Californië zit met zweethandjes

Het is natuurlijk in zekere zin een luxeprobleem: een te mooie oogst. Maar dat is nu net de kern van het probleem waarmee de Californische wijnindustrie opgezadeld zit, namelijk een dreigende botsing tussen vraag en aanbod.

Goedkoop gezond, duur zweet

Het positieve nieuws is alvast dat de oogst 2009 in Californië er volgens het California Wine Institute kwalitatief excellent uitziet, maar het feit dat er naar schattingen van het California Department of Food and Agriculture toch zo’n 3,4 miljoen ton druiven de wineries binnen werden gebracht, wordt minder op applaus onthaald.

Dergelijke overvloedige oogst volgens Californische normen - het gaat per slot van rekening om de tweede grootste sedert 2005 - kan namelijk op geen slechter moment vallen. De Verenigde Staten zitten niet alleen in een (post)recessie, maar bovendien sputtert de binnenlandse consumptie én export al een tijdje, wat blijkbaar vooral de verkoop van luxecuvees aantast, namelijk flessen met retailprijzen van 20 dollar of meer. Het goedkopere prijssegment tot maximaal 10 dollar per fles bleef relatief gezond, met vooral een stijging van de ‘bestsellers’ die winkelprijs minder dan 6 dollar kostten (stijging met + 5 procent).

De Latijns-Amerikaanse invasie

Het globaal plaatje in de V.S.A. oogt echter duidelijk: voor het eerst in 16 jaar liet 2009 immers een daling optekenen van het aantal ‘wine shipments’ met Californische wijn. Verkoopstatistieken tonen aan dat de wijnconsumptie in de Verenigde Staten het voorbije jaar wel met +2,1 procent klom, maar dat veel consument vooral hun winkelwagentje vol hebben geladen met goedkopere (bulk)import uit Chili, Argentinië en Australië.

Parallel hiermee zag Californische wijn zijn verkoop met 1,6 procent dalen tot 236 miljoen kisten/kartons, wat een krimp met 4 miljoen kartons/kisten vertegenwoordigt. “The good news is that people are still drinking wine," probeert Gladys Horiuchi van het California Wine Institute deze situatie goed te praten. Maar dat neemt niet weg dat tussen 2007 en 2009 de import in de V.S.A. van deze ‘vreemde’ bulkwijnen meer dan verdubbelde tot 13 miljoen kisten/kartons en nu bijna 1/3 van de totale Amerikaanse wijnmarkt (32 procent) inpalmt.

Binnen enkele weken worden al deze cijfers nog eens grondig herzien, maar voorlopig lijkt de boodschap duidelijk: in de golden state lopen veel wijnmakers -en marketeers met klamme handjes rond. En bidden dat de economische relance echt snel een feit wordt.

Frank Van der Auwera

De groenste nieuwe wijn is Australisch

Nog maar pas maakte ik bijna de plechtige belofte om niet meer over allerlei vergelijkende wijncompetities te schrijven die me eerder een bezigheidstherapie of geldklopperij, dan wel een nuttige activiteit lijken (lees Britse moussewijn valt in de prijzen), of ik zondig al weer.

Maar dit keer omdat het om een originele(re) en alleszins modieuzere wedstrijd gaat, in casu voor ‘s werelds beste, meest ecovriendelijke nieuwe drankenlancering van het jaar. Deze week greep immers in Londen de ceremonie plaats van de ‘2010 Drink Business Green Awards’, een evenement waarbij ook de ‘Best Green Launch’ uit het drankenrayon werd bekroond. Een prijs die werd weggekaapt door het Australische, na 4 generaties nog steeds familie-gerunde, domein Wakefield Wines uit Clare Valley. Domein dat tussen haakjes alleen in de noordelijke hemisfeer zo heet, want down under zelf bekend staat onder de familienaam Taylors Wines. Maar op ‘Taylors’ rust blijkbaar bij ons een (te duur?) handelsmerk.

Groene dranken zijn hot

Mijn eerste indruk bij dit communiqué was ‘zucht, weer een prijskamp. Vertikaal klasseren.” Het leek me namelijk sterk op de inflatie van culturele prijzen die momenteel ons land teistert, waarbij straks elke schrijver, danser of schilder met een beeldje of geldprijs rondloopt.

Maar wat me fascineerde: hoe kan je in hemelsnaam de ‘beste groene wijn’ selecteren? Op basis van welke criteria? Want gezien de stijgende populariteit van alles wat bio of eco is, voorspel ik het u nu al: binnen vijf jaar is het aantal van deze groene competities vertienvoudigd. Vooral in de drankenbusiness zijn ecologische voetafdrukken, watermanagement, afvalverwerking en emissiecompensaties immers hete dossiers geworden.

Een organisatie als ‘de Drink Business Green Awards’ speelt in op deze trend en wil drankenondernemingen erkennen en belonen, die het voorbije jaar significante inspanningen hebben geleverd op het vlak van milieu, duurzaamheid en klimaatsveranderinginitiatieven. En één van deze bekroningen is nu net de ‘Best Green Launch’, een prijs voor de beste productlancering in de drankenbusiness - het weze bier, wijn, sterke drank of soft drinks. Belangrijk is dat daarbij een bepaalde ‘environmentally friendly cause’ werd gepromoot, of ‘sustainable issues’ in het beleid geïntegreerd en alleszins ook duidelijk geprobeerd om het milieu-impact van het totale productieproces te reduceren.

CO2 is taboe

Wakefield Wines won deze internationale ‘Best Green Launch’ categorie voor de lancering in september 2009 van haar Eighty Acres. Volgens de jury ‘s werelds eerste 100 procent CO2-neutraal wijngamma. Gamma waarvan de productie namelijk van a tot z getoetst wordt via de LCA-methode (‘Life Cycle Assessment’) en beantwoordt aan de ISO14044.

Deze LCA-toetsing, met ruggensteun van het Australian Wine Research Institute, laat Wakefield toe om heel accuraat de totale ‘carbon footprint’ van zijn productiecyclus te definiëren en te meten, om van daaruit te werken aan het minimaliseren (en compenseren) van alle uitstoot. Om dit laatste doel te bereiken, stapte Wakefield voor dit nieuwe assortiment bijvoorbeeld integraal over op lichtgewichtflessen. Flessen die tot 40 procent minder wegen dan de klassieke exemplaren en zo de CO²-emissie per fles met ruim 15 procent verminderen.

Nog dit: tussen de ‘verslagen’ concurrenten voor deze beste groene productlancering zat zelfs een Belgische marktspeler. Want de andere genomineerden waren niet alleen Viña Ventisquero (met Yali), The Pure Green Vodka Company (met Pure Green Vodka), The Wine People (met Purato), Guy Anderson Wines (met CanCan) maar tevens Vranken-Pommery Monopole, met Pop Earth
2. Een in trendy miniflesjes verpakte serie Champagnebubbels, waarvan de eerste Pop-versie als ik me niet vergis zo’n modieus onding was met een rietje.

Ik heb toch weer even groen gelachen...

Frank Van der Auwera

Rara, wat zit er in mijn wijnfles?

Het is zo'n ei van Colombus, dat je je afvraagt: waarom wordt zo’n eenvoudig etikettenconcept eigenlijk al niet langer op grote schaal toegepast? En waarom blijft het voorlopig beperkt tot de Verenigde Staten?

Vanaf dit jaar zullen immers de ruim 12 miljoen flessen Riesling die jaarlijks in de V.S.A. worden verkocht, een speciaal 'Riesling Taste Profile' op hun ruglabel vermelden. Zo kunnen consumenten reeds bij hun aankoop - én dus niet als het kalf reeds verdronken is, namelijk als de fles ontkurkt is - in één oogopslag zien of de stijl van de wijn wel bij hun persoonlijke smaak kan passen.

Niet altijd zoet

Dit smaakprofiel deelt immers de Riesling duidelijk op in vier mogelijke stijlen: Dry, Medium Dry, Medium Sweet en Sweet.

Het systeem werd ontwikkeld door de International Riesling Foundation (IRF), een non-profit beroepsorganisatie die deze troeteldruif op alle mogelijke manieren promoot. Uit marktonderzoek was immers gebleken dat veel Amerikanen Riesling automatisch associëren met ‘een zoete witte wijn’ en daarom vaak de flessen in de rekken laten liggen. Terwijl er integendeel ook zoveel beendroge en halfzoete exemplaren - en alle denkbare variaties er tussen - worden gebotteld. Maar om dàt te ontcijferen moet je als consument toch al enige basiskennis hebben en dat is natuurlijk vaak het zwakke punt bij veel Amerikaanse wijndrinkers.

Het nieuwe smaakprofiel wordt ondersteund door zowel de wijndomeinen uit de 5 belangrijkste Riesling-producerende staten in de V.S.A., als door 'buitenlandse' Rieslingsspecialisten uit onder meer Canada en Duitsland.

Duidelijke criteria

Mogen we toch twee bedenkingen op uw beeldscherm droppen? Want misschien is het schijnbare 'simplisme' van deze aanpak wel ingewikkelder dan we op het eerste gezicht denken.

Eén: waarom dit systeem ook niet toepassen in alle markten en voor meerdere producten waarbij smaakverwarring kan optreden? Ook in ons land zijn er veel consumenten die graag vooraf zouden weten of hun Vouvray of Riesling 'droog' dan wel 'zoet' smaakt.

Twee: misschien moeten we ook eens kijken of een gelijkaardig schema niet noodzakelijk is voor de duur en kracht van de eventuele eiklagering? Want buiten de vermelding ‘unwooded’ - dààr is het tenminste duidelijk, zelfs voor een leek - , kunnen we in het flessenaanbod tegenwoordig alle varianten tussen 3 en 36 maanden houtlagering aantreffen, zonder dat dit altijd expliciet op het ruglabel wordt vermeld.

Conditio sine qua non is natuurlijk wel dat er bij dergelijke smaakprofielen duidelijke, objectiveerbare criteria worden gebruikt, die in alle markten gelijk kunnen geïnterpreteerd worden. Om te vermijden dat wat bijvoorbeeld een Amerikaan 'Medium Sweet' of zelfs 'Medium Dry' noemt, bij ons niet eerder als 'mierzoet' overkomt.

Want dan zijn we nog verder van kant met dit nieuwe smaakschema.

Frank Van der Auwera

Britse moussewijn valt in de prijzen

Hopla, hier gaan we weer met een 'historische wijnwedstrijd', waarbij ik toch weer eventjes de wenkbrauwen frons. Want zoals u als lezer van deze rubriek onderhand weet: vergelijkende wijncompetities prijken niet hoog op mijn hitparade (lees o.a. De beste sparkling van 2009 is Canadees of De wraak van Lafite en Margaux of Wijnkritiek en big business)

BBC toont leedvermaak

Eerst de facts & figures. Recent werd een Britse mousserende wijn gekroond tot “Champion of Worldwide Sparkling Wines’, tijdens de 2de ‘Bollivine Del Mundo’ competitie in Verona. De Nyetimber's Classic Cuvee 2003 uit Sussex won het van 51 concurrerende moussewijnen, die naar verluidt blind werden geproefd door een panel van oenologen, wijnmakers, sommeliers en journalisten. Voor de Nyetimber Winery, die wijngaarden bezit in West Chiltington (Sussex) in Zuid-Engeland, is deze bekroning geen nieuwigheid, want in haar prijzenkast staat ook al de award gewonnen tijdens de laatste ‘International Wine & Spirit Competition’.

Terecht applaus en voor mij staat ook buiten kijf dat Zuid-Engelse wijnmakers, microklimaten én terroirs inderdaad enorm veel potentieel bezitten om er topmoussewijn te produceren (zie o.a. Brittania, Brittania Rules the grapes).

Maar ik blijf het objectief toch lastig hebben met de conclusies die door sommigen worden getrokken uit dit type wedstrijden.

Want er werd de voorbije week, uiteraard in de Angelsaksische media, minder gepraat over de kwaliteit van deze Britse sparkling, dan over het feit dat de winnaar grote champagnenamen als Bollinger, Pommery of Louis Roederer achter zich liet. Zelfs de anders zo ingetogen BBC kopte met het nodige leedvermaak: “Nyetimber bursts bubble for big-name French champagnes”. De oude vete tegen de ‘French frogs’ borrelde weer ongehinderd naar boven.

Een vergelijkende knoeiboel

Geloof me, persoonlijk heb ik het ook al enkele keren gedaan, als een test: een gemengde bubbelsdegustatie opzetten waarbij ik zowel Crémants, Prosecco’s, Cava’s als Champagnes blind heb vergeleken.

En wat blijkt altijd? Dat het wringt en er eigenlijk geen betrouwbare conclusies aan kunnen vastgeknoopt worden.

Want ten eerste verschilt de aard van de druivenvariëteiten en hun assemblage soms als dag en nacht.

Ten tweede zitten er in zo’n lot zowel gemillisimeerde cuvées (dus: met specifiek oogstjaar) als blends (dus: mix van diverse oogstjaren en reservewijnen).

Ten derde is de prijsvariatie soms enorm en worden er producten vergeleken die tot 3 keer duurder blijken dan de concurrentie.

En dan heb ik het nog niet over een vierde tegenargument: als de variatie qua origines, druiven en jaargangen té groot wordt, ga je ook automatisch wijnen vergelijken die in een andere fase van hun ontwikkeling steken.

Overigens, los van de waarschijnlijk voortreffelijke kwaliteit van de Nyetimber Classic Cuvee 2003 zit er nog een andere oneerlijkheid ingebakken in dit soort wedstrijden. Voor zover ik weet is deze cuvée een heel gelimiteerd product waaraan je nauwelijks kan geraken.

Hoe kan een jury dan zo’n half collector’s item vergelijken met een cuvée van een Champagnehuis, dat elke oogst enkele honderdduizenden flessen produceert van een eveneens vlekkeloze kwaliteit?

Dat ze mij als ‘Belgian Sprout’ bij de BBC dààr eens een antwoord op geven...

Frank Van der Auwera

Vlamingen drinken steeds minder Frans

De voorbije maanden hebben we al meermaals gefocust op de crisis in vooral de Franse wijnbusiness (lees o.a. Franse wijnexport bont en blauw en Franse wijnexport is een soufflé). Vooral Bordeaux en Champagne kregen de voorbije 15 maanden flinke klappen te incasseren. Nu blijkt dat deze afzetproblemen zich duidelijk ook vertalen in de structuur van onze eigen Belgische koop- en drinkmarkt, traditioneel toch een nog altijd sterk Frans-gekleurd.

Officieel drinken wij Belgen wel zo'n 32 liter wijn per jaar per capita, maar ondanks dit groeicijfer zien we serieuze verschuivingen qua voorkeuren.

Vooral onze liefde voor Franse wijn lijkt onder invloed van de crisis verder bekoeld, zo blijkt uit de statistieken van marktonderzoeksbureau Gfk. Vooral Vlamingen drinken steeds minder wijn die een Franse label draagt.

Cava triomfeert

Uit deze cijfers blijkt dat we - op federaal niveau, dus voor gans België - in de periode 2008-2009 tot -4,8 procent minder Bordeaux opdronken, -3,2% minder Franse landwijn en -2,1 procent minder Franse tafelwijn. Sterkste klop kreeg echter Champagne, waar een daling tot -10 procent werd geregistreerd.

De niet-Franse wijnen veroverden echter marktaandeel. Belgen consumeerden in dezelfde referentieperiode immers 3,7 procent méér Spaanse wijn, 3,6 procent extra Zuid-Afrikaanse wijn en 2,2 procent meer Chileense wijn. Alleen Italië volgde het negatieve voorbeeld van Frankrijk, want ook dat consumptie-aandeel kromp met 2,6 procent.

Het succes van Spanje valt voor het grootste deel op conto van de Cava te schrijven, want dat verbruik maakte een reuzensprong in 2008-2009 met maar liefst +35 procent. Een trend die we overigens al véél langer in deze rubrieken voorspeld hebben ( zie o.a. Bruist het straks nog in Champagne? Of In Champagne luidt de alarmklok Of Champagne is niet echt ziek ). Ook deze Cava-liefde is trouwens grotendeels een ‘Vlaams’ fenomeen. Wat Champagne extra pijn moet doen is dat zelfs mousserende Elzas er op vooruit ging (+ 3 procent).

Chili groter dan Bordeaux

Wat de Gfk-studie nog maar eens bevestigde, is dat er nog altijd een 'taalgrens' loopt doorheen onze wijnconsumptie. Als we alleen kijken naar de stille wijnen - dus het aandeel Champagne en alle andere mousserende producten uitzuiveren - blijkt dat vooral Vlaamse wijndrinkers zich vaker afkeren van de traditionele Franse wijnwaarden. In Vlaanderen is het totale aandeel van Frankrijk zelfs gekrompen tot 50 procent, tegen 58 procent voor de totale Belgische wijnmarkt. Tussen haakjes: in 2004 piekte het Franse marktaandeel nog tot 71 procent. Niet dat het huilen met de pet op is voor alle appellations, want zo doen bijvoorbeeld de Rhône-wijnen het ondertussen nog wél prima.

Vlamingen drinken dus steeds globalistischer. Zo is Chili er momenteel zelfs groter geworden dan Bordeaux. Alleen in Brussel en Wallonië blijft Bordeaux nog de numero uno, zij het met een steeds kleinere voorsprong op de concurrentie.

Meer wit, minder rosé

Uit dezelfde studie kwamen nog een paar andere interessante trends te voorschijn. Zo besteden Vlamingen in regel méér aan hun fles wijn dan Brusselaars of Walen, drinken zij ook verhoudingsgewijze méér witte wijn, maar minder rosé dan in het Franse landsgedeelte.

Conclusie: zelfs qua wijnconsumptie zijn we een ingewikkeld land...

Frank Van der Auwera

Rosecco of Prosecco: what’s in a name?

Komt er nu echt geen eind aan die stroom imitatieproducten? Meestal vrij ordinaire ersatz die men, vaak met een suggestief label en dito trendy doopnaam, op de markt wil slijten. Terwijl er toch wereldwijd een overaanbod en overschot bestaat van wél eerlijke wijnen?

We hebben al meermaals gereageerd tegen dit gesjoemel (lees o.a. Franse wijnmaker aapt Nieuw-Zeelanders na of Prosecco made in Germany), maar nu is er weer een nieuw hoofdstuk(je) geschreven aan dit apen-apen-apen-na-verhaal, met dit keer toch wel een belangrijk Brits warenhuisketen in de beklaagdenbank.

De Britse markt, die sommigen nog altijd als de Zevende Hemel op wijngebied beschouwen, maar die objectief beschouwd wel puur op 'kwantiteit' en 'discount' gebaseerd is.

Waar is de 'P' gebleven?

De feiten? De Italiaanse overheidsinspecteur voor landbouwproducten en fraudebestrijding, heeft zopas een levering van 14.400 flessen mousserende rosé geblokkeerd, bestemd waren voor het keten Marks & Spencer in het Verenigd Koninkrijk. Naam van het product: Rosecco Vino Spumante Brut Rosé, het eigen label van Marks & Spencer.

Het is waarschijnlijk de eerste actie van de Italiaanse autoriteiten sedert de kersverse, strengere wetgeving rond de 'Prosecco' ook binnen Europa werd erkend (lees o.a. Prosecco heeft zijn D.O.C.G. te pakken). Volgens de Italiaanse Minister van Landbouwbeleid “... zet het spelen met de naam en de kleur van de etiketten de wijnconsumenten op het verkeerde been.”

En hij maakt zich, terecht volgens mij, boos op het feit dat men op die manier Britse consumenten iets voorschotelt wat niet echt klopt met de origineregels uit Veneto. Qua uitmonstering gelijkt de naam én het label van deze 'Rosecco' immers teveel op die van authentieke 'Prosecco'. Bovendien stelt het Consorzio per la Tutela del Vino Prosecco di Conegliano-Valdobbiadene, de belangenbehartigers van de Prosecco, dat het ook door de Italiaanse wijnwetgeving verboden is om Italiaanse producten of hun naam te imiteren.

En zeg nu eerlijk: Prosecco Rosé of Rosecco Rosé, it’s elementary, my Dear Watson...

Flauwe verdediging

Uiteraard weert Marks & Spencer zich als een duivel in een wijwatervat: “Toen de nieuwe wetgeving voor het eerst werd gepubliceerd, hebben M&S en onze leveranciers meteen in het Verenigd Koninkrijk én Italië legale bijstand gezocht”, dixit Andrew Bird, Category Manager voor Marks & Spencer, die dus deze Rosecco aan £6,99 in de rekken dropt. “En we kregen van overal het advies dat ons nieuw trademark helemaal geen inbreuk vormde, noch op de Europese wetgeving, noch op die van het Consorzio.”

Goed geprobeerd jongens, maar facts blijven facts: dit is na-aperij die zeker 8 op de 10 consumenten iets voorschotelt wat naar de Europese letter van de wet niet meer kan. Het wordt tijd dat dit soort woordkidnapping streng aangepakt wordt.

Frank Van der Auwera

Franse wijngigant geilt op China

Telkens we over de Chinese volksrepubliek en de groeiende wijnbusiness schrijven, krijgen we massa’s reacties: positief zowel als negatief (lees o.a. Chinese wijnmarkt is nog heel dubieus (deel 1 en 2), Azië belegt gulzig in wijn of Is China de wijnmarkt van de toekomst?).

Maar zelfs voor de grootste kritikaster staat één ding vast: in China schuilt natuurlijk een enorm consumentenpotentieel, ook op wijngebied.

Om dat nog eens te bewijzen, zonder de soms meteen achterhaalde, maar peperdure marktstudies te consulteren, kan misschien dit berichtje tellen: de Franse wijnfirma Castel, een gigant op het vlak van vooral Franse basislabels, is nu groter in China dan in het Verenigd Koninkrijk, tot nu toe de markt waarop Castel zicht focuste.

243 procent stijging

Concreet: Castel exporteerde in het fiscale jaar 2009 maar liefst 14 miljoen flessen richting China. Omgerekend: in mei 2009 stond de teller op een stijging met maar eventjes +243 procent, vergeleken met het vorige jaar.

En de marktpronostiek voor dit lopende jaar ligt zelfs nog een pak hoger, want de Castel-verantwoordelijken zijn er bijna zeker van dat 2010 afgesloten wordt met een export richting China van 20 miljoen flessen.

Dat de Britten nu schijnbaar uit de gunst glijden bij de Castel-groep is logisch, want de verkoop viel er het voorbije jaar qua volume terug van 14 miljoen flessen tot ‘maar’ 10 miljoen stuks.

Wanneer we daarbovenop nog eens de toen relatieve zwakte van het Britse pond tegenover de euro rekenen, plus de extra taksen op alcohol en het feit dat in 2009 de Britse economie langer in een recessie bleef steken dan veel ‘continentale’ Europartners, is het plaatje duidelijk: Castel geilt commercieel op China.

Wat tussen haakjes al voorspeld werd in de studie van de voorbije Vinexpo, die berekende dat de Chinese Volksrepubliek tegen 2012 de 7de belangrijkste markt wordt qua wijnconsumptie.

Frank Van der Auwera

Appellation T.G.V. Contrôlée?

Dat vooruitgang ook haaks kan staan op de lokale wijnbouw of een beschermde appellatie, wordt deze dagen nog maar eens bewezen in de Bordelais.

In bepaalde delen van de Graves staan de wijnmakers namelijk aan de klaagmuur, omdat een gepland T.G.V.-traject maar liefst 50 hectare wingerds naar de verdoemenis zal helpen. Of toch zwaar hypothekeren.

Tien domeinen op de hitlijst

De nieuwe hogesnelheidslijn moet in principe tegen 2020 wijnstad Bordeaux verbinden met Toulouse, plus dan verder afgetakt worden naar Dax-Irun/Hendaye richting Spanje (Madrid). Als dit traject er effectief komt, zoals enkele weken geleden trouwens officieel werd bekend gemaakt door Réseau Ferré de France, de beheerder van de Franse spoorweginfrastructuur, worden sommige domeinen in de Graves echter radicaal in twee gesneden en andere zelfs eenvoudigweg vernietigd.

Tien wijnkastelen bevinden zich in de gevarenzone: Château Méjean, Château Saint-Jérôme en Domaine Algayon (in Ayguemorte-les-Graves), Château Le Tuquet, Château Grand Bourdieu (in Beautiran), Château de Castres, Château Haut-Sèlve, Château du Grand Bos en Château Ferrande (in Castres-Gironde).

Er ligt een logisch alternatief

Onvoorstelbaar gebrek aan respect voor een terroir en historiek, volgens Dominique Havelan, president van het Maison des Vins des Graves.

Niet alleen zijn de Graves op papier de oudste wijngaarden in Bordeaux, maar bovendien heeft deze appellatie op haar territorium al de snelweg naar Toulouse moeten slikken en moet ze ook constant opboksen tegen de oprukkende urbanisatie.

En, zo klinkt het, er is trouwens een alternatieve piste denkbaar, zonder dat er aan het patrimonium van bestaande wijngaarden dient geraakt: leg die hogesnelheidslijn langsheen de bestaande autosnelweg.

Het wijnsyndicaat van de Graves en de gedupeerden-in-spe zijn dan ook, in de stijl van de actiegroep Ademloos tegen de Lange Wapper-brug, een communicatiecampagne gestart tegen het T.G.V.-spook en pro dit alternatief traject. Vanuit de redenering: een hogesnelheidslijn kan je eventueel nog verplaatsen, maar een eeuwenoud terroir nooit.

Benieuwd of de molen van het Réseau Ferré de France en de Franse overheid nog kan gestopt worden. Want wat me ook opvalt: er zijn géén grote namen bij de 10 risicodomeinen.

Helaas altijd een zwak punt voor een mediacampagne of om massale publieke steun onder wijnfans te sprokkelen...

Frank Van der Auwera

Monnikenwijn op 'speed'

Zonder monniken had de Europese druiven -en wijncultuur vermoedelijk niet overleefd.

Deze clerus bezat immers eeuwenlang zowel de middelen, tijd als knowhow om de druiventeelt en vinificatie stap voor stap te perfectioneren. En dat kloosterlingen zich ondertussen ook tot gulzige smulpapen en enthousiaste drinkers ontpopten, blijkt uit alle overgeleverde documenten. In de tiende eeuw bijvoorbeeld bestond het dagelijkse kloosterrantsoen, naast brood, honing, zout, groenten, kaas en vetstoffen, ook uit 2 liter bier en 1,5 liter wijn. Dagelijks, inderdaad.

Bedenk wel dat alcohol toen een bacteriologische véél veiliger drank was dan het zwaar vervuilde, ziektes overdragende water. Maar zelfs met die bijgedachte, kan een modern mens zich moeilijk voorstellen hoe deze kloosterlingen na zo'n alcoholdosis ondertussen boeken kopieerden, moestuinen onderhielden of gebeden foutloos prevelden...

Criminele wijn

Maar zoveel eeuwen later wordt dit schijnbaar 'heilige' verbond tussen geestelijken en wijn toch gehypothekeerd. Want blijkbaar zijn er anno 2010 ook monniken die, als producent op wijngebied, een scheve schaats rijden.

De verdachten dit keer: de monniken van Buckfast. Plaats van het delict: Devon, het Verenigd Koninkrijk. Verdacht object: de versterkte wijn die als 'Buckfast Tonic Wine' onder label gaat.

Het was een rapport van de politie in Strathclyde die de kat, in casu: de wijn, de bel aanbond. Volgens deze Schotse politiediensten kon deze 'Tonic wine' tussen 2006 en 2009 namelijk aan niet minder dan 5.638 criminaliteits-PV’s gekoppeld worden. Zeker 1 op de 10 van de toen geregistreerde misdaden bleek bovendien met gewelddadig karakter. En nog sterker: 114 keer werd de fles versterkte wijn (leeg, veronderstellen we...) zélf als een wapen gebruikt.

Voor de Schotse politie is er dan ook geen twijfel mogelijk: de 'Buckfast Tonic Wine' is een duivels product dat een bijdragende factor van belang vormt in veel criminaliteit. “It is clear from the figures that there is an association there" klinkt het officieel.

Energiebom of sociale bom

De politiediensten van Strathclyde wijzen met de vinger naar de potentieel ophitsende samenstelling van deze 'wijn'. De drank wordt namelijk door de monniken bereid op basis van geïmporteerde wijnen en gebotteld in Hampshire, maar elke fles bevat volgens onderzoekers maar liefst 281 milligram caffeïne. Omgerekend: dezelfde hoeveelheid van 8 blikjes Cola. Een energiebom die blijkbaar velen niet te baas kunnen.

Uiteraard zijn de monniken van Buckfast het niet met deze beschuldiging eens. In een communiqué stellen ze dat ze niet begrijpen waarom hun versterkte wijn plots de zwarte piet krijgt toegespeeld. Vooral omdat hun Tonic Wine slechts 0,5 procent van de totale alcoholmarkt in Schotland vertegenwoordigt.

In hun mededeling schieten ze dus met scherp terug: “What is clear is that there are serious, social problems in some parts of Scotland and that in some of these parts there are people who abuse alcoholic drinks, including Buckfast Tonic Wine. Deplorable as these are, it is hard to see how one product with only a small percentage of the market can be held responsible for all the social ills of such an area. This seems a rather rapid leap of logic. Has anyone considered that the misuse of this wine by some could be seen as a symptom rather than a cause of such problems?”

Bannen of bewaren?

Uiteraard werpt de politieke wereld - zowel in Schotland als Engeland - zich met veel energie op dit dossier. De ene groep wil daarbij een absoluut verbod op dit soort populaire energiedrankjes, dat caffeïne mengt met om het even welke vorm van alcohol. De Schotse Labour MEP Catherine Stihler roept dan ook de Europese Unie op om deze gevaarlijke pepdrankjes te bannen, want “...veel consument beseffen onvoldoende hoeveel schade ze er mee aan hun gezondheid kunnen toebrengen.”

Maar een andere groep verdedigt naar eigen zeggen er een stuk 'traditie', zoals Ashley Fox, de Conservative MEP voor de South West. Volgens Fox zou de ban van deze 'Buckfast Toxic Wine' niet meer of minder betekenen dan het vernietigen van “years of Devon heritage".

En, zo concludeert hij: “Denken mensen nu écht dat, wanneer Buckfast wine inderdaad verboden wordt, hooligans morgen plots thee gaan drinken?”

Wordt vervolgd, ongetwijfeld...

Frank Van der Auwera

Gruaud Larose koopt stuk verleden terug

Alle belangrijke appellations in Frankrijk voelen al 1 à 2 jaar aan den lijve de economische crisis. Ook Bordeaux, zo lang The Untouchable, deelde qua omzet en vooral export de voorbije periode serieus in de klappen (lees o.a. Franse wijnexport bont en blauw en Franse wijnexport is een soufflé of Frankrijk: goed 2008, belabberd 2009?).

Daarom dat iedereen in de gespecialiseerde handel zenuwachtig uitkijkt naar de volgende primeurcampagne, die binnen twee maanden van start gaat (zie ook Bordeaux 2007: het einde van het primeurtijdperk? en vooral Bordeaux in slechte papieren.).

Maar ondertussen proberen sommige kastelen toch nog te 'profiteren' van de huidige malaise. Soms op een onverwachte manier.

Zo greep château Gruaud Larose, de opportuniteit om bij Chateau & Estate Wines, een Amerikaans filiaal van drankengigant Diageo, een pak van zijn eigen millésime’s terug te kopen. Chateau & Estate Wines, al 35 jaar gespecialiseerd in de distributie van Bordelaise grands cru classés in de V.S.A. en op die Amerikaanse markt een toonaangevende speler, zag er zijn omzet namelijk door de recessie zo gevoelig teruglopen dat het met zijn activiteit wou stoppen. En zijn enorme flessenvoorraden werden dus onlangs in de vitrine geplaatst.

2.700 kisten terug naar huis

Een buitenkans, besefte het management meteen bij Gruaud Larose, dat zopas duizenden flessen uit 15 oogstjaren uit deze Amerikaanse stock - in perfecte bewaarcondities tussen haakjes - opkocht. Voor wie het château Gruaud Larose niet goed kan situeren: het is sedert 1855 officieel een deuxième grand cru classé uit de A.O.C. Saint-Julien, die over een lange historiek beschikt.

Met deze aankoop kan Gruaud Larose zijn reeds befaamde eigen oenotheek, met flessen die zelfs teruggrijpen tot 1815, opnieuw verrijken. En wat meer is: aangezien onder de 15 jaargangen die nu van de Amerikaanse distributeur worden overgenomen vooral ook veel recente oogsten zitten, kan men op die manier ook de groeiende vraag vanuit Azië probleemloos honoreren.

"Quand il a été officiel que Chateau & Estate Wines arrêtait tout et allait vendre ses stocks, immédiatement nous sommes entrés en contact avec eux" aldus Jean Merlaut, eigenaar van château Gruaud Larose aan het persagentschap AFP. “J'ai souhaité racheter les 2700 caisses de vins de Gruaud Larose qui étaient stockées dans des conditions parfaites aux USA ou encore parfois dans notre château. C'est non seulement une excellente opportunité pour notre oenothèque mais aussi pour Gruaud Larose dont la présence historique aux USA nécessitait d’intervenir en protégeant les marchands de vin et en les aidant à poursuivre leurs activités en toute sérénité.”

Maar Merlaut ziet vooral op korte termijn marktopportuniteiten liggen: “Concernant les millésimes récents, Gruaud Larose sera enfin en mesure de répondre favorablement à une demande croissante de la part de ses clients basés en Asie, une région du monde où son image de marque s'est considérablement développée au cours des dernières années. Pour le reste, je suis sûr que certaines de ces bouteilles retourneront aux Etats-Unis dans quelques années.”

Of de wijnvariante op: de ene zijn dood, is de andere zijn brood…

Frank Van der Auwera