zwaar conflict rond de prijs die er per kilo diende betaald tussen druiventelers en wijnmakers. Het conflict nam dusdanige proporties aan dat op een bepaald moment zelfs stakingspiketten de toegang tot meerdere wijndomeinen versperden en ondertussen plukkers met hun duimen stonden te draaien terwijl de trossen alsmaar rijper werden aan de wijnstokken.

Dat was natuurlijk dé dreiging: in deze zonovergoten regio's kunnen druiven in amper een paar dagen hun tot dan toe quasiperfecte zuur-suiker-balans in ene mum van tijd kwijtraken.

Compromis = duurdere druiven

Wanneer zo'n krachtmeeting zich voordoet in een onooglijke herkomstbenaming, zullen we er doorgaans weinig over vernemen en is de kans ook klein dat er effectief snel een oplossing uit de bus komt, maar Valdepeñas is natuurlijk andere koek. Deze appellatie ligt namelijk in La Mancha, 's werelds meest uitgebreide appellatie qua wingerdoppervlakte met ongeveer 190.000 hectare bestemd voor de druivencultuur. Als het dààr sociaal stormt, houdt Spanje zijn adem in.

Op een bepaald moment bereikte het dispuut zo'n kookpunt dat zelfs Jose Maria Barreda, hoofd van de regionale regering van Castilla-La Mancha, persoonlijk intervenieerde om een compromis te vinden.

En er kwam dan ook effectief een oplossing van de groene tafel.

Wijnmakers verklaarden zich akkoord om tot 28 procent méér te betalen voor de aankoop van rode (blauwe) druiven, vergeleken met vorig oogstjaar, en zo'n 8 procent extra voor het witte druivenmateriaal. Een stuk minder dan de locale druiventelers oorspronkelijk eisten, maar het compromis werd op last-minute toch door alle partijen aanvaard.

Nummer drie

Een belangrijk compromis, want Spanje kan zich momenteel geen conflicten permitteren die ook het internationale (export)succes van de voorbije jaren hypothekeert.

Momenteel is het land bijvoorbeeld in een marktstrijd gewikkeld met de Verenigde Staten voor de positie van de 'Nummer drie' op de hitparade van 's werelds grootste wijnproducenten. En het is precies in regio's zoals La Mancha, waar zowel het volume als de kwaliteit opwaarts wijst, dat deze Spaanse marktpositie wordt gerealiseerd.

In recessietijden is zo'n conflict dan ook te mijden als de pest.

Frank Van der Auwera

Kelder Frère brengt ruim 1,2 miljoen euro op

Wijnveilingen mogen in deze (post?)crisistijden dan wat gas terugnemen, maar als een celebrity factor of een speciale origine aan de flessen kleeft, levert dat gegarandeerd extra meerwaarde op.

Zo ook bij het deel van de kelder, 3000 Bordeaux-flessen groot, die door financier Albert Frère namens zijn stichting Charles-Albert Frère (gedoopt naar zijn verongelukte zoon) op 23 september in Londen werd aangeboden. De opbrengsten vloeien rechtstreeks naar de stichting die zich inzet voor verwaarloosde en zieke kinderen.

De raming van deze veiling lag op 900.00 euro, maar uiteindelijk werden de circa 3.000 flessen bij Sotheby's afgehamerd voor een totaal van 1.149.310 Britse pond, inclusief de buyer’s premium. Omgerekend betekent dat zowat 1.293.000 euro, waarbij 97 procent van het aanbod effectief werd verkocht.

Zware jongens

Ook de super-Pomerol Le Pin stal de show: voor het lot met 6 flessen uit het magische millésime 2005 werd 8.280 GBP neergeteld of zo'n 1.380 GBP/fles (ca. 1.553 euro/fles).

De twee kisten van telkens 12 flessen château Lafite 1986 overtroffen zelfs de verwachtingen: de raming van 6.000 à 7.000 GBP per kist bracht moeiteloos tweemaal 9.200 GBP op, of zo'n 10.350 euro. Château Lafite lag duidelijk heel goed in de markt, want ook de kisten van het millésime 2000 veranderden vlotjes van eigenaar tegen 13.225 GBP, een stuk boven de schatting van 7.500 à 9.000 pond. De hoogste prijs werd echter betaald voor dé snobcru bij uitstek, château Petrus: een partij van 12 flessen uit 1989 bracht maar eventjes circa 32.000 euro op.

Of er alleen miljonairs konden bieden? Neen, want er waren ook 'democratischer' prijskaartjes. Zo werden 6 flessen Château Gruaud Larose 2000 (Saint-Julien 2ième Grand Cru Classé) afgehamerd tegen 345 GBP of zo'n 388 euro.

Frank Van der Auwera

Nieuw-Zeeland in nauwe schoentjes (deel 2)

Maar zelfs met deze 'spontane' oogstbeperkingen waarvan gisteren sprake, blijft het probleem structureel: Nieuw-Zeeland produceert teveel wijndruiven, zeker wat de succesdruif Sauvignon blanc betreft. En moet dus, net als buur Australië, naar een nieuwe balans zoeken.

Geraamd wordt dat een oogst van 265.000 ton - in plaats van nu 285.000 ton - volstaat om de binnen -en buitenlandse vraag te voldoen.

Lukt dit niet, dan moeten de prijzen vermoedelijk dalen. Trouwens, ook al gedurende de laatste maanden werden er in Nieuw-Zeeland reeds gemiddeld lagere prijzen voor druiven én wijnen genoteerd, werden veel contracten met druivenleveranciers geannuleerd en gingen er zelfs een aantal wineries over kop.

Pijler van het B.N.P.

Dat er sprake is van een zekere nervositeit, is natuurlijk logisch.

De wijnindustrie in Nieuw-Zeeland was de voorbije twintig jaar immers één van de meest performante sectoren. Zo berekende het New Zealand Institute for Economic Research dat de wijnindustrie er de laatste twee decades met gemiddeld 24 procent op jaarbasis groeide. Weinig andere wijnlanden kunnen zo'n rapport voorleggen.

Momenteel zijn er dan ook ruim 600 wineries actief - tegen amper 250 in 1996 - terwijl er nog eens 1.200 druiventelers contractueel extra fruitmateriaal leveren aan deze domeinen.

De totale wijnindustrie draagt op die manier jaarlijks zo'n 1,5 miljard dollar bij tot het Bruto Nationaal Product en vertegenwoordigt zeker 2,2 procent van de totale Nieuw-Zeelandse export.

Ook voor de tewerkstelling valt de wijnbusiness niet te verwaarlozen. Economisch levert ze 6.000 rechtstreekse fulltime equivalente jobs op, waarbij nog een 10.000 'ondersteunende' of indirecte jobs dienen gevoegd. Jaarlijks bezoeken bovendien ruim 225.000 toeristen de domeinen, wat nog eens cash in de kassa brengt. Regionaal is het effect zelfs nog duidelijker. De wijnbouw is bijvoorbeeld goed voor 1/5 van de totale economie van Marlborough alleen.

Benieuwd dus of onze tegenvoeters, die toch echt wel mee van de sappigste en lekkerste Sauvignons ter wereld produceren, deze commerciële knoop snel kunnen ontwarren. Wij duimen.

Frank Van der Auwera

Nieuw-Zeeland in nauwe schoentjes (deel 1)

Wie Nieuw-Zeeland en witte wijn zegt, zegt in veel gevallen Marlborough. Dit is namelijk het thuis(ei)land van vaak superieure, internationaal gerespecteerde Sauvignon blanc.

Maar nu lijkt er toch een donkere wolk te hangen boven deze tot nu toe erg succesvolle lokale industrie. De man die de Marlborough-producenten nog eens met de neuds op de harde feiten drukte, is Jim Delegat, de managing director van Delegat's Group Ltd.

20 procent moet weg

Tijdens een recent in Nieuw-Zeeland uitgezonden radio-interview stelde Delegat namelijk dat de soms excessieve druivenproductie van de voorbije oogsten, in combinatie met vaak ook inferieure flessenkwaliteit, stilaan het tot nu toe onkreukbare imago van de Sauvignon Blanc uit Marlborough hypothekeren. Vandaar dat Delegat slechts één drastische remedie ziet: hij gelooft dat bijna 20 procent van de aanplant Sauvignon Blanc in Marlborough moet uitgetrokken worden, om zo de kwaliteit van deze druivenvariëteit voor de toekomst te verzekeren.

Radicaal, maar toch wordt hij in deze visie moreel geruggensteund door onder meer Philip Gregan, de chief executive van de New Zealand Winegrowers. Die pleitte op zijn beurt de voorbije weken ook al voor een reductie van de totale productie Sauvignon Blanc in gans Nieuw-Zeeland met zo'n 20.000 ton geoogste druiven. Tijdens de voorbije oogstcampagnes voor de 2008 en 2009 werd er aan de andere kant van de globe immers gemiddeld 285.000 ton druiven geplukt.

Wie dacht dat veel lokale wijnbouwers het roerend oneens zijn met deze productiebeperkingen, heeft het echter mis. Prominente wijnmakers stellen eveneens dat er de voorbije oogsten teveel minderwaardige Sauvignon Blanc op fles werd getrokken en dat een rendementsbeperking zeker meer controle zou geven op wat er overzees aan 'kiwi-wijn' wordt verhandeld.

Oud zeer

Het probleem dat nu in Nieuw-Zeeland opborrelt is niet nieuw, want sluimert eigenlijk al een paar decennia. Gestimuleerd door de stijgende interesse in de (verre) afzetmarkten, werden er bijvoorbeeld Sauvignon Blanc wingerds aangelegd in subregio's waar er acute waterschaarste heerste.

Natuurlijk ziet niet iedereen dé oplossing in het rooien van wijnstokken, omdat dit impliceert dat daarmee voor minstens 6 à 10 jaar een mogelijke oogst wordt geblokkeerd. Zo meent managing director Neal Ibbotson van het bekende Saint Clair Family Estate dat uittrekken van druivelaars voor veel domeinen geen deux-ex-machina is. Volgens hem groeit de markt voor Nieuw-Zeelandse Sauvignon Blanc nog steeds en kan de volgende jaren zo op normale wijze een nieuw evenwicht worden bereikt tussen vraag en aanbod.

Bovendien zijn een heleboel druiventelers en wijndomeinen, na de overvloedige 2008 oogst, reeds bewust op de rem gaan staan en hebben ze hun rendementen op eigen houtje ingeperkt, zodat de oogst 2009 niet nog eens qua volume die van 2008 overtroefde.

Frank Van der Auwera

Lees morgen: Nieuw-Zeeland in nauwe schoentjes (deel 2)

Wie van zoet houdt, is impulsief

Om de haverklap worden er academische studies gepubliceerd die ons, wijnliefhebbers, in één of ander slim hokje willen stoppen. Op basis van onze voorkeuren voor een Sauvignon Blanc, Chardonnay, Cabernet Sauvignon of Shiraz of eerder voor een specifieke wijnstijl (veel eik of eerder unwooded bvb.), worden we ineens ondergebracht in een voor ons verrassende sociologische of psychologische categorie.

Onze voorkeur voor Zinfandel of Chardonnay zou echt wel eens méér persoonlijkheidskenmerken onthullen dan we vermoeden, zo suggereren deze wetenschappers heel serieus.

Zoet versus droog

Zo stellen de onderzoekers dat zoetekauwen, dus wijnliefhebbers met een voorliefde voor de zoetere component in een wijn, in regel een meer impulsief karakter hebben dan andere drinkers. Terwijl amateurs die eerder de droge variëteiten en wijnstijlen verkiezen, doorgaans een 'greater openness' tonen.

Op papier klinkt het zo: "Participants with a sweet taste preference were significantly higher in impulsiveness than their dry preference counterparts”.

Vooraleer u nu te luid begint te lachen met uw glas Sauternes in de hand, gunnen we de onderzoekers down under nog even het voordeel van de twijfel. Want ook hun collega's van de Sheffield Hallam University stellen dat, los van de factor 'impulsiveness' verus 'openness', ze geen andere significante persoonlijkheidstrekjes tussen beide onderzoekspopulaties konden ontdekken: "There is some support for the notion that sweet preference develops early in humans and thus could drive the development of impulsiveness," stellen ze in hun rapport, waarvan een synthese werd gepubliceerd in het magazine Food Quality and Preference.

N.V. Nonsens?

Zelf heb ik jarenlang onderzoek verricht in het academische milieu en kan ik uiteindelijk alleen maar even grijnzen bij zo'n snelle, oppervlakkige en vage conclusies. Want wie een beetje dieper in het onderzoek duikt, merkt meteen dat - zoals helaas bij zoveel medische studies gebeurt - de onderzoekspopulatie waaraan al deze 'Grote Conclusies' worden opgehangen, in de praktijk bijzonder minimalistisch blijkt.

De testen over de wijnvoorkeuren werden namelijk uitgevoerd bij amper 45 respondenten, die bovendien nog eens werden opgedeeld in twee subgroepen, in casu de zoetebekken en de 'droogstoppels'. Elke subtestgroep verwerkte daarna de nodige persoonlijkheidstest om hun impulsiviteit, empathie, openheid, extraversie, aangenaamheid, neurotische tics et cetera te meten.

Als impulsiviteit versus openheid daarna uit de bus komen als enige significante variabele tussen fans van 'zoet' respectievelijk 'sec', dan heb ik toch mijn bedenkingen. Vooral omdat de wetenschappers zelf een groot deel van hun eigen onderzoek ondergraven, door in hun rapportering te stellen dat “...there is some evidence that a preference for sweet tastes fluctuates throughout life.” Val niet uit uw stoel, maar na zo'n intens onderzoek kwamen ze inderdaad tot de magere bevinding dat het 'lijkt' (sic) alsof onze voorkeur voor zoete smaken piekt tijdens de kindertijd en in de latere adolescentie geleidelijk afneemt.

Eerlijk gezegd, dat had toch elke lezer van deze rubriek al vooraf kunnen voorspellen? Dat beide wetenschappelijke teams vervolgens oproepen om dringend meer budgetten vrij te maken voor dipegravender onderzoek om écht te determineren welke causale relaties er bestaan tussen impulsiviteit en zoete smaakvoorkeuren, dan heb ik de échte onderliggende boodschap al wel begrepen.

Ik zou er haast impulsief agressief van worden... Of neen, ik trek liever een lekkere fles open, boordevol gekonfijt zoetrijp fruit, maar toch met een droge, minerale onderbouw. In welke categorie ik daarbij word gestopt, kan me gestolen worden.

Frank Van der Auwera

<

Is China de wijnmarkt van de toekomst?

De Chinese economie wordt algemeen beschouwd als dé motor die de wereldeconomie weer mee op gang moet trekken. En ook in de (Europese) wijnbusiness kijkt men met argusogen richting de Volksrepubliek, in de hoop natuurlijk dat er straks op grote(re) schaal wijn kan geïmporteerd worden. Want een markt van honderden miljoenen dorstige en koopgulzige chinezen ligt er blijkbaar te wachten op de durvers.

Wijn is trendy

Voorlopig zien de signalen er effectief positief uit, want importwijn is er nog steeds heel modieus, vooral bij jongeren. Onder invloed van variabelen als de stijgende koopkracht, de invloed van westerse eet- en drinkgewoonten - zeker bij de meer gegoede jongere generatie en China's economische en politieke elite - ontwikkelt de wijnmarkt er zich aan een verbluffend hoog tempo.

Het groeiritme voor geïmporteerde wijnen schommelt er momenteel zelfs rond de 13 à 15 procent op jaarbasis. Volgens de laatste studie van Vinexpo wordt de Chinese wijnconsumptie tegen 2011 dan ook geraamd op 828 miljoen liter. Een serieuze wijnoceaan.

Consumenten wel heel geconcentreerd

Bij deze hoera-verhalen horen natuurlijk wel enkele kritische bedenkingen.

Primo: vergeleken met de rest van Azië groeit de wijnconsumptie in China inderdaad 4 à 6 procent sneller, maar China is als wijnmarkt natuurlijk vertrokken van een lager niveau. Bovendien gaat het vaak om spotgoedkope bulkproducten, terwijl in andere Aziatische groeipolen als Japan, Singapore of Hong Kong de gemiddelde flessenprijs en kwaliteit stukken hoger ligt. De spectaculaire procentensprong is dus relatief.

Secundo: altijd wordt gewezen op het gigantische wijnpotentieel dat op papier inderdaad indrukwekkend lijkt. China telt maar liefst 600 miljoen jonge inwoners die, onder meer via het internet en televisie, 'nieuwe' dranken ontdekken die hun (groot)ouders niet eens kenden. Waaronder kwaliteitswijnen. Maar de meerderheid van deze 600 miljoen jonge Chinezen bezit natuurlijk niet meteen de noodzakelijke koopkracht.

Drie: de Chinese wijnboom blijft geografisch bovendien proportioneel beperkt tot Zuid-China, vooral dan in Guangdong en meer bepaald Guangzhou. Guandong alleen vertegenwoordigt 1/9 van het totale wijn -en distillatenverbruik in de Volksrepubliek en is zonder meer de belangrijkste wijnimportprovincie. Hier is de (rijkere) consument bovendien meer gefocust op kwaliteitswijnen dan op spotgoedkope bulkproducten. Om een idee te geven van de schaalgrootte: er zijn momenteel ruim 3.000 'wine wholesalers' actief en 150.000 wijndetailhandelaars.

Nog frappanter zijn de statistieken voor Guangzhou, zowat de gateway tot China, dat op zijn dooie eentje tot 50 procent van de totale wijnverkoop van gans Guangdong op zich neemt. Hier is de consument, in tegenstelling met de grote steden uit het Noorden, vrijwel uitsluitend geïnteresseerd in geïmporteerde wijnmerken. Etiketten die zich bovendien vaak qua prijszetting in de haut de gamme sfeer situeren. Het groeitempo van het volume wijnimport is er écht sensationeel: plus 45 procent!

Azië wordt hot

Maar zelfs met deze reeks kritische bedenkingen, lijken de meeste industry watchers het er toch over eens: China is maar één voorbeeld van de trendverschuiving richting Azië die er momenteel in de wijnbusiness plaatsgrijpt. “There is no doubt that the power in the wine world will shift more and more towards Asia, led by Hong Kong and such emerging wine consuming giants as South Korea and China” dixit wijngoeroe Robert Parker in een recent interview.

Een trendverschuiving die niet exclusief op conto van de economie kan geschreven worden. Naast de gestegen financiële draagkracht in veel Aziatische economieën, ziet Robert Parker ook de Europese overheden met hun sterke anti-alcohol positie als één van de voornaamste verklaringen voor het dalende belang van de Europese (wijn)markt, ten voordele van Aziatische consumenten.

Frank Van der Auwera

Franciacorta wil groter deel van de koek

Nu Champagne commercieel echt aan een calvarietocht bezig is - in sommige productsegmenten werd er de laatste trimesters zelfs tot 30 procent minder verkocht -, willen natuurlijk andere mousserende appellaties een deel van deze verloren koek inpalmen. Hun stimulus en groot voorbeeld is duidelijk de Spaanse cava die de voorbije 15 maanden, zeker op de Belgische markt, furore maakt.

Geen rivaal, maar alternatief

Eén van de Italiaanse schuimwijnen die enerzijds maar al te graag commercieel het cava-verhaal zou kopiëren, maar anderzijds de echte Champagne naar de kroon steken of correcter aanvullen, is de Franciacorta.

Deze Italiaanse moussewijn, in vogelvlucht zo'n 700 kilometer verwijderd van de originele Champagneregio, bezit namelijk één grote troef: in tegenstelling met veel concurrenten, worden de cuvées er ook consequent samengesteld met dezelfde basisdruiven als in Champagne. In casu: Chardonnay en Pinot Noir, waaraan soms een kleine dosis Pinot blanc wordt toegevoegd.

En uiteraard is échte Franciacorta ook steeds het eindproduct van de traditionele 'methode champenoise', dus het belletjesproces met de tijdvretende tweede gisting op fles. Deze twee kenmerken vormen zeker een extra bonus met het oog op de internationalisering van het product.

Maar de betere producenten uit Franciacorta, verenigd in het consortium dat ruim 98 procent van alle locale wijnmakers overkoepelt, maakt tenminste niet de strategische fout om zich als klakkeloze imitatie van authentieke Champagne te positioneren. Integendeel: ze willen doelbewust een eigen smaakbeeld promoten, vooral in de haut de gamme sfeer, en zich daarbij vooral presenteren als mousserende wijnfamilie die zich prima laat combineren bij de maaltijd.

Uitermate slim gezien, als u het mij vraagt. Maurizio Zanella, de voorzitter van het Consorzio Per la Tutela Del Franciacorta, verwoordt het zo: “We beschouwen onze mousserende wijn als een alternatief voor Champagne, eerder dan als een rivaal. We produceren hier immers een nicheproduct vergeleken met Champagne.”

Nog veel promotie nodig

Nicheproduct inderdaad, want deze deze D.O.C.G. (Denominazione di Origine Controllata e Garantita) produceert op jaarbasis gemiddeld zo'n 10 miljoen flessen en kan theoretisch een maximale output bereiken van 25 à 30 miljoen stuks. Vergeleken met de nu 32.900 hectare wingerd in Champagne en een jaarproductie die daar recent schommelt tussen de 320 à 340 miljoen flessen, is het meteen duidelijk dat van échte concurrentie geen sprake kan zijn. Daarvoor is Franciacorta een smurfje.

Maar door het microklimaat (hete dagen en koele nachten), de nabijheid van bergen en een meer, plus zijn steenrijk terroir van glaciale oorsprong, kunnen de betere Franciacorta's vaak meer body dragen dan hun gemiddelde Champagne-collega, en meestal ook minder zuren. Veel Franciacorta smaakt ook beendroog en heeft zeker gastronomische merites.

Maar als u het mij persoonlijk vraagt, komt deze campagne perfect op tijd. Want geef toe: hoe vaak hebt u de voorbije maanden al schuimende Franciacorta in uw glas gehad? Of hoeveel maal zou u deze D.O.C.G. spontaan gekozen hebben als aperitief op restaurant, wanneer de sommelier het u niet per se aangeraden had?

Want dat is toch het kernprobleem: Franciacorta blijft, met zijn pakweg vijftig jaar moderne geschiedenis als beschermde appellatie, voorlopig vrij onbekend buiten Noord-Italië. Ook hier in België zijn het eerder de 'fanaten' in onze horeca die deze moussewijn pushen, om tenminste toch eens iets anders te kunnen serveren dan de obligate coupe Champagne of (goedkopere) cava.

Frank Van der Auwera

Wordt Kaapse wijn straks schaarser en duurder?

Terwijl zowat elke wijnstreek ter wereld naar uitwegen zoekt om te vermijden dat er een nieuwe wijnzee ontstaat en hun onverkochte stocks blijven aandikken, komt er vanuit Zuid-Afrika plots een enigszins tegendraads geluid.

Daar beweert namelijk Jan Scannell, de managing director van de Distell Group - de zonder concurrentie grootste en belangrijkste wijn -en distillatenproducent van de Kaap - dat er in de nabije toekomst wel eens opnieuw een tekort aan Zuid-Afrikaanse wijn kan ontstaan. Mogelijke schaarste omdat onder andere de jaarlijkse druivenoogst de vraag niet kan bijbenen.

Prijsopdrijver of feit?

Pardon? Gaat het hier misschien om een handigheidje om de internationale pers te mobiliseren en straks zo de prijsniveaus te kunnen handhaven of zelfs verder opzwepen? De belangen van een gigant als Distell zijn natuurlijk immens groot. Ze commercialiseren immers merken en labels die ook bij ons in de Belgische wijnhandel bekend en populair zijn, waaronder Drostdy-Hof, Bergkelder, JC Le Roux, Nederburg of Stellenzicht. Een qua timing goed berekend interview met de 'scoop' over potentiële schaarste met enkele analisten is dan natuurlijk mooi meegenomen...

Toch lijkt Jan Scannell overtuigd van zijn gelijk. In een interview met de financiële website Bloomberg verklaarde hij dat de Zuid-Afrikaanse wijnindustrie effectief afstevent op een wijn -en druiventekort.

Zuid-Afrika, dat momenteel in de wereldwijde hitparade van wijnproducerende naties toch op de negende positie prijkt, telt grosso modo zo'n 4.000 landbouwers die wijndruiven cultiveren. De prijzen die deze telers voor hun basismateriaal krijgen zijn de voorbije weken niet alleen gestabiliseerd, maar stijgen ook stilaan. En alhoewel er nog veel economische parameters in het spel zijn die nu niet exact kunnen ingeschat worden, wijst volgens Scannell toch alles in de richting van een nieuwe schaarste.

Het voetbaleffect

Om te weten hoe de vork nu precies in de steel zit en vooral of wij Belgische wijnamateurs nu straks méér moeten betalen voor onze Kaapse cru's, belde ik op mijn beurt eventjes met Ann Rouseu van Rouseu Kaapse Wijnen (Sint-Martens Latem), één van de belangrijkste Belgische specialisten van Zuid-Afrika, die bovendien een pak Distell-wijnen importeert.

Verwachten zij ook schaarste en prijsstijgingen? Ann klinkt eerder genuanceerd: “Sommige Kaapse wijnproducenten maken inderdaad gewag van een komend tekort aan rode druiven en zouden dan ook maar al te graag een prijsstijging willen doorvoeren. In de huidige economische situatie lijkt ons dat als invoerder echter niet aangewezen. De verkoop van Zuid-Afrikaanse wijn in de prijsvork tussen 5 en 7,5 euro heeft in België immers de wind in de zeilen, omdat de kwaliteit in deze prijsklasse enorm concurrentieel blijft. Superpremiumwijnen boven de 12,5 euro liggen echter al veel moeilijker in onze markt.”

Rouseu verwacht echter wel een effect van de Wereldbeker Voetbal in 2010: “Die zal voor de Kaapse wijnindustrie enorm veel publiciteit opleveren de komende maanden, zowel in positieve als negatieve zin.” En een aantal producenten zal daarvan natuurlijk extra willen profiteren om te incasseren en hun prijskaartjes op te drijven.

Maak a.u.b. geen fout

Dat lijkt ons persoonlijk meteen de grootste fout die Kaapse wijndomeinen – en giganten kunnen maken: hun nu stilaan loyale consumenten in Europa een flink pak meer laten betalen wegens de wereldbeker voetbal.

Want op de wereldmarkt zijn er momenteel genoeg alternatieven voorhanden. En zou het kortetermijngewin uiteindelijk wel eens kunnen resulteren in een marktsituatie na 2010, waarbij de Kaapse wijnbusiness een commerciële strafschop tegen krijgt. En veel Europese wijnconsumenten ondertussen naar een andere 'smakenmatch' gaan kijken...

Frank Van der Auwera

Franse wijnexport is een soufflé

Men had barslechte statistieken verwacht, maar blijkbaar zijn velen toch nog geschokt door de recente cijfers voor de Franse wijnuitvoer, die onlangs door de F.E.V.S. (La Fédération des Exportateurs de Vins et Spiritueux) werden vrij gegeven. Cijfers die werden verzameld op basis van de douanestatistieken.

En die resultaten bleken ronduit rampzalig.

Tijdens het eerste semester van het lopende jaar, zakte het omzetcijfer voor de export van Franse wijnen en distillaten immers terug tot het niveau van 3,28 miljard euro, of een spectaculaire daling met bijna een kwart (-24,6 procent), vergeleken met dezelfde referentieperiode in 2008.

Zwart semester

Met andere woorden, de daling die reeds tijdens de tweede jaarhelft van vorig jaar was ingezet - parallel met de verdieping van de wereldwijde financiële en economische crisis - heeft zicht blijkbaar in 2009 doorgetrokken. In de analyse van het F.E.V.S. luidt het keihard: “…une année 2009 en fort recul qui « effacerait » les performances historiques des quatre dernières années, avec, au mieux, un retour aux résultats du niveau de 2004.” De wijnindustrie in Frankrijk wordt qua export dus vijf jaar in de tijd terug gekatapulteerd.

Analyseren we deze pikzwarte cijfers verder naar exportbestemmingen, dan merken we allereerst dat de voor de Franse wijnen en distillaten traditionele nabije afzetmarkten binnen Europa een serieuze klap te incasseren kregen: ze tuimelden in zes maanden tijd met - 29,7 procent in waarde.

De nieuwe groeipolen waarmee zo vurig geflirt werd, geven ook weinig reden tot optimisme. Het zo lang bejubelde Rusland bijvoorbeeld zag zijn Franse wijnimport qua volume krimpen met -17,5 procent en in waarde zelfs met -40,2 procent. Blijkbaar zijn de Russische miljardairs collectief op bier of wodka overgeschakeld...

Toch enige lichtpuntjes: China en Hong Kong blijven vooruitgaan als afzetmarkten voor Franse wijn en distillaten, respectievelijk met een groei van +10,7 procent en +25,7 procent in waarde. Maar nogmaals, dit zijn twee uitzonderingen op de regel, want in het rapport van het F.E.V.S. staat zwart op wit te lezen: “...tous les principaux marchés de destination de nos produits sont en nette baisse, aussi bien en volume qu’en valeur.” Einde citaat.

Alle appellaties bloeden

Bovendien blijkt dat vrijwel geen enkele Franse appellation zonder kleerscheuren door deze recente afzetcrisis kwam, zoals onderstaand lijstje duidelijk bevestigt:

Appellatie	Volume in %	Waarde in %
Champagne	- 41,1%	- 45,2%
Bordeaux	- 20,2%	- 27,5%
Bourgogne	- 26,9%	- 30,3%
Beaujolais	- 21,5%	- 22,8%
Côtes du Rhône	- 20,2%	- 14,3%
Alsace	- 10,5%	- 13,0%
Val De Loire	- 39,8%	- 28,0%
Languedoc	- 4,9%	- 8,5%

Slechts één positieve uitzondering op deze toch dramatisch groepsfoto: de rode en rosé A.O.C.-wijnen uit de Provence. Die appellations gingen er als enige tijdens het eerste trimester van 2006 qua export op vooruit, met + 5,9 procent in waarde, ook al daalde het volume lichtjes met -1,4 procent.

Einde tunnel in zicht?

Toch gooit men in Franse wijnkringen de handdoek nog niet in de ring, want Claude de Jouvencel, president van de F.E.V.S. die deze droeve boodschap moest bekend maken, rekent stilaan op een stabilisering van de markt en verwacht zelfs een lichte revival van de verkoop in de tweede jaarhelft: “Le deuxième semestre représentant historiquement l’essentiel de nos résultats annuels, nous pouvons espérer une stabilisation des tendances actuelles, car elles seront à comparer à une fin d’année 2008, déjà en régression. Observons cependant qu’il y a entre les scores à l’exportation et les performances dans les marchés (ventes locales) une moins mauvaise tendance sur ces dernières, reflet d’une politique de gestion de stocks et du cash flow beaucoup plus rigoureuse chez les grands grossistes des Etats américains en particulier.”

Maar toch hoopt hij ook vooral op een verbeterende wereldeconomie: “En attendant une reprise économique mondiale salutaire, il nous faut maintenant poursuivre nos efforts de présence sur le terrain, d’actions tournées vers nos consommateurs, afin de demeurer compétitifs et proposer des marques dynamiques et visibles dans les marches.”

Helemaal akkoord, alleen: hoe men deze ambitie de facto gaan inkleuren en in daden vertalen, dààr hebben we voorlopig nog het raden naar...

Frank Van der Auwera

ProWein: eendracht maakt macht

Internationale wijnbeurzen voor professionelen zoals Vinexpo (Bordeaux), Vinitaly (Verona) of ProWein (Düsseldorf) krijgen het, na jaren van explosieve groei, in deze recessieperiode ook flink wat moeilijker om hun hallen met voldoende exposanten te vullen. Want ook deze exposanten (én bezoekers, tussen haakjes) knippen tegenwoordig kritisch in hun reis -en verblijfbudgetten. Een bezoek aan zo’n professioneel salon wordt niet meer gezien als een mogelijk snoepreisje, zoals in het verleden wel eens gebeurde.

In één ruk

Vandaar zoeken alle organisatoren naar extra toegevoegde waarde om zoveel mogelijk media-aandacht en dus potentiële geïnteresseerden te lokken. Het Duitse ProWein, dat jaarlijks plaatsgrijpt in Düsseldorf en een geduchte concurrent is geworden van o.a. Vinexpo, met nu ruim 2.750 exposanten en 33.000 professionele bezoekers uit 40 landen, heeft blijkbaar zijn deus-ex-machina gevonden: intelligente samenwerking en planning.

Met ingang van de volgende editie van maart 2010 worden namelijk de krachten gebundeld met de reus onder de professionele beurzen voor vinificatietechnologie, Intervitis Interfructa (IVIF). ProWein, waarvan de volgende editie tussen 21 en 23 maart 2010 in Düsseldorf plaatsgrijpt, werkt nu intens samen - en voert collectief promotie - met deze beurs Intervitis Interfructa, die op haar beurt van 24 tot 28 maart in Stuttgart wordt georganiseerd.

Deze IVIF-beurs is in zijn genre absoluut trendsettend, want hier vallen de laatste technieken en technologieën te shoppen inzake de productie en marketing van wijnen. Bovendien loopt er altijd een beresterk internationaal congresprogramma. Topics als duurzame wijnproductie, organische druivencultuur, de effecten van globale opwarming of wijn en toerisme vormen de centrale thema’s voor de komende editie tijdens het specialistencongres.

Programma dat gepatroneerd wordt door het International Office for Vines and Wine (OIV). Ruim 600 exposanten en meer dan 40.000 bezoekers uit de vier windstreken strijken dan ook om de drie jaar neer in Stuttgart om hun kennis ter zake bij te tanken.

Slimme zet

Door deze krachtenbundeling kunnen internationale exposanten of bezoekers hun kostenplaatje beter beheersen, zo luidt de redenering van ProWein en IVIF. Tenslotte liggen Düsseldorf en Stuttgart maar één uurtje vliegen van elkaar of ongeveer drie uur per trein.

Bedoeling is dat wijnmakers, vooral natuurlijk uit de Verenigde Staten, eerst hun producten kunnen showen tijdens ProWein aan de Europese inkopers en media, waarna ze in één ruk op Intervitis Interfructa kunnen kennismaken met de allernieuwste snufjes op vinificatiegebied.

Ik kan maar één ding concluderen: onze oosterburen hebben het weer goed gezien. Op een moment dat 'tijd' meer dan ooit 'money' is geworden, reisbudgetten op bedrijfsniveau onder de microscoop worden gelegd en het aantal professionele beurzen en voorstellen stilaan ontelbaar is geworden, biedt zo’n combipackage een strategisch voordeel.

Wie dat niet in het snuitje heeft, zal snel met leeglopende expositiehallen geconfronteerd worden, vrees ik...

Frank Van der Auwera