Home Markten Live Netto Sabato

Geplaatst op 3 september 2010 door Wijntijd

De nadelen van een drankenmonopolie

Conti Als u één schoolvoorbeeld wil van waarom een staatsmonopolie op het vlak van drankenverkoop absoluut dient doorbroken, dan moet u maar even naar Zweden kijken.

Iedereen die het land al bezocht heeft, weet wat zo’n zwaar gereguleerde markt, weliswaar vol nobele bedoelingen, in de praktijk met zich meebrengt. Veelal serveren uw gastheren (m/v) er onnozele, simpele fruitwijntjes uit zelfs magere oogsten, die ze helaas wel tegen het dubbele van de normale prijs-kwaliteit ratio dienden aan te kopen. Maar dan wel in zo’n hoeveelheden en gemengd met sloten bier en sterke drank, dat zelfs een getraind persoon zich ‘s anderendaags nog amper zijn voornaam herinnert.

En toch beweert Systembolaget, het Swedish Alcohol Retail Monopoly trots op zijn website dat de organisatie opgericht werd “....to minimize alcohol-related problems by selling alcohol in a responsible way, without profit motive” en daarom “be at the forefront of developing a healthy drinking culture”. Het eerste alcoholmonopolie in Zweden dateert trouwens reeds uit 1850. Het model had blijkbaar succes en waaierde stilaan uit naar gans het land, tot in 1955 alle lokale initiatieven werden gebundeld in één nationaal staatmonopolie: Systembolaget, dat nog tot op de dag vandaag functioneert.

Treuzelen met Romanée Conti

Wat me echter vooral opvalt: dergelijk drankenmonopolie in staatshanden vormt ondanks zijn fraaie beginselen opnieuw een bron voor mistoestanden.

Een concreet voorbeeld is het jaarlijkse circus dat wordt opgevoerd naar aanleiding van de verkoop van het prestigieuze Domaine de la Romanée Conti. Deze zeldzame en onbetaalbare topcru uit Bourgogne, die zelfs soms voor bepaalde oogstjaren piekt tot 4000 euro per fles, is razend populair onder de ‘betere’ Zweedse wijnconsumenten. Jaarlijks kan Systembolaget een bepaalde allocatie te pakken krijgen die dan, op papier, eerlijk en zonder discriminatie verkocht moet worden.

Nu kreeg deze drankenmonopolist reeds voorjaar 2009 het millésime 2006 binnen, welgeteld 420 flessen Domaine de la Romanée Conti. Maar vreemd genoeg is daarvan nog steeds geen exemplaar verkocht in de winkels. Volgens de laatste geruchten zou de verkoop pas deze herfst effectief georganiseerd worden, dus ruim 1,5 jaar na de aankomst van deze collector’s items op Zweedse bodem.

De officiële verklaring voor deze toch onbegrijpelijke vertraging luidt: er was een probleem met de IT-support met betrekking tot het nieuwe salessysteem dat werd opgezet om deze 420 Romanées eerlijk te verdelen. Anderhalf jaar vertraging door een slechte IT-ondersteuning? Ik hoop dat het verantwoordelijke projectteam ondertussen collectief ontslagen werd.

Enorm prijsverschil verzilveren

Toch is er ook een argument à décharge die de investering in zo’n systeem wel rechtvaardigt. Vorige jaren brak er namelijk bijna publieke oproer uit telkens deze peperdure cru’s werden aangeboden. Sommige shops van het Systembolaget-netwerk openden immers stiekem de deuren enkele minuten voor het officiële ‘uur zero’, en benadeelden zo de lange wachtrijen die soms de hele nacht lang kampeerden voor de voordeur om toch enkele flesjes te bemachtigen.

Want de vraag naar Romanée Conti ligt in Zweden begrijpelijk vele malen hoger dan het actuele aanbod. Om u een idee te geven: bij de laatste lancering waren alle beschikbare flessen binnen de 40 seconden uitverkocht.

Vanwaar deze jaarlijkse rush? Eén van de verklaringen is dat het drankenmonopolie voor dit peperdure domein ook een formule van ‘mechanic pricing’ toepast in plaats van de verkoopprijs te spiegelen aan de gangbare marktprijzen. Sommige jaargangen vliegen dan ook de deur uit aan een prijsniveau dat een flink stuk beneden deze marktprijs zweeft. En precies dat zou naar verluidt ook het geval zijn met de 2006 die nog in de magazijnen sluimert en waarvan het prijskaartje na ruim 1,5 jaar al serieus is aangedikt.

Het risico dat dus talrijke Zweden willen profiteren van deze buitenkans en hun buitgemaakte flessen meteen gaan verzilveren met een flinke winst op de internationale markt, is voor dit millésime extreem hoog. Wedden trouwens dat er straks ook enkele minuten vroeger deuren worden geopend om de ‘vrienden’ dit profijt te gunnen? Of sommige surfers sneller toegang krijgen tot het systeem als de verkoop eventueel on-line wordt afgewikkeld?

Fair genoeg?

En toch blijven de ambtenaren van het drankenmonopolie doen alsof hun neus bloedt en zwaaien ze met het “fairly”-argument. Zo verklaarde Lennart Agén, een vertegenwoordiger van Systembolaget aan een Zweeds magazine: “At this moment we have not decided when and how the Domaine Romanée Conti wines will be sold. But given the new circumstances we will in the near future have an internal discussion on how to resolve this issue in the best way possible for our customers.”

Bij zo’n uitleg krijg ik even een déjà-vu over een bepaalde politieke crisis in een bepaald land...

Frank Van der Auwera

Reacties

Onze blogs

Meer
Related Posts with Thumbnails