Lust vis wel rode wijn?

Misschien dat het volgende onderzoek u nog last minute kan helpen om aan de feesttafel zware miskleunen te vermijden, met name aanvaringen tussen een succulente visbereiding en de begeleidende wijn.

De voorbije jaren was het in sommige middens immers bon ton om de klassieke combinatie vis/witte wijn van tafel te vegen. Wie toch nog een Chardonnay, Viognier of Sauvignon Blanc bracht, werd haast bestmepeld als een oerconservatief. Neen, zo luidde het, trendy drinkers ontkurken eerder rode wijn die ze er zeer koel bij serveren.

Ijzervreters

Toch bleek in de praktijk dat veel van deze 'originele' food pairings op een sisser uitliepen. Veel rode wijn kwam, eens hij werd geschonken bij vooral vette vis, namelijk eerder metaalachtig en onprettig over.

Zelfs een leek kon dat vaak proeven, maar een verklaring verzinnen, dàt was andere koek. Tot recent een team Japanse onderzoekers wel kon achterhalen waarom objectief gesproken witte wijn beter past bij seafood - vis en/of schaal -en schelpdieren - dan zoveel rode collega's.

De clou zit hem namelijk in het gehalte ijzer dat de begeleidende wijn in kwestie bevat. Zij testten deze stelling onder andere via 38 rode wijnen uit Frankrijk, Italië, Australië, Chili, Japan, Spanje, de V.S.A., Nieuw-Zeeland, Argentinië, Hongarije en Zuid-Afrika, evenals op een reeks van 26 droge en halfzoete witte flessen uit 9 productielanden.

Conclusie van de onderzoekers: eens de ijzerinhoud in de wijn méér dan 2 milligram per liter bedraagt, grijpt er namelijk een chemische reactie plaats die de onplezierige, bittere smaakindrukken en een 'visachtige afdronk' creëert. En aangezien doorgaans rode wijn een hoger ijzergehalte bevat dan veel witte crus, is dàt volgens de Japanners de verklaring waarom zo weinig huwelijken tussen rode wijn en visbereidingen slagen.

Blunders vermijden

Voorafgaand resultaat betekent echter niet dat de tandem rode wijn/vis of schaaldieren absoluut taboe is aan de feesttafel. Want ten eerste bestaan er ook veel rode wijnen met een laag ijzergehalte en ten tweede bleken de onderzoeksresultaten niet gelijk bij elk type vis of schaal- en schelpdieren. Kortom, experimenteren blijft aan de orde.

Toch zou ik u nog een paar extra tips willen geven als u absoluut tot de 'rode garde' behoort en straks een rode cru bij uw schelpen of wijting wil serveren.

Eén: vermijd bij vis of schaaldieren wel rode wijnen die zwaar eikgelagerd zijn. Het houtimpact harmonieert meestal niet goed met de vaak delicate smaak van de vis of kreeft en zal overheersen.

Twee: van nature kloeke, alcoholrijke druivensoorten - zoals Shiraz, Zinfandel, Pinotage,... - blijken meestal ook té overdadig, vlezig en gespierd om bij een visschotel, en zeker bij schelpen of schaaldieren te worden geschonken.

Drie: let ook op de bereiding en met name de begeleidende saus. Het principe hier luidt: hoe krachtiger en/of romiger de saus - en natuurlijk zeker als ook de vis 'hartiger' van nature is -, hoe rijker en/of complexer ook de begeleidende wijn mag worden. Ook wanneer de saus met rode wijn of kalfsfond is bereid, kan een rode wijn perfect. Hetzelfde geldt als u opteert voor meer mediterrane bereidingen van zeevoedsel, met royaal gebruik van tomaten, uien, pepers, knoflook en specerijen. Dan kan bijvoorbeeld een gekoelde Pinot Noir of Gamay zonder problemen. Idem dito als er wilde paddestoelen in de garnituur en/of saus een hoofdrol spelen.

Vier: wanneer u na de nodige tafelexperimenten dan toch uw ideale rode, voldoende fruitelegante wijn hebt ontdekt die wél bij uw tong of tarbot past, waak dan als een kloek over de correcte schenktemperatuur. Serveer deze rode cru nooit zo warm als u hem normaal bij een vleesgerecht zou presenteren. Doorgaans is 14°C bij vis het plafond.

Frank Van der Auwera

Champagne: ontmasker de imitaties!

Dat Champagne het qua verkoop al 15 maanden knap lastig heeft, die boodschap moeten we niet meer benadrukken na al onze vorige analyses (lees o.a. Franse wijnexport is een soufflé). De dumpingprijzen in onze grootdistributie spreken trouwens boekdelen.

Alhoewel ik het reeds meerdere keren onderstreept heb: aan deze spotgoedkope champagnes en megastocks komt binnen enkele maanden gegarandeerd een eind, zeker nu de wereldeconomie aan een langzaam herstel bezig is en de laatste oogst - doelbewust - met 30 à 40 procent werd gereduceerd.

En bovendien, we moeten een kat een kat noemen: zelfs met de flinke exportknauw van de voorbije periode belanden we eind 2009 toch makkelijk op een verkoopniveau dat hoger ligt dan wat er in de jaren '90 werd opgedronken. We bubbelen wereldwijd talrijker dan ooit tevoren. De achteruitgang van de Champagnebusiness is dus misschien zorgwekkend, maar van een totale catastrofe of totale afkeer van deze belletjesdrank is absoluut (nog) geen sprake.

The real thing of niets

Maar buiten het liquideren en braderen van 'overtollige' voorraden of het laten rotten van 'overtollige' druiven tijdens de pluk om zo kunstmatig weer de prijzen op te fokken, gaat de Champagneregio - en met name zijn interprofessionele belangenorganisatie het C.I.V.C. - ook op andere manieren in de aanval om marktaandeel terug te winnen.

Vooral dan in de Verenigde Staten, een afzetmarkt die lange tijd Champagnegek was, maar sinds de financiële crisis serieus op de rem staat. Daarom is het US Champagne Bureau er nu tijdens deze feestperiode gestart met een grootschalige advertentiecampagne onder de noemer 'Unmask the truth'.

In deze advertenties worden consumenten en 'lawmakers' gevraagd om wijnen en appellatienamen die in de V.S.A. worden verkocht mee te beschermen, door o.a. frauduleus gelabelde 'American Champagne' te verklikken. Consumenten worden volgens deze campagne aangemoedigd om consequent alleen nog maar de authentieke wijnlabels en herkomstbenamingen te eisen telkens ze hun wijnaankoop verrichten.

Authenticiteit telt

Veel geblaat en weinig wol? Sam Heitner, de directeur van het champagnebureau in de V.S.A., blijft overtuigd van het nut van dergelijke sensibilizeringsacties: “With consumers paying even more attention to how they spend their hard-earned dollars, we believe it is equally important U.S. consumers be clearly informed about where their wines come from,” zo klinkt het resoluut. “Support for truth-in-labelling is growing, with the involvement of consumer groups and members of Congress weighing in on the issue for the first time this past year.”

Daarin heeft hij natuurlijk voor een stuk gelijk.

Amerikaanse beleidmakers hebben eindelijk meer aandacht gekregen voor dit structurele naamdiefstal-dossier. Zo zonden recent leden van het Congres een brief aan Secretary of the Treasury, waarin ze vroegen dat het Alcohol and Tobacco Tax and Trade Bureau, de instantie die in de V.S.A. over wijn en appellaties gaat, dringend het Amerikaanse wijnlabelsysteem herziet.

Maar ook de burgers roeren zich in dit debat en eisen meer authenticiteit in de wijnetikettering. De National Consumers League, Amerika's pionier inzake consumentenorganisaties, contacteerde eveneens Congresleden om de Amerikaanse wijnlabelwetten kritisch te onderzoeken, zodat de rechten van de consumenten efficiënter worden beschermd.

Uncle Sam is dus duidelijk de strijd begonnen tegen de namaaklabels, na decennia van juridisch en politiek getouwtrek met onder andere de Europese Commissie.

Aan geld geen gebrek

De campagne kent veel variaties en mag blijkbaar miljoenen dollars kosten.

Ze is zowel te zien op city tour bussen in Washington D.C., als op billboards in San Francisco's downtown district en in papieren en/of on line advertenties bij nationale kranten en magazines zoals The New York Times, Seatlle Times, Washington Post, The Economist, The New Yorker, TIME plus twee prominente publicaties die de decision makers van Capitol Hill (kunnen) beïnvloeden, namelijk The Hill en Politici.

Alsof dit nog niet volstaat, circuleren de advertenties ook op sommige vluchten van American Airlines. Besluit? De Champagnelobby wil de Amerikaanse bubbelsfan absoluut niet los laten. Hopelijk houden ze in hun ijver om deze consumenten te heroveren nog voldoende budgetten over voor hun écht loyale fans: de Europeanen, met name wij Belgen, de dapperste belletjesdrinkers aller Galliërs.

Frank Van der Auwera

Bordeaux: marriage à quatre

Net op de valreep van het gloednieuwe jaar is het huwelijk tussen de Côtes-appellations van Bordeaux officieel goedgekeurd.

De Bordelais telt immers vijf van deze A.O.C.'s: Premières Côtes de Blaye, Côtes de Francs, Côtes de Castillon, Premières Côtes de Bordeaux en Côtes de Bourg. Motieven genoeg voor deze fusie. Enerzijds wil men zo de hedendaagse consument, die qua etikettering vooral van eenvoud en duidelijkheid houdt, tegemoet komen en anderzijds kan men nu ook qua marketing de krachten bundelen onder een Bordeaux-noemer.

Daarom werd in 2008 voor een samensmelting geopteerd, met als ambitie dat voortaan deze vijf individuele appellaties hun wijn bottelen onder een nieuwe appellatie-koepel, namelijk A.O.C. Côtes de Bordeaux (lees o.a. Straks Côtes de Bordeaux in de rekken).

Familienaam met/zonder voornaam

De hele procedure nam uiteindelijk nog extra 15 maanden in beslag, want zopas keurde het I.N.A.O., het instituut dat waakt over de toekenning van erkende herkomstbenamingen in Frankrijk, deze 'merger' eindelijk goed.

Hierdoor kunnen de subappellaties, met ingang van de jaargang 2009, onder de nieuwe collectieve benaming werken. De betrokken producenten en domeinen mogen ofwel exclusief de nieuwe groepsnaam 'Côtes de Bordeaux' op hun labels drukken, ofwel er een 'voornaam' aan vasthangen om toch nog iets meer specificiteit te tonen. In casu de naam van hun 'commune': Blaye, Francs, Castillon of Cadillac. Vanaf het millésime 2009 kunnen we in de rekken dus flessen uit deze regio's aantreffen die bijvoorbeeld als 'Castillon Côtes de Bordeaux' door het leven gaan. De 'familienaam' blijft dus voor elk van deze A.O.C.’s identiek.

De nieuwe appellatie Côtes de Bordeaux bestrijkt momenteel zo'n 14.000 hectare wingerd - ruwweg een zesde van het ganse Bordelaise wijnareaal - en produceert per oogst circa 700.000 hectoliter wijn.

Koppigaards uit Bourg

Goed nieuws dus voor de consument dat zoveel etiketten toch iets duidelijker worden? Misschien, maar uiteindelijk hangt er toch één schaduw over deze goedbedoelde vereenvoudigingsoperatie: slechts 4 van de 5 betrokken appellaties onderschrijven effectief de fusie. Côtes de Bourg wil immers solo slim spelen onder eigen doopnaam, dus een onafhankelijke appellation d'origine contrôlee blijven.

Om Bourg even te situeren: deze haast exclusief rode A.O.C., gelegen op de rechteroever van de Gironde, telt dik 3.900 hectare wijngaarden en wordt vooral gedomineerd door de Merlot-aanplant. Slechts 15 procent van de oogst vertrekt richting export, maar daar staan wij Belgen wel op de eerste rij, want 1 op de 3 uitgevoerde Côtes de Bourg belandt in onze rekken.

Voorlopig tast iedereen nog in het duister waarom de wijnbouwers van 'Bourg' aan de finish uiteindelijk niet mee willen stappen in de creatie van Côtes de Bordeaux, terwijl deze A.O.C. toch mee één van de initiatiefnemers was om te fuseren? Onder meer vanuit de redenering dat de vermelding 'Bordeaux' op het etiket een veel sterker merkbeeld geeft in een internationale context, dan het voor veel consumenten totaal onbekende en zelfs wat obscure 'Bourg'?

Kortom: binnen hooguit 2 jaar weten we wie commercieel juist gegokt heeft.

Appellaties die een groot deel van hun eigenheid inleverden voor een meer generalistische Bordelaise familienaam, of de mannen en vrouwen van Côtes de Bourg, die uiteindelijk kozen voor meer individualisme.

Frank Van der Auwera

Bordeaux in slechte papieren

In Bordeaux zal men het komende jaar 2010 toch met argusogen en klamme handjes tegemoet zien. Althans toch zeker in het milieu van de grands crus classés, de elite-op-papier, die in april weer gaan meedraaien in de fameuze primeurcarrousel. Het moment namelijk waarop duizenden serieuze wijnjournalisten, persmuskieten, inkopers en speculanten neerzwermen in en rond de Bordelaise kastelen om dan het piepjonge millésime 2009 recht van het vat te proeven, te beoordelen en eventueel te reserveren (lees o.a. Bordeaux: uitstel of afstel?, Straks geen Petrus in primeur? Of Bordeaux 2007: het einde van het primeurtijdperk?).

2de grootste Amerikaan haakt af

Maar dat het, ondanks alle recente hoera-verhalen rond de oogst 2009 (lees o.a. Bordeaux 2009: nog altijd optimisme troef deel 1 en 2) die straks moet verkocht worden, misschien een ijzig voorjaar gaat worden, blijkt uit dit bericht: de enorm invloedrijke wholesaler Diageo Chateaux and Estates (D.C.& E.) heeft besloten alle handel in en met top-bordeaux te stoppen. Of het om een tijdelijke dan wel definitieve beslissing gaat, valt nog af te wachten, maar vanuit een Bordelais standpunt ziet het er in ieder geval niet rooskleurig uit.

Nu reageert u misschien vanuit uw luie zetel met één oog op het sneeuwtapijt buiten: so what? Eén firma die eruit stapt maakt toch nog geen drama? En waarom zou ik mij druk moeten maken voor deze al rijke kasteeleigenaars of wijnmakelaars?

Misschien omdat u straks er mee van kan profiteren als de prijzen voor grands crus classés een ferme knik krijgen. Dat klinkt misschien méér als muziek in de oren?

Absoluut geen figurant

Want D.C. & E. is helaas voor Bordeaux niet de eerste de beste. Het zal hoe dan ook commercieel pijn doen.

De voorbije jaren bleek deze Amerikaanse firma immers één van de belangrijkste, want meest kapitaalkrachtige, spelers op de Amerikaanse markt, die per oogst telkens voor miljoenen dollars top-primeurwijnen uit Bordeaux inkocht. Maar vooral een foute prijszetting van de (door Bordeaux te duur aangeboden) primeurs van 2006 en 2007 heeft D.C. &E nu tot 'inkeer' gebracht.

Door deze pas genomen beslissing houden meteen alle kooptransacties van D.C. & E. in en met Bordeaux op. Bovendien zal de nog aanzienlijke stock de komende maanden geliquideerd worden.

Want zoals veel Amerikaanse importeurs zit ook D.C.& E. opgezadeld met honderdduizenden flessen onverkochte grands crus, nu de dorst van veel Amerikanen voor deze topwijnen door de crisis enigszins bekoeld is en de marges op deze flessen almaar krimpen, onder meer door de 'slechte' dollarkoers van het voorbije jaar.

Stock van 200 miljoen dollar

Een dubbele slag kortom voor de Bordelaise handel, want niet alleen ontbreekt straks een Amerikaanse hoofdrolspeler bij de volgende primeurcampagne - D.C & E. was immers de facto de nummer 2 qua invoer van Bordelaise topdomeinen in de Verenigde Staten -, maar door de liquidatie van de voorraad dreigt er nu plots ook een overaanbod van grands crus classés op de markt. Met mogelijk een nieuwe neerwaartse prijsdruk tot gevolg.

Want volgens bepaalde analisten zou de Bordelaise flessenvoorraad van D.C.& E. wel eens 200 miljoen dollar zwaar kunnen wegen. U kan meteen inschatten wat het effect zal zijn als deze monstervoorraad, tegen felle kortingspercentages, op de toch nog altijd fragiele en moeilijke afzetmarkt wordt gedumpt.

Volgens de laatste geruchten zou D.C. & E. trouwens nu al volop bekende labels als château Lafite, Haut-Brion of Lynch-Bages aan Amerikaanse retailers aanbieden tegen kortingen die oplopen tot 50 procent. Nu springen die maar al te gulzig op dit aanbod, maar wat als straks deze koopjes achter de rug liggen? Zullen veel Amerikaanse importeurs dan nog wel blijven investeren in wéér een nieuw millésime uit Bordeaux, zeker wanneer het gaat over de oogst 2009, die nu al wekenlang met trompetgeschal wordt aangekondigd? En dus: vermoedelijk weer aan torenhoge prijzen uit de startblokken zal schieten? Of springen andere landen en appellaties straks in dit (tijdelijk?) marktgat?

Hopelijk leert de négoce in Bordeaux toch eindelijk zijn lesje: consumenten hebben een olifantengeheugen. Wijndrinkers zijn bereid 1 à 2 keer een 'miskoop' te doen met primeur-bordeaux, maar ook hun geduld raakt ooit op. En dan hun portefeuilles terugwinnen wordt een lastige klus...

Frank Van der Auwera

Toscanegate: 10 miljoen liter wijn verdacht

Zucht. Het is een weinig fraai eindejaarscadeau dat de Toscaanse wijnbouw onder onze kerstboom dropt.

Want nog maar pas leken de plooien commercieel eindelijk gladstreken rond de 'verdachte' Brunello di Montalcino en zijn kleine broertje rosso di Montalcino (lees o.a. Brunello mag Amerika opnieuw binnen; Brunello strijdt voor identiteit of Brunello: alles blijft bij het oude of Brunello: wanneer neemt het Consorzio ontslag? Of Brunello: slecht én goed nieuws, Wijnschandalen in Italië 1 en 2), of de Italiaanse media maken melding van een nieuwe fraudezaak. Volgens La Nazione, Corriere della Sera en Agenzia Giornalistica Italia onderzoeken momenteeel zowel de Italiaanse Schatkist-autoriteiten als het Ministerie van Landbouw maar liefst 10 miljoen liter Chianti, Toscana IGT, (opnieuw) Brunello di Montalcino en Rosso di Montalcino.

Doel van dit onderzoek: inspecteren of er inderdaad sprake is van gesjoemel op grote schaal, met name de fameuze techniek van het ‘versnijden’. Wat de facto betekent: het ongeoorloofd mengen van een duurdere appellatiewijn met inferieure (goedkopere) wijntjes. Zeg maar: dé doodzonde van elke beschermde appellatie.

10 miljoen liter op de korrel

Tien miljoen liter is natuurlijk geen habbekrats, en alhoewel het onderzoek zich momenteel vooral toespitst op Toscane, wordt er eveneens gesproken van gelijkaardige illegale mengpraktijken in Abruzzo, Trentino, Piemonte, Lombardije en Emilia-Romagna. Dit fraudedossier zou dus wel eens véél verder kunnen uitbreiden dan de Brunello-zaak van 2008 en de Italiaanse wijnindustrie opnieuw een serieuze imagoklap geven.

Maar zover is het (gelukkig?) nog niet.

Concreet staan naar verluidt reeds 42 wijndomeinen (en 17 individuen) op het verdachtenlijstje en worden grondig op de rooster gelegd, vooral dan uit de Chianti-regio. Als deze sjoemelklacht effectief bewezen wordt, zou dit echter impliceren dat een grote hoeveelheid Chianti, die wel pronkt met het officiële DOCG-lintje - dat zogenaamd een 'garantie' op authenticiteit vormt - de appellatiewetten aan zijn laars heeft gelapt. En in de eindproducten niet alleen druiven mengden die niet officieel getolereerd zijn, maar deze bovendien vaak inkochten in andere Italiaanse regio’s.

Dus: dubbele blamage.

Acuut gebrek aan normbesef?

Als dit nieuwe sjoemeldossier één ding illustreert, is het wel dat er structurele problemen zijn qua respect voor de spelregels van DOC's en DOCG's, zelfs van de IGT-categorie, zeker binnen een sterregio als Toscane. En het controlesysteem aan de basis blijkbaar nog grotendeels een vergiet is.

Lijdt Toscane misschien aan het dikkenekkensyndroom? Want geef toe: honderdduizenden consumenten wereldwijd krijgen nooit één kritisch woord over de lippen als het om Toscaanse wijn, keuken of ingrediënten gaat. Toscane is de zevende hemel op aarde.

Zijn veel Toscaanse wijnbouwers in deze mythe gaan geloven, namelijk dat ze toch met om het even wat weg geraken én verkocht krijgen als het maar een Toscaans label draagt, dat ze meteen alle normen & waarden inzake authenticiteit opzij schuiven voor kortetermijngewin?

Schuld van de media...

Wat me extra treurig maakt is dat in sommige Italiaanse wijnkringen dit grootschalige gesjoemel al bij voorbaat wordt 'geminimaliseerd'. Een exportmanager van een bekende fattoria bijvoorbeeld, die ik nu eventjes met de mantel der liefde bedek, verklaarde zelfs dat het weer de media zijn, die absoluut in het buitenland sensatie willen creëren. Precies hetzelfde argument dat opduikt bij elk nieuw ontdekte fraudegeval.

Volgens deze Verlichte Geest is dit type fraudeaandacht haast cyclisch in Italië en wordt zelfs het kleinste gesjoemel er meteen uitvergroot om te scoren. Volgens hem zal het uiteindelijk zo'n vaart niet lopen. Een storm in een glas wijn kortom, nog voor het onderzoek met concrete resultaten op de proppen komt.

Hoe marktdom kan je zijn? In plaats van een mea culpa te kloppen, want wie de streng van Italiaanse wijnschandalen van de voorbije 10 jaar overloopt, heeft als consument toch stilaan het recht om zich bedrogen, of op zijn minst ongemakkelijk, te voelen?

Frank Van der Auwera

Spanje telt steeds minder wijngaarden

Is het de kip of het ei?

Naarmate Spanje steeds meer wijngaarden rooit, meestal met een vette cheque van de Europese Commissie in de postbus, worden de wijnen in onze Belgische rekken ook almaar populairder. En de keuze vaak groter, de prijskaartjes gevarieerder. Dat kan paradoxaal klinken, maar misschien is er daarom wel sprake van een kwaliteitsverbetering op landelijk vlak.

Want op het vlak van inkrimping van het geëxploiteerde wijnareaal, blijkt Spanje inderdaad momenteel de beste leerling van de Europese klas.

Tijdens het afgesloten financiële jaar - dat officieel eindigde op 31 juli 2009 - bleek dat er maar liefst weer eens 43.000 hectare wingerds werden uitgetrokken. Het leeuwendeel van deze rooicampagne kwam voor rekening van Castilla La Mancha, de oppervlaktekampioen binnen de Spaanse wijnindustrie. Het voorbije jaar werd daar namelijk een (gesubsidieerd) kruis gemaakt over 32.000 hectare wijngaarden. Daarna volgden op behoorlijke afstand de wijnregio’s Valencia, Aragon, Murcia, Extremadura en Navarra.

Een derde ging verloren

Deze krimpbeweging van de Spaanse druivenaanplant is echter geen recent fenomeen, wat we zouden verwachten door alle media-aandacht sinds een jaar of drie rond de herstructurering van de Europese wijnindustrie. Het reductieproces is al véél langer aan de gang.

Zo werd de voorbije twintig jaar, na diverse rooischema’s, de oppervlakte Spaanse wingerds in totaal uitgedund met maar liefst 550.000 hectare, wat overeenkomt met bijna één derde van de totale oppervlakte.

Blijkbaar staan Spaanse wijnbouwers sneller in de rij om van de Europese honingpotten gebruik te maken dan hun Franse of Italiaanse collega’s.

Met als resultaat dat de ‘boekjes’ straks dienen herschreven: wijnland Spanje telt, nadat er het voorbije jaar dus weer zo’n 4,5 procent verloren ging, nu nog net iets méér dan 1 miljoen hectare wijngaard in exploitatie.

Als men ons straks nu nog kan verzekeren dat de honderdduizenden uitgerukte druivelaars vooral in ‘slechtere’ productiezones stonden aangeplant of minderwaardige klones bevatten, kunnen we deze evolutie alleen maar toejuichen.

Hopend dat Europa ondertussen geen peperdure rooicampagnes in domeinen subsidieert, waarop dan achteraf luxevilla’s gebouwd worden...

Frank Van der Auwera

Wijnbusiness is vaak nog heel oubollig

Onlangs hadden we het in deze kolommen nog over de in november geplande super-wijnconferentie, die onder de doopnaam Winefuture 2009 in de Rioja-regio plaatsgreep. Ook al werd het initiatief voor wijnprofessionelen in de aanloop enigszins overschaduwd door de onverwachte Interpol-actie tegen organisator en katalysator Pancho Campo en zijn Spanish Wine Academy, toch bleek het een gigantisch succes (lees: De val van de 'groene' engel).

Ongeveer 1.000 wijnprofessionals uit de vier windstreken kwamen, ondanks alle heibel, op deze tweedaagse immers luisteren naar nieuwe ontwikkelingen en uitdagingen.

En ook al blijft het aartsmoeilijk om zo'n dikgevuld programma samen te vatten in één column, toch luidde één van de meest krachtig geformuleerde boodschappen aan de wereldwijde wijnbusiness: jullie missen verdorie marktkansen bij de vleet.

Miljoenen kansen gemist

Vanwaar dit verwijtend wijsvingertje?

Omdat de wijnwereld, net zoals de globale samenleving, technisch en sociologisch de voorbije jaren enorme transformaties heeft ondergaan. Maar ondertussen de marktkansen van deze nieuwe media amper begrepen, laat staan gegrepen, heeft.

Vooral de technologische 'sociale' media zijn immers een relatief recent fenomeen en internet-wijngoeroe Gary Vaynerchuk - die zelf wel véél geld heeft verdiend met deze business - drukte de deelnemers met de feiten op de neus: sociale mediatechnologieën zoals online chats, wijnblogs, Facebook of Twitter worden nog onvoldoende geëxploiteerd door de professionele wijnproducenten -en handel.

Zijn basisboodschap was dan ook niet mis te verstaan: "If you plan on being in business and you don’t recognise that these things matter, you’re out of your mind."

Deze 'nieuwe' communicatiemedia schudden immers alle gekende kaarten door elkaar. Ze zorgen voor véél snellere plus directe connecties tussen consumenten, producenten en handelaars, kunnen 'wijnmerken' mee helpen opbouwen, maar het is inderdaad opvallend hoe weinig professionelen uit de wijnbusiness deze social networking technieken reeds effectief gebruiken in hun communicatie.

Gebruikscomfort dikwijls zoek

Volgens Vaynerchuk evolueren we echter zonder pardon naar een wijneconomie waar consumenten zich nog uitsluitend persoonlijk willen koppelen aan 'merken' of 'producten' die hen interesseren. En de rest waarschijnlijk links laten liggen.

Wie dus niet snel mee is, is gezien.

Voor een stuk geef ik dit wonderkind van de moderne e-commerce gelijk. Het is inderdaad droevig gesteld met zelfs de meest elementaire webpagina's van wijnproducenten -en handelaars, zowel in binnen -als buitenland trouwens. Zelfs een basisservice, zoals een systematisch mailverkeer (elke vraag van een klant ontvangt een antwoord, hoe formeel ook) of digitale foto's van hun domein of flessen zijn probleemloos te downloaden, is blijkbaar al teveel gevraagd voor 7 op de 10 sites.

Om nog te zwijgen over de soms schandalig verouderde of banale productinformatie die jaren na dato nog altijd deze sites verpest. Eerder antireclame dan positieve promotie.

Niet dat ik nu vind dat meteen iedereen collectief moet aansluiten op Twitter en Facebook of oogverblindende websites ontwerpen boordevol YouTube-filmpjes, interactieve spots en content waarvan iedereen achterover slaat, om als wijnprofessional nog als 'vol' te worden aanzien. Dàt is de kern van de zaak niet: betrouwbare, zuivere en vooral boeiende wijn produceren c.q. aan de man of vrouw brengen, lijkt me nog altijd dé basismissie van deze professionelen.

Maar dat men dan toch tenminste inspanningen doet om zijn internetstek up-to-date te houden. Of leesbaar. Of technisch comfortabel genoeg wanneer er ook on site kan gekocht worden. Dat is toch niet teveel gevraagd?

Toch met een korrel zout

Nog een laatste bedenking. Onze goeroe Gary Vaynerchuk preekt natuurlijk voor eigen kerk/winkel. Zijn toekomstpronostiek roept bij mij toch iets teveel associaties op aan de zeepbeljaren 1998-2000, toen andere hightech goeroes en 'serieuze' economisten luidop - en zonder enige vorm van relativering helaas - verkondigden dat binnen de 10 jaar elke onderneming, in welke sector ook, zich diende te transformeren tot een 100% internetbedrijf, of anders meteen de boeken kon neerleggen. Want klassieke ondernemingen zouden tegen dan (lees: nu!) dan niet langer bestaan.

Amper een decennium later ziet de werkelijkheid er wel iets genuanceerder (of: complexer?) uit...

Frank Van der Auwera

De beste sparkling van 2009 is Canadees

Allez, omdat het veel lezers blijkbaar toch fascineert en we in deze eindejaarssfeer Bloggers van Goede Wil worden, nog maar eens een wijnhitparade. Tijdens de nu al voor de zevende maal georganiseerde internationale competitie in Dijon om ‘s werelds beste mousserende wijn van het jaar vast te prikken - doopnaam van deze wedstrijd: Effervescents du Monde - werden er deze keer 519 proefstalen getoetst.

Voor deze competitie 2009 kwam sprankelende wijnen op tafel vanuit 24 landen, uiteraard met een enorme variatie aan druivenrassen, appellaties en stijlen.

And the winner is...

We bijten een stukje van onze tong en gaan niet verder in op eerder geformuleerde kritieken op dit soort mega-evenementen met gelegenheidsjury’s, waarbij steeds een vers blik van “internationale experts” wordt opengetrokken, maar beperken ons tot de naakte facts & figures.

De bont gekleurde jury van dit keer 75 experts (sic) deelde voor deze editie 2009 uiteindelijk 173 medailles uit. Voor de trage statisticus in u: toch 1 op de 3, wat me opvallend royaal lijkt. Gelukkig was men iets minder vrijgevig met de gouden plakken, want dat bleken aan de finish maar 37 stuks.

Vooral de Top Tien is verrassend

Als Grote Winnaar werd de Canadese sparkling Icewine Cabernet 2008 van Pilliteri Estates Winery uitgeroepen, gevolgd door o.a; een pak Champagnes (G.H. Martel Victoire Brut 1er Cru; Chassenay d’Arce Cuvée Première Brut; de Castelnau Millisimé Brut 2000), een triootje Crémant d’Alsace (Engel Fernand & Fils Chardonnay Brut 2008; Domaine Xavier Muller Chardonnay en de Bestheim Prestige Brut van de Coopérative Vinicole de Bestheim), één Argentijnse moussewijn (Valentin Bianchi, Los Stradivarius de Bianchi Espumante Cabernet 1998) en twee Italiaanse flessen, in casu de Rosé Bisol Talento (metodo Classico Brut) en de Arunda Excellor Brut Rosé.

Al bij al deze keer een duidelijk Frans gekleurd palmares, met - op de Canadese winnaar na - maar liefst zes Franse moussewijnen in deze Top Tien. In een afzetmarkt waar met name Champagne commercieel bloedt, kan dit als statement tellen.

Toch vooroordelen?

Ik kan het niet laten, sorry, vandaar een woordje kritiek ter situering van deze uitslag. Het is toch opvallend dat wanneer een ‘Angelsaksisch’ (lees: Amerikaans) geïnspireerde jury een ‘Best Of 2009’-lijst formuleert, die bijna zonder uitzondering ook disproportioneel véél Amerikaanse crus bevat (lees: De Top 100 voor 2009)? En terwijl een Frans initiatief als deze Effervescents du Monde plaatsgrijpt, met een op papier internationaal samengesteld proefcollege dat  zelfs volgens de geijkte ISO 9002-criteria proeft, de pendel opeens radicaal richting producten van eigen bodem slaat?

Natuurlijk heeft dat voor een flik stuk méér te maken met de binnengezonden proefstalen dan met regionale of nationale smaakverschillen.

In dit geval bleek bijvoorbeeld 50 procent van de stalen van Franse origine - netjes fifty-fifty verdeeld over klassieke Champagne en andere moussewijnen - , wat vanzelfsprekend de Franse dominantie verklaart in deze Top Tien. Want verderop in de medaillehitparade werden ook een pak Italianen, Spanjaarden, Australiërs, Zwitsers en zelfs schuimende Brazilianen bekroond.

Maar wat in de internationale media blijft plakken, is natuurlijk deze Top Tien. En die spreekt boekdelen 'Frans'...

Gezond fanatiek

Zo’n uitslag maakt me trouwens altijd blij dat ik in België leef. Een land met een weliswaar stilaan florerende miniwijnbouw, maar géén marktspeler van internationaal belang. Tegelijk echter een vitrinekast en proeflaboratorium voor duizenden wijnstijlen uit de vier windstreken.

Met andere woorden: als wij hier in dit platte land objectief proeven, kunnen we eenvoudigweg géén chauvinist zijn. Tenzij fanatici qua kwaliteit.  

Frank Van der Auwera

Voor 1,54 miljoen euro onder de hamer

Onlangs kon u hier lezen hoe in Parijs alles in de startblokken stond voor één van de meest spectaculaire kelderverkopen van het seizoen. Het wereldbefaamde Parijse restaurant La Tour d’Argent liet immers maar liefst 18.000 flessen wijn en distillaten uit zijn voorraad veilen.

Niet dat de legendarische kelder daarmee dramatisch kurkdroog stond, want bij de laatste telling kwam men nog op een stock van 450.000 flessen uit.

Bedoeling was wel via deze wijnveiling zo’n 1 miljoen euro cash te genereren, die o.a. naar liefdadigheidsprojecten vloeit maar ook plaats moest maken voor recentere oogsten.

Kassa, kassa

En in dat opzet is men méér dan gelukt.

De tweedaagse veiling in de Salons Hoche bracht maar liefst 1,54 miljoen euro in het laatje. Dat een fles Vieux Cognac, Le Clos Griffier uit 1788, met de hoofdprijs van 25.000 euro ging lopen, was bijna te voorspellen. Het moet zowat de oudste fles cognac zijn die momenteel op de markt circuleert en dit soort distillaat, beladen met geschiedenis, haalt altijd topprijzen.

Maar er vielen nog genoeg andere prijsbeesten in Parijs te ontdekken. Een kist halve flesjes Château Hat-Brion 1989, op papier de numero uno van de Graves, ging bijvoorbeeld voor 6.070 euro de deur uit, terwijl een halve (!) kist Château Latour 1990 aftikte op 5.575 euro, toch bijna 1.000 euro per stuk.  Ook de twee flessen Grande Fine Champagne Renault 1810 realiseerden met een hamerprijs van 5.575 euro een meer dan flink resultaat.

Kind kwijtgespeeld

Wie minder diep in de portefeuille/bankrekening kon tasten, kon in Parijs toch nog ‘koopjes’ doen. Drie flessen Sauternes Château Doisy-Daëne 1976 bijvoorbeeld verwisselden van eigenaar voor slechts 185 euro.

Niet iedereen glunderde natuurlijk met de succesvolle verkoop. Hoofdsommelier David Ridgway van La Tour d’Argent verklaarde na afloop dat het leek “alsof hij een kind had verloren”.

Maar waarschijnlijk kon hij meteen troost vinden in één van de 432.000 overgebleven flessen uit de kelderstock...

Frank Van der Auwera

Wijnfles als fun

Gisteren keken we naar een 'unieke' etikettering, maar ook de flessenvorm is niet meer veilig voor vernieuwing. Als u van mening bent dat veel wijn in saaie flessen verpakt zit, komt O-I met dé oplossing op de proppen: vierkante, cilindervormige of stapelbare wijnflessen.

Dat het hier niet om een stunt van een derderangs producent gaat die hengelt naar wat media-aandacht, maar om een toonaangevende marktspeler die met dit idee afkomt, even de multinational O-I situeren. Wereldwijd wordt miljoenen keren per dag verpakkingsglas van O-I gebruikt voor diverse consumentenproducten. Als marktleider in Europa, Noord-Amerika, Azië-Pacific en Latijns-Amerika vervaardigt O-I verpakkingsglas dat 100 procent recycleerbaar is. O-I werd opgericht in 1903 en heeft 79 fabrieken in 21 landen waar meer dan 23.000 medewerkers werkzaam zijn. In 2008 werd een netto-omzet gerealiseerd van 7,9 miljard dollar.

Schenken uit een vierkant of cilinder

Omdat uit studies blijkt dat verpakking vaak een doorslaggevende rol speelt bij de aankoop van wijn, volstaat volgens O-I een traditionele fles niet langer om de consument meteen te overtuigen. Daarom werden vier "conceptflessen" gelanceerd, naar analogie met conceptwagens in de auto-industrie, die stuk voor stuk breken met de traditie en qua vormgeving uitblinken in originaliteit. Ook zij moeten opvallen in de winkelrekken.

We beperken ons tot de o.i. drie meest verrassende vormen:

Klik telkens op de foto om het beeld groter te bekijken

De stapelbare wijnfles

Dit design richt zich tot het middensegment van de wijnsector en is vooral bestemd voor distributie via de horeca, in het bijzonder trendy bars en restaurants met een jong en select publiek.De drie bollen die de fles vormen, staan voor de drie tinten wijn (rood, wit en rosé) en laten toe – we citeren – “de flessen te stapelen op een speelse manier zodat “een kleurrijk kunstwerk ontstaat” en “de toren van flessen een opvallende blikvanger vormt”.

De vierkante wijnfles

Volgens de ontwerpers speelt deze unieke flessenvorm speelt met tegenstellingen: tussen modern en traditioneel, tussen mannelijk en vrouwelijk, tussen eenvoudig en gesofisticeerd. En de breuk met de traditie stopt niet bij de vorm: het etiket bevindt zich bijna helemaal onderaan de fles, zodat “...de breedte en de dimensies optimaal kunnen schitteren”.

De wijncilinder

De cilindervormige fles bestaat enkel uit een body waardoor een haast eindeloze, vloeiende lijn ontstaat. Apart is tevens dat de opening van de fles verborgen zit in de bodem. Net als voor een exclusief parfum is het ontwerp “...minimalistisch chic gehouden, wat het bij uitstek geschikt maakt voor de meest exclusieve wijnen.” Voorlopig blijft het nog bij een prototype, maar bij O-I maakt men zich sterk dat men deze unieke vorm ook straks kan vermarkten.

Vorm contra inhoud?

Trendy allemaal, maar ik heb maar één vrees: dat wijnproducenten die zich op deze originele en speelse vormgeving werpen, vaak de essentie uit het oog verliezen.

Namelijk dat de inhoud ook op niveau moet zijn en het prijskaartje niet alleen mag bepaald worden door de leuke look.

Frank Van der Auwera