Champagneverkoop minder catastrofaal dan verwacht

Dat de periode najaar 2008-najaar 2009 door de recessie een annus horribilis was voor de champagneverkoop, dàt hebben we al in het lang en het breed aangetoond, vaak veel vroeger tussen haakjes dan andere bronnen (lees o.a. Bruist het straks nog in Champagne? Of In Champagne luidt de alarmklok Of Champagne is niet echt ziek).

Met als dieptepunt, toch in zekere zin een commerciële vernedering voor de trotse Champagne-industrie, de lancering van A.O.C. Champagnes in onze grootdistributie voor zelfs minder dan 10 euro of superdiscounts van 25 tot 50 procent op bepaalde merk-bruts. De prijsvork kortom waarbinnen de grote concurrent Cava en de meeste mousseux zich bewegen. Leuk voor de consument natuurlijk, maar een serieuze deuk in het imago van deze prestigebubbels -en huizen, die maar één ambitie schenen te hebben: hun immense voorraden kwijt spelen.

Slechts 12 procent verlies

De voorbije maanden gonsde het ook van verdere onheilsberichten over verdere tuimelingen in de export en verkoop (zie o.a. Franse wijnexport bont en blauw).

Maar begin 2010 slaakt de Champagnebusiness eindelijk weer een (kleine) zucht van opluchting: het voorbije jaar was commercieel inderdaad erg, maar minder dramatisch dan op sommige momenten gevreesd. Met een wereldwijde recessie die vooral in het laatste trimester van 2009 stilaan begon te milderen, bleken de exportstatistieken toch een fractie minder catastrofaal dan aanvankelijk voorspeld. Gerekend wordt nu immers met een totale terugval met -12 procent. Slechts min 12 procent, zo klinkt het in Champagnekringen.

Volgens deze laatste ramingen - waarbij de definitieve cijfers van de feestmaand december nog dienen verrekend - zou de wereldwijde verkoop ergens tussen de 285 tot 290 miljoen flessen uitkomen.

2009 à la 2003

Het Comité Interprofessionnel du Vins de Champagne (C.I.V.C.) concludeert dan ook dat de verkoop in 2009 ongeveer gelijkloopt met die van 2003, wat “helemaal niet slecht is”.

Vooral omdat in november 2009 de verkoop weer flink aanzwengelde - met het oog op de eindejaarsfeesten ongetwijfeld en dankzij de soms enorme flessenkortingen die overal werden gegeven - , zowel binnen als buiten de Europese Unie. De Franse thuismarkt van Champagne bleek op 11 maanden zelfs nagenoeg stabiel, met slechts een minikrimp van -1,2 procent tegenover 2008.

Toch maakten een aantal exportmarkten een flinke duikeling in de double digits, met name Italië, Japan en Nederland. Daar werd tot -40 procent minder Champagne verkocht tussen november 2008 en eind november 2009. In het Verenigd Koninkrijk, Spanje en België was de situatie slechts lichtjes 'beter', want zou de daling toch nog altijd -30 procent qua volume bedragen. Ook al noteerden Britse grootwarenhuizen zoals Tesco tijdens het eindejaar een volume toename tot +35 procent van de Champagneverkoop, uiteraard het resultaat van hun soms forse discountcampagnes.

Schade écht opmeten

Het 'optimisme' blijft in C.I.V.C.-kringen dan ook eerder beperkt. Er wordt echt niet verwacht dat dit jaar de exportmarkten plotseling weer energiek gaan boomen zoals voor de recessie en de verkoop vlotjes boven de 300 miljoen flessen uitstijgt. Zeker niet omdat in een sleutelmarkt zoals de V.S.A. de wijnen boven de 20 USD momenteel moeilijker afzet vinden. Precies de niche waarin de Champagne zich traditioneel beweegt.

2010 wordt dus andermaal een 'make or break' jaar voor de Champagnebusiness, die er ondertussen alles aan gedaan heeft om de druk van de ketel te halen. Zoals: voorraden tegen dumpingprijzen verkopen en afbouwen of via een collectief akkoord de oogst van 2009 geforceerd met -40 procent reduceren. Op die manier zouden er dit jaar maar 275 miljoen nieuwe flessen Champagne geproduceerd (kunnen) worden, een serieus aantal beneden het verkochte volume in 2009.

Maar nergens lees ik die C.I.V.C.-verklaringen hoe men het imago van Champagne weer nieuw leven wil inblazen. Want hoe gaat de consument nieuwjaar 2010-2011 reageren, die gewend is geraakt aan 1+1-aanbiedingen of zelfs basischampagnes van 9 of 10 euro? Terwijl de Cava in een hoekje staat te grijnzen?

Frank Van der Auwera

Nieuw-Zeeland flirt met fijner classificatiesysteem

Voor een buitenstaander moet het soms toch wel op een bizarre bedoening lijken. Terwijl men in Frankrijk, de bakermat van de moderne beschermde herkomstbenamingen, er schijnbaar alles aan doet om extra vrijheidsgraden en flexibiliteit in het bestaande appellatiesysteem in te bouwen, ziet men in de zogeheten Nieuwe Wereld vaak de tegengestelde beweging.

Daar omschrijft de wetgever namelijk steeds 'exacter' de appellatiegrenzen, valleien, microklimaten en zelfs individuele terroirs of wijngaarden, wat zich dan ook stilaan weerspiegelt op het wijnetiket. Idem dito trouwens in andere Nieuwe Wereldlanden als Chili, Argentinië of Australië. Wat de 'Oude Wereld' dus steeds vaker als een commerciële ballast beschouwt, wordt door de 'Nieuwe Wereld' omarmd als een marktopportuniteit.

Inspiratie à la Bourgogne

Een mooie illustratie van die dubbele (dubbelzinnige?) beweging 'down under' is Nieuw-Zeeland.

Volgens de geruchtenmolen - en meer bepaald de Britse wijnauteur Oz Clarke, die in onze contreien o.a. bekend geraakte van de televisiereeks 'Big Wine Adventure' die hij samen met Top Gear presentator James May opzette - staat men er namelijk heel dicht tegen een wettelijke vorm van verdere terroir-erkenning à la Bourgogne.

In wijnproducerende regio's als Central Otago ijveren wijnmakers immers voor steeds meer erkende Geographical Indications, zeg maar: de kiwi-versie van de Franse A.O.C, waarbij zelfs subregio's zoals Clevedon of Makatana in Auckland strikter werden afgebakend. Helemaal in de geest van het Bourgondische Grand Cru-systeem dat door veel lokale wijnbouwers blijkbaar aanzien wordt als het nec plus ultra.

In een recent interview aan de Britse media redeneerde David Cox, de Europese directeur van de belangenorganisatie New Zealand Wine Growers, in dezelfde lijn: "It's often a little hard to enshrine in law, but I believe New Zealand could take the beneficial experiences of the Old World and change the aspects that are hard or confusing for consumers and devise a workable system” zo klonk het.

Wat in mensentaal betekent: de tijd is rijp om ook in Nieuw-Zeeland met een verfijnd(er) appellatiesysteem af te komen.

Terug naar af?

Maar tussen droom en daad gaapt er nog een brede kloof.

Niet alleen heeft de Côte d'Or een paar eeuwen nodig gehad om het huidige systeem van soms piepkleine cru's officieel te erkennen, maar bovendien leert Bourgogne ons ook een andere belangrijke les: niet zozeer de individuele terroirs, dan wel de individuele (wijn)makers en hun expertise zijn er nog altijd doorslaggevend voor het prestige én het prijsniveau. Net zoals nu de internationale wijncommunity Nieuw-Zeelandse topwijnmakers -en domeinen als trendsetters erkent - getuige daarvan hun vaak forse prijskaartjes -, méér dan de eigenlijke herkomst van de wijnen in kwestie.

Kortom: zou zo'n imitatieclassificatie wel het gewenste effect ressorteren? Of integendeel veel burenruzies, juridische muggenzifterij en na-ijver bevorderen in eigen rangen en bovendien de internationale consument méér verwarren dan helpen?

Frank Van der Auwera

Zuid-Afrika palmt de Britten/Engelsen in

Voor ons, 'nuchtere' Belgen, valt het soms moeilijk correct in te schatten, maar voor veel wijnproducenten wereldwijd blijft het Verenigd Koninkrijk zowat het nirwana.

Alhoewel deze afzetmarkt, eens het commercieel vernislaagje afgepeld, veeleer een ordinaire discountmarkt blijkt, waar vooral niet-Europese producenten zich tegenover de inkopers van de dominante supermarktketens als slaafse kortingskampioenen moeten profileren, willen ze een kans maken om in hun rekken te belanden.

Verkoop in het Verenigd Koninkrijk staat mooi op hun curriculum, maar helaas vaak niet in hun boekhouding...

Zuid-Afrikaanse sprong voorwaarts

Maar hoe dan ook, qua volume is het Verenigd Koninkrijk dé focusmarkt binnen Europa. En in die Britse/Engelse markt boert Zuid-Afrika momenteel méér dan goed. Zuid-Afrikaanse wijn heeft er in het economisch toch aartsmoeilijke jaar 2009 de grootste toename in marktaandeel gerealiseerd, volgens de meest recente statistieken van Nielsen.

In de totale off-trade wijnmarkt steeg het aandeel van Zuid-Afrika immers van 10,4 procent naar 12,3 procent. Als categorie groeide Zuid-Afrikaanse wijn met 24 procent qua waarde en 23 procent qua volume in diezelfde referentieperiode. De export van Kaapse wijn richting het Verenigd Koninkrijk dikte met 14 procent aan qua volume, waarmee de 'Britten' (Engelsen?) hun status van belangrijkste afzetmarkt voor Zuid-Afrika nog maar eens bevestigen. Ze nemen nu bijna een derde van de globale Zuid-Afrikaanse wijnexport (32 procent) voor hun rekening.

In elke prijsvork

Maar deze statistieken geven vooral ook een boost aan het ‘moreel’ van de Kaapse wijntroepen. Wanneer we al deze cijfers naast elkaar leggen, blijkt immers dat het marktaandeel van Zuid-Afrika in het Verenigd Koninkrijk qua volume nog slechts 0,1 procent (!) verwijderd is van het marktaandeel dat Frankrijk nu inpalmt.

Want Franse wijn ziet zijn positie bij de Britten almaar afkalven. Verleden jaar zelfs met -12,4 procent in volumetermen.

Belangrijk is bovendien dat dit Kaapse succes niet alleen te danken valt aan de goedkope import. De verkoop in de categorie Zuid-Afrikaanse wijn boven de £5 ging er namelijk het voorbije jaar met 15 procent (in waarde) op vooruit, de cuvées boven de £7 met zo'n 27 procent en de dure wijnen boven de £10 verkoopprijs noteerden zelfs een groeitempo van 43 procent.

Dat belooft dus met de Wereldbeker Voetbal in zicht...

Frank Van der Auwera

Franse wijnmakers apen Nieuw-Zeelanders na

Voor één keer lijkt het eens omgekeerde wereld. Het gaat namelijk om een 'woordenstrijd' en interpretatiegevecht tussen enerzijds Franse wijnmakers en anderzijds de Nieuw-Zeelandse wijnmakersvereniging.

Geen groot nieuws, zal u spontaan opmerken. Al jaren bakkeleien namelijk de Europese Commissie en de wijnlanden uit de zogeheten 'Nieuwe Wereld' – de V.S.A. en Australië op kop - over de naamsbescherming van beschermde (Europese) appellaties. Een geografisch copyright dat decennialang door deze producenten respectloos aan de laars werd gelapt. Getuige daarvan de vele nep-Chablis, ersatz-Burgundy of quasi-Porto (lees o.a. Australië: kidnapping van appellaties taboe; of Apera en Topaque)

Onderhandelaars van de Europese Unie zaten (en zitten) geregeld rond de groene tafel om dit grootschalige misbruik van namen eindelijk op te lossen, waardoor ze helaas vaak zware compromissen moesten slikken. Want: voor wat, hoort wat. Het feit dat nu ook in Europa stilaan allerlei nieuwe oenologische technieken en praktijken worden getolereerd - zoals de fameuze eikchips ter vervanging van authentieke vatlagering - is zo’n compromis (lees o.a. Gedesalcoholiseerde wijn mag in E.U. circuleren; of Amerikaanse wijnindustrie valt Europa aan).

Kiwi made in France

Maar ditmaal komen de zondaars voor één keer eens niet uit de Nieuwe Wereld, maar wel uit Frankrijk, toch de (groot)moeder van alle appellaties. De Nieuw-Zeelanders en Australiërs maken zich namelijk heel druk over een Frans wijnlabel, dat volgens hen frauduleus is en evengoed een aanfluiting van die fameuze appellatiebescherming en geografische indicaties.

Een Australisch trademark-tribunaal blokkeerde zopas immers de pogingen van de Franse wijnproducent Lacheteau om een wijnnaam te registeren, die volgens het vonnis de (valse) indruk gaf dat het om een Nieuw-Zeelands product ging.

Lacheteau, als groep actief in de Loire-vallei, wilde namelijk hun (Franse) Sauvignon Blanc ook down under verkopen onder het label 'Kiwi Cuvee'. Label waarmee deze wijn ondertussen al wel probleemloos in sommige Britse supermarkten wordt verkocht, maar hun poging om dit merk nu ook te deponeren in Australië, botst dus radicaal op een njet.

Het was de belangenorganisatie New Zealand Winegrowers die Lachetau en deze cuvée naar het tribunaal sleepten, met als argument dat zo'n Kiwi-doopnaam een foute origine suggereert - de vogelsoort is er zeker niet inheems en de vruchten groeien er toch niet spontaan? - , die de consument op het verkeerde been zet. Want het enige 'Kiwi' aan deze fles, is het, tussen haakjes in Nieuw-Zeeland gedrukte, papieren label. In piepkleine lettertjes weliswaar, veel kleiner dan het logo, wordt vermeld dat de wijn zelf in Frankrijk werd gevinifieerd. Maar de kans is groot dat dan al 9 op de 10 consumenten de fles nietsvermoedend als 'Nieuw-Zeelander' uit de rekken heeft geplukt.

En dààr is het Lachetau natuurlijk om te doen, die door alle heisa nu een onvoorstelbare gratis publiciteit krijgt.

Pure ironie

Maar de Nieuw-Zeelanders hebben een punt. Stel de omgekeerde situatie maar eens voor, aldus Philip Gregan, president van de New Zealand Winegrowers: een Nieuw-Zeelandse producent die op identieke wijze een 'made in France' wijn suggereert op Franse bodem. De Franse autoriteiten zouden geen minuut aarzelen om deze fles sito presto van de markt te verwijderen.

Want appellations zijn heilig voor hen. Alleen al Frankrijk bezit zo’n 300 beschermde wijnappellaties en nog eens 161 AOC’s in de voedingssfeer, die ze als een tijger beschermen en juridisch afdwingen. Gregan noemt het dan ook ‘delicious irony’ dat een land als Frankrijk, dat toch model staat voor de wijnbouw en waar zoveel wijnmakers zich nog altijd internationaal aan spiegelen, nu probeert te kapitaliseren op de populariteit van de Nieuw-Zeelandse Sauvignon Blancs.

Uiteraard is Lacheteau het oneens met deze argumentatie. Volgens een woordvoerder heeft 'Kiwi' geen associatie met de herkomst van de wijn, maar die flauwe verdediging vegen de New Zealand Winegrowers van tafel: “Sauvignon blanc is the archetypal New Zealand wine variety and screw-cap bottles such as Lacheteau uses, while being the preferred choice for New Zealand wines, are anathema to traditional French winemakers."

Gevaarlijke dubbelzinnigheid

Een storm in een glas Sauvignon Blanc? Ik geloof het niet. Dit dossier is m.i. meer dan een achterhoedegevecht tussen één Franse wijngroep en een Nieuw-Zeelandse belangenorganisatie die protectionistisch reageert.

Hier is duidelijk sprake van belangrijke jurisprudentie. Als namelijk nu niet ingegrepen wordt, zullen nog meer Europeanen Azië en Oceanië overspoelen met zo'n dubbelzinnige etiketten, op zoek naar noodzakelijke nieuwe afzetmarkten. En verliest de Europese Commissie straks haar credibiliteit aan de onderhandelingstafel, wanneer ze weer eens opkomt voor de bescherming van Europese wijncopyrights.

En hoe zullen dan de Duitse invoerders reageren van Italiaanse most om er 'Italiaanse frizzante' van te maken (zie o.a. Prosecco made in Germany), denkt u? Ik kan het antwoord al raden.

Voor we het weten zitten we weer opgezadeld met een 100% juridisch steekspel over de grootte van de lettertjes op het etiket, i.p.v. over de authenticiteit van de flesseninhoud. En dàt kunnen we missen als zure wijn...

Frank Van der Auwera

Australië blinkt uit in bulk

Dat Australië op zoek is naar een nieuwe (export)marktpositie, hebben we reeds in het lang en het breed in deze kolommen besproken. Wijnmakers, zowel de (vaak familiale) boutique wineries als de drankengiganten, moeten de tering naar de nering zetten en bekomen van het feit dat de Australische marketingmachine in 2009 serieus sputterde (lees o.a. Australië in zak en as deel 1 en 2 of Down Under: nog steeds down).

Maar wat ons toch een beetje zorgen maakt is dat er ondertussen qua verkoop blijkbaar sprake is van een trendverschuiving. En die wijst niet meteen richting méér kwaliteit, wel richting een groter volume bulkproducten tegen een messcherpe prijs.

66 miljoen liter meer in vrac

Volgens de laatste cijfers van de A.W.B.C. (Australian Wine and Brandy Corporation) ging het volume ‘in vrac’ verkochte Australische wijnen er het voorbije jaar immers met + 9,45 procent op vooruit. In 2009 werden zo maar liefst 764 miljoen liter Aussie-wijn in bulk verscheept tegenover 2008, toen 698 miljoen liter werd gerealiseerd. Maar in diezelfde periode duikelde de verkoop in flessen met 53 miljoen liter. Wijn in vrac vertegenwoordigt nu reeds 39 procent van het verkochte volume in 2009, tegen ‘slechts’ 26 procent in 2008.

Verklaring? Volgens het A.W.B.C. zijn er twee grote oorzaken die de verkoop van bulkwijn aanzwengelen. Enerzijds de kwantitatief overvloedige oogsten, die veel wineries gedwongen hebben hun voorraden maximaal te liquideren. Anderzijds de sterke Australische dollarkoers, die een concurrentieel nadeel vormde voor de Australische wijnen op de internationale markt.

Frank Van der Auwera

Chili draait op hoog toerental

Crisis? De Chileense wijnindustrie en haar (flessen)export lijkt er voorlopig weinig last van te ondervinden.

Integendeel. Uit recente statistieken blijkt dat de verkoop van wijn spectaculair aandikte, vooral dan op kwantitatief vlak. De export steeg qua volume zomaar eventjes met +60 procent in november 2009, vergeleken met dezelfde referentiemaand in 2008.

Volgens de handelsorganisatie Vinos de Chile (dat zo'n 90 trendsettende wijnhuizen overkoepelt) doet ook de uitvoer van gebottelde wijn - in theorie de betere kwaliteit i.v.m. bulkwijn - het prima: zowel in waarde als volume noteerde men in november 2009 een flinke sprong voorwaarts met +25 procent.

De schuld van de dollar

Maar deze spectaculaire vooruitgang op kwantitatief vlak heeft wel één kleine schaduwzijde: op jaarbasis daalde de verkoop lichtjes in waarde met ongeveer -0,4 procent.

Absoluut geen drama, want deze daling valt voornamelijk te verklaren door de zwakkere dollarkoers van het voorbije jaar, waardoor de wisselkoers ongunstig uitviel voor Chili. Door deze wisselkoers zakte de gemiddelde prijs voor een karton/kist Chileense wijn immers met -8,4 procent in 2009, maar toch noteert men recent een voorzichtig herstel van de gemiddelde flessenprijs.

Volgens dezelfde exportstatistieken blijft het Verenigd Koninkrijk kwantitatief de grootste slokop van Chileense crus, maar is de Verenigde Staten wél hun meest lucratieve afzetmarkt. Zo tikte de totale export richting de V.S.A. in november 2009 af op 188 miljoen dollar, tegen 183 miljoen dollar voor het Verenigd Koninkrijk. Maar daarvoor dienden de Britten wel een pak flessen extra in te voeren, want een fles Chileense wijn kost gemiddelde 8 dollar goedkoper in het V.K., vergeleken met de V.S.A.

Kortom Chileense wijnhuizen -en exporteurs verdienen een aardige slok minder aan de Britse wijndrinkers dan aan de Amerikanen.

Nog dit: in de Chileense exporthitparade staan twee groeiers-met-stip, namelijk Brazilië en Japan. Brazilië is nu al goed voor zo’n 5,5 procent van de Chileense uitvoer, terwijl Japan 4,5 procent opdronk tijdens de eerste 11 manden van het voorbije jaar. In beide landen maakte de verkoop van Chileense wijn qua waarde een sprong met bijna 10 miljoen Amerikaanse dollar.

Frank Van der Auwera

China en Australië zijn goede maatjes

Dat het ‘de’ Chinezen menens is met een grotere rol in de internationale wijnbusiness, mag ook blijken uit het volgende: nadat eerder al Chinese investeerders (voorlopig kleinere) kastelen in de Bordelais opkochten, richten ze nu steeds vaker hun pijlen op het meer nabije Australië.

De formule hier luidt: méér intensieve samenwerkingspacten met de belangrijke Australische wijn -en drankengroepen en zelfs de acquisitie van individuele wineries. Want zolang China (nog) niet als wijnproducent mee in de frontlinie loopt, gokt het eerder op het verwerven van meer invloed in de bestaande business (zie o.a. Chinezen worden wijngeil of Chinese wijnmarkt is nog heel dubieus deel 1 en 2; of Is China de wijnmarkt van de toekomst?).

Zeker in Australië, dat als wijnnatie tegenwoordig met een waaier aan structurele en tijdelijke (afzet)problemen te kampen heeft (klik o.a. naar Australië in zak en as deel 1 en 2 of Down Under: nog steeds down), wordt deze Chinese invloed voorlopig in dank aanvaard.

50 procent groei per jaar

Want vergeet niet dat de Chinese Volksrepubliek een cruciale handelspartner vormt voor Australië, en in plaats van vooral te investeren - zoals tot nu toe gebeurde - in de mijnbouw of andere grondstoffenindustrie, zien Chinese (staats)ondernemingen blijkbaar steeds vaker heil in het verwerven van een machtspositie binnen de toch ruim 26 miljard dollar zware wijnbusiness Down Under.

Een paar voorbeelden?

Heel recent nog bleek dat de Brught Group, een in Shanghai gehuisvest conglomeraat in de dranken - en voedingsector, bovendien één van China’s paradepaardjes in dit marktsegment, honderden miljoenen dollars wil investeren in Australië, waaronder in lokale wijnbedrijven.

Ook die andere Chinese gigant qua food & beverages, COFCO - eigenlijk een overheidsonderneming- denk er aan zich in te kopen in de Australische wijnindustrie.

Nu al is Australië trouwens de tweede belangrijkste wijnexporteur qua volume richting China, met zo’n 20 procent marktaandeel, waarbij vooral de grote merken als Jacob’s Creek en Penfolds het peloton aanvoeren.

Voorlopig blijft Frankrijk nog de numero uno met zo’n 39 procent marktaandeel in China, maar voor hoe lang nog? Feit is immers dat de Australische wijnexport richting de Volksrepubliek groeit als kool, namelijk zo’n 50 procent vergeleken met 2008. Een dynamisch groeitempo dat ook voor dit lopende jaar voorspeld wordt.

Groeien, groeien, groeien

Dat de Australische wijnindustrie tegenwoordig zo verliefd kijkt naar China is logisch. De Volksrepubliek is een enthousiast invoerder van goedkope bulkwijnen, o.a. om ze te bottelen onder ‘made in China’ labels. In de praktijk gaat het om containers met volumes surpluswijn die het resultaat zijn van structurele overschotten na jaren van overvloedige oogsten. En precies daaraan heeft Australië absoluut geen gebrek.

Dat het serieuze business is, bewijzen deze cijfers.

In 1999-2000 was de totale verkoop van Australische wijn in China amper 1,5 miljoen dollar waard. In het fiscale jaar 2006-2007 bedroeg dit echter reeds 46 miljoen dollar, in 2007-2008 klom het tot 62 miljoen dollar en in het net afgesloten financiële jaar 2008-2009 piekte dit opnieuw tot het nieuwe record van 94 miljoen dollar. Of: bijna het 63-voudige...

Statistieken die blijkbaar immuun zijn voor de economische wereldcrisis.

Frank Van der Auwera

Europa hangt Fransen de keel uit

We hebben het al eerder gehad over de bemoeienissen die de Eurocraten bedachten voor de wijnindustrie.

En dan hebben we het eventjes niet over de subsidievetpotten of rooicampagnes die het Europese wijnareaal structureel moeten terug dringen, maar wel over de soms waanzinnige maatregelen rond de etikettering of formattering van een wijnfles (zie Tante Europa let op haar centen; A.O.C. Satan of Frankrijk blijft rooien en distilleren).

Want een stemming over het fameuze ontwerprapport van de Duitse MEP Renate Sommer is voorzien voor maart e.k., met de finale ronde in mei 2010.

Label wordt loodzwaar

Vooral de Fransen worden er stilaan 'kréézie' van.

Zo bekijken Franse wijnmakers met argusogen het wetsontwerp m.b.t. de verplichte voedingsinformatie van alcoholische dranken die momenteel op Europees niveau wordt bestudeerd. Maar zoals het in het DNA van Fransen zit, voeren ze ook actief oppositie. Vooral de belangenorganisatie CNAOC, wat staat voor La Confédération Nationale des Producteurs de Vins et Eaux-de-Vie de Vin à Appellations, lobbyt al maandenlang in het Europees Parlement tegen de mogelijke introductie van deze wetgeving.

Dankzij het CNAOC werden trouwens al een aantal amendementen ingediend.

Zoals de teksten nu voorliggen, zou de nieuwe Europese wet wijnproducenten immers voortaan verplichten alle ingrediënten en voedingswaarde(n) van hun cuvées op het label te vermelden.

Al genoeg reglementjes

Wie denkt dat zo'n wettekst toch nooit een meerderheid kan behalen, slaat de bal helaas mis, want een pak lidstaten en Europese parlementariërs lijken gewonnen voor de nieuwe reglementering. Vanuit de argumentatie dat momenteel op consumentenniveau wijnetiketten onvoldoende 'bruikbaar' zijn. Alsof er op wettelijk vlak geen dringender Europese dossiers liggen. En geef toe: is de transparantie over bijvoorbeeld de gezondheidseffecten bij auto's dan soms zoveel groter? Breedbeeldtelevisies? GSM's?

Pierre Aguilas, voorzitter van het CNAOC, oordeelt dan ook dat de huidige wijnlabelreglementering toch volstaat: "We worden nu reeds onderworpen aan een extreme restrictieve wetgeving, specifiek voor onze wijnsector,” klinkt het. “Als daar bovenop nog eens nieuwe Europese 'voorwaarden' komen, worden onze wijnetiketten straks helemaal onleesbaar."

Een stelling die ik al lang deel. Ik ben absoluut pro accurate consumenteninformatie, laat daar geen misverstand over bestaan, maar ik gruwel wel van het idee dat het hoofdetiket of ruglabel moet transformeren tot een compleet onleesbare 'medische bijsluiter'.

Omdat het uiteindelijk de consument, waar het volgens onze parlementariërs in Strasbourg en Brussel toch blijkbaar allemaal om te doen is, nog minder garanties of duidelijkheid biedt dan de huidige situatie.

Liegen met getallen

Vooral ook omdat uit eerder studies altijd blijkt dat wijnconsumenten nu reeds de meeste wijnlabels té complex vinden en er bovendien serieus kan gelogen worden met bepaalde informatie.

Want stel dat jaarlijks die honderden miljoenen in de Europese Unie geproduceerde flessen informatie moeten leveren over o.a. de voedingswaarde van de inhoud: wie gaat dat allemaal controleren op zijn waarheidsgehalte?

Dat het niet zo simplistisch is: denk maar eventjes aan de trend in de V.S.A. om op restaurantkaarten de caloriewaarde van gerechten te vermelden. Uit een recente test blijkt dat zowat de helft puur uit de duim gezogen is.

Tienduizenden consumenten bestellen er dus schotels die hen 'slank & fit' houden, terwijl ze soms in de praktijk een bom binnenkrijgen, met het dubbele aantal calorieën dan dat op de kaart gedrukt staat.

Waarom zou het anders (lees: eerlijker) zijn met wijn?

Conclusie

Dus: maken we het probleem juist niet groter dan kleiner door overdreven 'red tape' te eisen van wijnmakers?

Vooral dan de kleinschalige producenten, die nu reeds alle zeilen moeten bijzetten om te overleven en zich ondertussen dood ergeren aan al dat papierwerk en nieuwe reglementitis?

De vraag stellen is ze bijna meteen beantwoorden...

Frank Van der Auwera

Homowijn is een lachertje

Het millésime 2010 is nog piepjong en toch hebben we al de 'wijnidioot van het jaar' gevonden: de man die het concept bedacht van Chardongay.

Inderdaad, u gelooft uw ogen en oren niet en het lijkt wel op een barslechte mop in één of andere 'Stand-Up Comedy Cup', maar een wijninkoper van het in Nederland gevestigde wijnhuis Vinamis denkt dat hij het ei van Colombus heeft gevonden in de doelgroepgerichte wijnbusiness. Het idee van Chardongay - bemerk de heel ‘subtiele woordspeling en erger u dan groen - werd naar verluidt geboren na de vorige jaarlijkse grachtenparade (Gay Parade) van de homobeweging door Amsterdam.

Gay is niet grappig

Daarom lanceerde zijn on line wijnhuis recent twee cuvées die, en nu wordt het écht helemaal belachelijk, niet eens een Chardonnay-wijn bevatten.

De momenteel aangeboden cuvées met seksuele voorkeur komen uit Zuid-Afrika. Enerzijds is er de (witte) blend van Chenin Blanc en Colombard die, volgens de commentaren van dit marketinggenie, naast aardbeien ook banaan (hoe bedenk je het in deze context?) tentoon spreidt. Anderzijds is er de rode versie, een eveneens Kaapse Cabernet-Pinotage, die naar verluidt zowel impressies van rode bessen als passievrucht zou bevatten.

En waarom geen Chardonnay van Chardogay, vraagt u zich nu af? Was dit niet logischer geweest? In een eerder interview stellen medewerkers achter dit hoogst bedenkelijke gamma dat men geen behoorlijke Chardonnay-cuvée kon vinden, wat op zich al niet pleit voor hun onderscheidingsvermogen, gezien het gigantische aanbod van deze druivenvariëteit op de wereldmarkt. En wie dacht dat een rosé of belletjeswijn toch een klassieker moet zijn als homowijn, komt ook bedrogen uit. Voorlopig is er geen sprake van.

Afro-rascisme?

Waarom ik niet roze maar paars van boosheid word van zo'n bericht?

Kijk, of u nu homo of hetero of een genetische mengvorm bent, dàt kan me geen barst schelen. Wat ik wel weiger te aanvaarden is de trend die bij sommigen rijpt om absoluut nichewijnen op de markt te zetten, die puur uit marketing i.p.v. smaak geboren zijn.

En die zogezegd perfect aan de behoeften van één specifieke doelgroep of koopsegment beantwoorden. Ik heb mijn ondertussen buik vol van al die volgens mij discriminerende, maar vooral goedkope flessen 'exclusief bestemd voor vrouwen', 'voor min-25-jarigen' of 'Afro-Amerikanen'.

U lacht met die laatste opmerking? Weet dan dat nog niet zo lang geleden de vroegere CEO van Motown Records, Kedar Massenburg, een eigen wijnmerk op de Amerikaanse markt lanceerde, K'orus gedoopt. Een joint-venture met de Franse wijngroep EuroWineGate die puur mikte op de Afro-Amerikaanse gemeenschap en waarbij tijdens de lancering in Beverly Hills zelfs Stevie Wonder opdraafde.

Niet dat we sedertdien véél ophef of hype hebben genoteerd rond K'orus, maar mij is het vooral te doen om de structurele én humanistische denkfout die aan de basis van zo'n gamma ligt: een wijn moet m.i. correct zijn qua vinificatie, authentiek genoeg qua herkomst en verduiveld lekker in het glas, wat ook zijn origine is.

En zo'n flessenkwaliteiten moeten dan appelleren aan elke drinkende mens, of hij/zij nu strikt religieus, lesbo, travestiet, atheïst, gekleurd, autochtoon, vermogend, jong/oud... is. Want dat heeft er niks, maar dan ook niks mee te maken.

Frank Van der Auwera

Oostenrijk is meer dan ski en obstler

Voor veel landgenoten is Oostenrijk in de eerste plaats een skibestemming bij uitstek, waarbij ze vooral de joviale après-ski enorm waarderen. En er vaak grote volumes obstler (schnaps) of bier verzetten.

Maar Oostenrijk is en blijft ook één van de meest onderschatte, echter prima presterende wijnproducenten in Europa. Wijnland dat na het zogeheten anti-vriesschandaal - waarbij bepaalde wijnen 'chemisch' werden opgekrikt om een hoger alcoholpercentage en hogere zoetheidfactor te bereiken, dus automatisch ook een hoger prijskaartje - zijn wetgeving en appellatiesysteem opkuiste en zo nu één van de meest 'waterdichte' controlesystemen in Europa bezit.

Land tevens waar soms verbazingwekkend comlpexe Chardonnays, Grüner Veltliners en ook steeds vaker rode kwaliteitscuvées vandaan komen (lees bvb. Grüner Veltliner kent eindelijk beide ouders).

Ruim 8 procent gewonnen

En blijkbaar lonen al deze inspanningen van de voorbije decennia, want ook al moeten veel Belgen Oostenrijkse wijn nog altijd dringend ontdekken, toch draait deze industrie er ondertussen op volle toeren, met name in de exportmarkten Bovendien blijkt deze wijnexport behoorlijk crisisvrij, want zelfs met een lichte terugval qua waarde werden er in 2009 internationaal marktaandelen gewonnen in plaats van kwijtgespeeld.

Terwijl vorig jaar de globale Oostenrijkse export van alle goederen immers met ruim 1/6 kromp, bleek wijn dan weer een van de zeldzame uitvoerproducten die nog wél vooruitgang boekten.

De initiële schattingen ramen het volume uitgevoerde wijn in 2009 op zo’n 65 miljoen liter, wat neerkomt op een gezonde toename met maar liefst 8,3 procent. Gemeten in waarde ging de export van Oostenrijke wijn er lichtjes op achteruit (- 0,8 procent) in vergelijking met het recordjaar 2008, toen vlotjes 112 miljoen euro in de kassa belandde. Maar in het licht van de wereldcrisis van de afgelopen 15 maanden is dat natuurlijk nog altijd een schitterend resultaat.

Viva de buren

Voorlopig blijft de Oostenrijkse wijnexport echter hoofdzakelijk een burenkwestie, want Duitsland en Zwitserland blijven de hoofdbestemmingen waar duidelijk nog een flinke rek in zit.

Zo werd er vorig jaar voor maar liefst 8,4 procent méér Oostenrijke wijn uitgevoerd naar Duitsland, waarbij puur in waardetermen sprake was van een groei met +2,3 procent.

Zwitserland maakte qua volume zelfs een reuzensprong met +17,3 procent in 2009, waarbij de waarde van deze importstroom nagenoeg stabiel bleef (+0,8 procent vergeleken met 2008).

Wijn bij de open haard

Een andere conclusie die we uit deze cijferreeksen kunnen trekken, is dat ook in Oostenrijk de wijnconsumptie zich steeds vaker 'binnenskamers' afspeelt.

Deze trend richting thuisconsumptie merken we trouwens ook in andere Europese landen.

Het zijn vooral de supermarktketens die het platform vormen voor het succes van Oostenrijke wijn op de thuismarkt: het markaandeel van Oostenrijkse flessen in lokale supermarkten steeg - in volumetermen - immers van 56,9 tot 65,2 procent in de periode 2000 tot 2009.

Een situatie waar onze Belgische wijnproducenten natuurlijk alleen maar van kunnen dromen...

Frank Van der Auwera