De Argentijnse druiventango

In een moeilijke wereldwijnmarkt, waar de economische recessie en structurele druivenoverschotten steeds als een zwaard van Damocles bovenhangen, zijn er toch enkele productielanden die desondanks blijven boomen.

Terwijl men in Europa of Australië met alle (vooral financiële) middelen probeert het druivenareaal en dus ook het potentiële productievolume te verkleinen, onder andere door niet altijd even succesvolle rooicampagnes, zien de Argentijnen bijvoorbeeld de vraag naar hun cuvées constant stijgen.

Met als gevolg dat ze de voorbije jaren heel enthousiast nieuwe wijngaarden hebben aangelegd om aan deze mondiale vraag te voldoen.

16 procent méér wijngaarden

Zopas verscheen een rapport, opgesteld door het Argentine Wine Observatory, dat perfect illustreert hoe de Argentijnse wijnindustrie het voorbije decennium op dat vlak geëxplodeerd is. En wat we dus als eindconsumenten steeds vaker in onze rekken zullen aantreffen, want de verschuivingen zijn zeer frappant.

Tussen 2000 en 2011 blijkt de voor de wijncultuur ingepalmde oppervlakte in Argentinië met maar liefst +16 procent gestegen. Maar wat misschien nog essentiëler is en goed nieuws voor ons liefhebbers: die enorme aangroei ging tevens gepaard met een herstructureringsproces, waarbij steeds meer ‘edele’, meer kwalitatieve druivenvariëteiten werden aangeplant. Met natuurlijk als onbetwiste kampioen de Malbec-druif, waarvan de verbouwde oppervlakte in die referentieperiode met bijna +90 procent toename. Opvallend daarbij: deze trend richting kwaliteitsdruiven greep in gans het land door en bleef dus niet beperkt tot Mendoza.

Een paar indrukwekkende cijfers om de structurele verschuivingen te illustreren. Waar in 2000 Argentinië officieel 188.398 hectare wingerd registreerde, was deze aanplant dit jaar al gestegen tot 218.421 hectare, of omgerekend een sprong met +15,96 procent.

De herstructurering richting meer kwalitatieve druivenrassen valt vooral merkbaar in de ‘blauwe’ variëteiten die dus voor de productie van rode wijn worden ingezet, met naast Malbec vooral ook een groeiende populariteit voor Syrah en Cabernet Sauvignon.

Blauw in de wingerds

Rood (of blauw in termen van druiven) wordt duidelijk populairder c.q. strategischer dan wit in de Argentijnse wijnbouw- en export. Zo blijkt dat in 2011 de beplante wijngaardoppervlakte voor ‘rode’ kwaliteitsdruiven met maar liefst +179 procent is gestegen, vergeleken met 1990.

Maken we het rode familieportret compleet met de populairste blauwe druivensoorten - Malbec, Cabernet, Syrah, Merlot, Pinot Noir, Tannat en Cabernet Franc - dan merken we dat deze een sprong van +365 procent maakten. Alhoewel ze nog een veel kleinere oppervlakte inpalmen dan de prominente Malbec-druif, groeien procentueel vooral de Cabernet Franc (+205 procent) en zeker de Tannat (+418 procent) bijzonder vinnig.

De nochtans ook soms boeiende blauwe druivensoorten Bonarda, Tempranillo en Barbera zagen eveneens hun verbouwde oppervlakte toenemen, zij het in een veel rustiger tempo  (+32 procent). Maar zelfs deze lagere expansie ligt nog altijd veel hoger dan de ‘witte’ aanplant, die in dezelfde periode zelfs een daling met -10 procent wingerdoppervlakte liet noteren. Alhoewel ook daar toch sprake is van kwaliteitsverbetering: Chardonnay, Torrontés en Sauvignon Blanc wonnen bijvoorbeeld terrein ten koste van de Pedro Giménez-druif, die inderdaad niet altijd tot kwaliteitswijnen leidde.

Meester Malbec

Maar hoe je het ook draait of keert, het Argentijnse wijnsucces valt vooral op conto van de Malbec te schrijven. Ooit alleen bekend in het Franse Zuid-Westen, is het nu de ‘signature grape’ geworden voor de Argentijnse wijnhuizen, zeker wat hun export betreft. Tussen 2000 en 2011 klom de uitvoer van deze variëteit immers met +89 procent.

Uiteraard blijft Mendoza en zijn subgebieden nog altijd dé thuishaven voor Malbec. Zo staan er alleen al in Uco Valley 10.230 hectare Malbec aangeplant, in de ‘Upper Region’ (met o.a. de subappellaties Luján de Cuyo en Maipú) nog eens 9.886 hectare, in de oostelijke zones (La Paz, Santa Rosa, Rivadavia, San Martín en Junín) ruim 4.251 hectare en nog eens een dikke 2.500 hectare in de overige subgebieden.

Allemaal subgebieden die we ook als consument steeds vaker expliciet op het wijnlabel (zullen) aantreffen.

Frank Van der Auwera

Wie heeft de grootste dorst?

Terwijl de wereldeconomie nog duidelijk van het ene been op het andere hinkt, dus blijkbaar maar kan kiezen tussen ‘definitief herstel’ en ‘nieuwe recessie’, lijkt het met de wijnconsumptie stilaan de goede kant uit te gaan.

Althans: goed vanuit het standpunt van de producenten.

Hoger, lager!

Want volgends Federico Castellucci, directeur-generaal van het O.I.V. (L'organisation internationale de la vigne et vin) is er misschien eindelijk sprake van een trendbreuk. Na jaren van een soms dramatisch tuimelende wijnconsumptie op wereldschaal , zou het globale verbruik verleden jaar nagenoeg stabiliseren of zelfs lichtjes stijgen tegenover 2009.

Castellucci raamde de wereldwijnconsumptie in 2010 voorlopig immers op 238 miljoen hectoliter. De meest pessimistische ramingen spreken nog van 236,3 miljoen hectoliter, wat slechts een minimale daling van -0,1 procent zou impliceren.

Alhoewel Europa binnen dit geheel nog altijd met grote voorsprong de slokop blijft, goed voor 64,9 procent van de totale consumptie, lieten de 15 belangrijkste Europese landen samen eveneens een minidaling van -0,2 miljoen hectoliter noteren. Rekening houdend met het feit dat dit nog steeds geen definitieve cijfers zijn, zou dit eveneens een surplaçe betekenen tegenover 2009, dus opnieuw: geen grote tuimeling meer. In economisch moeilijke tijden wordt dat reeds als bijzonder goed nieuws onthaald.

Kijken we naar de landentop 10 van de grootse wijnconsumenten, dan ziet deze hitparade er als volgt uit:

LAND	MILJOEN HL.	TREND?
Frankrijk	29,4	Dalend
V.S.A.	27,1	Stijgend
Italië	24,5	Dalend
Duitsland	20,2	Stijgend
China	14,3	Stijgend
V.K.	13,2	Stabiel
Spanje	10,9	Dalend
Argentinië	10,0	Stijgend
Rusland	9,7	Stijgend
Australië	5,3	Dalend

Bron: O.I.V. Forecast 2010

De waardeverhoudingen tussen de ‘klassieke’ en ‘opkomende’ wijnmarkten zijn duidelijk aan het kantelen, ook al blijven de nominale verschillen soms nog erg groot. Wie had tien jaar geleden echter kunnen/durven voorspellen dat China qua volume reeds positie 5 ging inpalmen onder de wijndrinkende naties? Of dat de beide voormalige aartsvijanden de V.S.A. en de Russische Federatie nu broederlijk tot de vinnigste wijnstijgers behoren?

Alternatieve Top Tien

Uiteraard ziet het plaatje er enigszins anders uit wanneer we de consumptie delen door de bevolking, dus het per capita verbruik berekenen via de meest recente demografische data uit 2008.

Want dan blijft Frankrijk weliswaar de numero uno, maar springt Portugal (tussen haakjes, van plaats 11 in de vorige top), naar plek 2, gevolgd door Italië, Zwitserland, Denemarken, Slovenië, Kroatië, Oostenrijk, Hongarije en... België. Met onze 10^de positie drinken wij zelfs meer dan wijnproducerende (én zonnige!) landen als Griekenland of Australië.

Van China, met zijn 1,3 à 1,4 miljard inwoners, uiteraard geen spoor meer in deze hitparade...

Frank Van der Auwera

Hoe beautiful is big? (deel 1)

We hebben de paradox in de wijnbusiness al eerder beklemtoond: soms betekent een volumineuze, perfect gelukte oogst in een appellatie, regio of land eerder een vloek dan een zegen (lees o.a. Oef in Argentinië of Joepie, een kleine(re) oogst!).

Geregeld halen deze wijnstreken namelijk adem als blijkt dat hun komende oogst inkrimpt, omdat zo de druk op de prijzenketel verminderd wordt. Is de oogst (potentieel) overvloedig, dan zien ze de prijzen en winstmarges kelderen.

Stocks blijven aandikken

Commercieel zitten we nu eenmaal met al vijf jaar structureel scheefgetrokken circuits tussen vraag en aanbod opgezadeld. Terwijl bepaalde productcategorieën en wijntypes in deze crisisgevoelige tijden beduidend beter scoren, enkele tientallen grands crus classés of cultwijnen hun prijskaartjes à volonté kunnen blijven optrekken terwijl andere domeinen of appellaties bloeden, kunnen we toch geen exacte lijn trekken in deze succes stories of probleemgebieden.

Sommige regio’s pronostikeren tegenwoordig zelfs opnieuw dreigende druiventekorten, zoals Zuid-Afrika (lees o.a. Druivenschaarste dreigt in Zuid-Afrika), terwijl men aan de andere kant van de globe er rekening mee houdt dat eigenlijk 20 à 25 procent van de bestaande aanplant zou moeten gerooid worden om de structurele overschotten qua wijn en/of druivenmateriaal eindelijk eens te ontzenuwen (lees o.a. Minder wingerd, minder wijnproductie of Australië wil afslanken of Down Under: nog steeds down).

Eén ding staat echter vast: het rommelt momenteel vooral down under, enkel en alleen al omdat de meest recente oogst er weer té volumineus wordt. Australië, dat de voorbije jaren  plots rekening moest houden met zand in de tot dan toe perfect gesmeerde marketingmachine en dus ook fricties in zijn internationale afzet, heeft het enorm lastig. Terwijl iedereen in de Australische wijnindustrie namelijk hoopte op een kleiner oogstvolume, vooral omdat de rijpingsproblemen tijdens de vochtige zomer normaliter voor een flinke reductie zou zorgen, is er toch opnieuw sprake van een ‘bumper vintage’.

Met andere woorden,  een onverwacht flink oogstvolume dat dus de aanzienlijke voorraden niet zal laten wegsmelten.

Grillig groepsplaatje

De Winemakers' Federation of Australia (W.F.A.) bijvoorbeeld raamt het totale oogstvolume down under voor 2011 nu op 1,62 tot 1,63 miljoen ton druiven - het equivalent van grosso modo 1,2 miljard liter wijn -, wat zelfs een stijging met +1 procent betekent tegenover vorige oogst. En vooral, pijnlijker: een flink stuk boven zelfs de meest ‘optimistische’ prognoses en marktverwachtingen, die zelfs maar rekening hielden met 1,1 miljoen ton productie.

De analyse van W.F.A. chief executive Stephen Strachan klinkt dan ook negatief: “'The vintage is too big. It may seem harsh, given the year many people have had, to focus on the longer term rather than the demands of the present, but a harvest in excess of 1.6m tonnes is out of step with the realities of sustainable production and the market opportunity for premium Australian wine.”

Want deze gigantische wijnzee, komt nog eens bovenop de naar schatting 1,7 miljard liter wijn die volgens het Australian Bureau of Statistics nog steeds in voorraad steekt. In lekentaal vertaald: de Aussies hebben nu minstens het dubbele volume in stock dan de totale jaarlijkse vraag, die nu schommelt rond 1,28 miljard liter, waarvan 775 miljoen liter bestemd voor de exportmarkten.

Wat wel een feit is: de invloed van de slechte, neerslagrijke zomer verschilt erg van regio tot regio, want sommige appellaties verloren door deze slechte klimaatsomstandigheden tot ruim de helft van hun potentiële oogst, soms zelfs piekend tot 80 procent. Wat meteen ook betekent dat de kwaliteit van dit Australische millésime 2011 sterk kan variëren, meer dan in een normale jaargang. En de prijskaartjes of exportquota navenant, helaas.

Frank Van der Auwera

Wil de echte La Rioja nu opstaan?

Copyrights, vooral van bekende appellaties, zijn al lang een oud zeer in de internationale wijnhandel. Commercieel lucratieve herkomstbenamingen zoals Champagne kregen het zelfs voor mekaar dat iedereen die zelfs nog maar een vage associatie naar de naam gebruikt - denk maar aan ‘methode champenoise’, dat sedert 1994 nergens meer buiten de AOC Champagne wettelijk mag gebruikt worden - , juridisch wordt gesanctioneerd.

Protectionisme in zijn puurste vorm, waarbij alle mogelijke argumenten uit de kast worden gehaald, zoals het historische erfgoed, de reputatie, het terroir, het microklimaat, de perceptie van de consument,...

Al decennia lang worden zulke naamsoorlogen ook uitgevochten tussen de Europese appellaties en de zogeheten Nieuwe Wereld, waar men in het verleden inderdaad nogal losjes omsprong met naambordjes als Sauternes, Cognac, Port, Sherry, Chianti of Burgundy. Voor deze wijnmakers vooral een referentie naar een ‘stijl’, maar voor de Europeanen pure diefstal. Vooral de laatste jaren werden echter verschillende pacten getekend tussen de Europese Unie en o.a. de V.S.A., Australië of Nieuw-Zeeland, die idealiter resulteren in een traag uitdoofscenario voor deze historische appellatienamen (lees o.a. Liet Europa zich weer eens ringeloren? deel 1 en deel 2 of Australië: kidnapping van appellaties taboe of Apera en Topaque of Amerikaanse wijnindustrie valt Europa aan).

Eigen schuld, dikke bult?

Maar daarmee zijn alle conflicten de wereld nog niet uit, want zo broeit er al jaren een authenticiteitoorlog tussen Spanje en Argentinië, die onlangs weer opflakkerde. Meer specifiek: tussen de appellatie La Rioja in Spanje en La Rioja, de (wijn)provincie in Argentinië.

Een diplomatieke en juridische controverse die al ruim 12 jaar (!) aansleept, maar waar nu de Argentijnen weer eventjes aan de winnende hand lijken, want ze wonnen (tijdelijk?) dankzij een recent vonnis het recht om hun wijnen onder La Rioja te blijven labellen.

Tot groot ongenoegen uiteraard van de gelijknamige wijnstreek in Noord-Spanje, die claimt dat er in hun regio reeds sprake was van druivencultuur in de 9de eeuw en dat de lokale Rioja-wijnen officieel in 1102 door de koning van Navarra en Aragon werden erkend. Kortom: de Spaanse La Rioja is volgens hen ouderdomsdeken en bezit dus het recht op deze doopnaam. Wat de pil extra bitter maakt is dat het net een Spanjaard was, Juan Ramirez de Velazco, die in 1591 de stad Todos los Santos de la Nueva Rioja in Argentinië stichtte, als een hommage aan zijn geboortestreek. Het waren trouwens ook diezelfde Spaanse kolonisten die op Argentijnse bodem de wijncultuur introduceerden. Eigen schuld, dikke bult dus, zo redeneren ook veel Argentijnen...

Eeuwenlang was er geen vuiltje aan de lucht, tot de Spaanse wijnmakers in het snuitje kregen dat hun Argentijnse collega’s steeds betere producten begonnen te vinifiëren, wijnen die enorm populair werden in exportmarkten - vooral dan de V.S.A. en het V.K. - waar Rioja tot dan toe goed verankerd zat, dus zich tot regelrechte concurrenten ontpopten.

Dubbelzinnig of niet?

Daarom startte de Consejo regulador de la denominacion de origen calificada Rioja, de waakhond van deze Spaanje appellatie, in 1999 een diplomatiek offensief om de naam La Rioja voortaan exclusief te reserveren voor de Spaanse origine. Later werden met dat doel zelfs rechtszaken aangespannen. Steeds met de gekende argumentatie dat deze ‘dubbele’ etikettering de consument kan verwarren en het bovendien unfair is tegenover deze ‘prestigieuze’ Spaanse wijnen, die al sinds midden de 19de eeuw international naam & faam hebben opgebouwd in de export.

Maar in mei jongstleden veegde een Argentijnse (!) rechter van het Federal Administrative Court in Buenos Aires deze Spaanse claim van tafel. Volgens het vonnis slaagt de Argentijnse provincie, die circa 3,6 procent 3.6% van het totale wijngaardoppervlak van het land beslaat, er voldoende in om zijn wijnen te differentiëren op de internationale markt. Deze producten worden immers gebotteld onder de naam ‘La Rioja Argentina’. Waar zit dan de mogelijke verwarring?

De Argentijnse pleitbezorgers voor de lokale wijnindustrie argumenteren trouwens dat beide streken ook duidelijk andere wijntypes maken. Terwijl Rioja vooral bekend staat voor rood en vaak de Tempranillo-druif dominant is, blijkt de Argentijnse La Rioja vooral een witte producent, met de Torrontés-druif als ruggengraat.

Voorlopig lijkt het bovendien een woordenstrijd tussen David en Goliath. Het Argentijnse La Rioja produceert op jaarbasis ongeveer 60 miljoen liter wijn, tegen 250 miljoen liter voor zijn Spaanse naamgenoot.

Van één ding kunnen we zeker zijn: dit vonnis krijgt nog een sequel. Jose Luis Lapuente, de secretaris-generaal van de (Spaanse) Consejo regulador de la denominacion de origen calificada Rioja, tekent vermoedelijk beroep aan en verhoogt ondertussen de diplomatieke druk. Want: “Marktonderzoek heeft uitgewezen dat bijna 60 procent van de consumenten de wijnen uit La Rioja Argentina wel degelijk identificeert als wijnen uit het Spaanse Rioja.”

Frank Van der Auwera

Russen flirten nu met Argentijnen

Herinnert u zich nog onze column over 'De Russen' die zoetjesaan en voorlopig nog slechts met mondjesmaat delen van de Europese wijnbusiness opkopen, in het kielzog van 'de' steeds kapitaalkrachtiger Chinezen? (lees o.a. Russische bubbelkoning doet koopje in Champagne of Cadeautip: een eigen wijndomein). We beloofden u toen een 'vervolg' en sneller dan verwacht is de volgende deal reeds afgerond.

Argentijnse topper verkocht

Onlangs was er namelijk weer een spraakmakende Russische investeerder die een flinke buit binnenhaalde, maar dit keer niet in de 'Oude Wereld', maar in Zuid-Amerika, meer bepaald in Argentinië. Daar voegde de SPI Group, de Russische drankengigant die onder andere het wodkamerk Stolichnaya bezit en ook een aandelenpakket in het Toscaanse icoondomein Tenuta dell’Ornellaia plus in de domeinen van de Marchesi de’ Frescobaldi, een nieuw kroonjuweel toe aan zijn portfolio: het kocht zopas een meerderheidsaandeel in de Argentijnse topwinery Achával-Ferrer.

Inderdaad één van de sterkhouders van de Argentijnse wijnindustrie. Alhoewel pas opgericht in 1998 en met een productie van ‘maar’ 20.000 kisten op jaarbasis, is het vooral één van de troetelhuizen in de trendsettende Angelsaksische wijnpublicaties. Hun drie single-vineyard cuvees bijvoorbeeld - respectievelijk Finca Altamira, Finca Bella Vista en Finca Mirador - krijgen geregeld topscores. Qua image-building kan deze aankoop dus beslist tellen.

De aandelen werden door SPI Group vooral aangekocht bij minderheidsaandeelhouders zoals Roberto Cipresso, de bekende Italiaanse oenoloog die ook de originele wijnmaker was bij Achával-Ferrer, maar die de cash nu zal gebruiken om partners uit te kopen in één van zijn Montalcino-projecten.

Nieuwe marktopportuniteiten zat?

Bij de bekendmaking van de deal, volgde overigens het gekende verhaal naar de markt, om deze niet te zwaar te verontrusten: zowel Santiago Achával als zijn partner Manuel Ferrer, zullen ook in de nabije toekomst “control the vote of the board”, terwijl Achával president van het wijnhuis blijft, plus naar verluidt een ‘significante’ rol zal bekleden binnen de wijnportefeuille van de SPI Group. Wat hem meteen ook beslissingsrecht zal geven over de wijnen van die andere Italiaanse ‘reus’, Marchesi de’ Frescobaldi. Deze toscaanse groep bezit immers 9 eigendommen, waaronder de ook bij ons bekende Castello di Pomino, Castello di Nipozzano en Castelgiocondo, met ruim 1.000 hectare wingerd.

Volgens Achával is deze overeenkomst ideaal als ijsbreker in markten waar Argentijnse wijn voorlopig nog weinig succes kon boeken. Vraag is natuurlijk of dit ook niet meteen impliceert dat er straks véél grotere volumes zullen geproduceerd worden, weliswaar met behoud van de kwaliteit. Voor SPI Group van zijn kant, met hoofdkwartier in Luxemburg en 350 wereldwijd verkochte merken vooral in de sterkedrankensfeer, betekent het de zoveelste stap richting diversificatie en meer specifiek richting ‘wijn’.

Frank Van der Auwera

Argentijnse koehandel met Porsche en wijn

In de economische wereld wordt er soms bijzonder ‘creatief’ omgesprongen met bepaalde akkoorden, zeker ook wanneer de overheid in het spel is.

Maar het compromis dat men nu in Argentinië ‘bekokstoofd’ heeft, lijkt toch wel vrij origineel. Met ‘men’ bedoelen we enerzijds het Argentijnse Ministerie van Industrie en anderzijds Hugo Pulenta, een Argentijnse tycoon en tevens importeur van het automerk Porsche. Zakenman Pulenta moet immers de volgende jaren de export van zijn (Argentijnse) kwaliteitswijn minimaal met een factor 5 verhogen, om op die manier de import van een kleine 100 Porsche-wagens te compenseren.

Vloeibare Porsche

U ziet het verband niet meteen? Wij eerst evenmin, maar ziehier de feiten: Hugo Pulenta, o.a. president van de groep Nordenwagen, voerde vorig jaar 96 Porsches in, voor een totale waarde van 17 miljoen dollar.

Wanneer daar de taksen, verzekeringen en rentabiliteitsmarges worden afgetrokken, brengt dit toch een dikke 8 miljoen dollar op rekening van deze onderneming. Als tegenprestatie moet Nordenwagen nu, na onderhandelingen met het Ministerie van Industrie, hetzelfde bedrag compenseren via “… de verkoop van andere producten die niet tot het domein van de automobielsector behoren, maar wel gelieerd zijn aan activiteiten die in Argentinië worden ontwikkeld.”

En in dit geval heet dit ‘andere product’: wijn (en naar verluidt ook olijfolie). Want Hugo Pulenta en zijn broer Eduardo produceren ook wijn op hun Pulenta Estate Winery - gelegen in Luján de Cuyo, Mendoza - die reeds afzet vindt in een twintigtal buitenlandse markten. Het Ministerie verplicht hen nu om meer dan 1 miljoen flessen te exporteren, om zo hun Porsche-import te compenseren. Blijkbaar volstaan ‘normale’ belastingen in de ogen van de Argentijnse overheid niet...

Overheidschantage

Dit soort in onze ogen bizarre compromissen - of pure koehandel? - wordt tegenwoordig regelmatig opgedrongen in Argentinië, dat zo immers zijn gigantisch deficit wil aanzuiveren en blijkbaar luxewagens een ideaal doelwit vindt. Zo moest de Groep Volkswagen, om groen licht te krijgen voor de invoer van Audi in Argentinië, zich ook al engageren om meer wagens te verkopen die op Argentijnse bodem waren gefabriceerd. Mercedes-Benz en een Chinese autoconstructeur zijn naar verluidt met gelijkaardige onderhandelingen gestart.

Toch lijkt er me een wezenlijk verschil tussen beide autocases: het soort ‘zachte’ of ‘harde’ dwang dat op Volkswagen werd uitgeoefend, gebeurt waarschijnlijk off the record in elk land, en bovendien werd de oplossing nog uitgewerkt binnen eenzelfde productcateogrie, in dit geval auto’s.

Maar om een auto-invoerder te verplichten om zijn wijnexport drastisch aan te zwengelen ter compensatie van Carreras en Cayennes, dat geurt toch al meer naar chantage? Hopelijk inspireren we met deze column niet onze regeringsonderhandelaars, die ook gulzig op zoek zijn naar nieuwe inkomstenstromen.

Frank Van der Auwera

De wereld heeft dorst: 26,12 miljard liter wijn

26,12 miljard liter: dat is het onvoorstelbare volume wijn dat we globaal tegen 2015 door onze dorstige kelen zullen gieten. In een rapport “Wine: A Global Strategic Business Report” berekende G.I.A (Global Industry Analysts) de wereldwijde consumptie en kwam tot de conclusie dat er veel drijvende krachten zijn die opnieuw de groei van de wijnniche ondersteunen. We citeren: “...propelled by substantial demand world over, a direct result of increasing adaptation of western lifestyles, rising affluence and sophistication levels and consumer shift towards premium alcoholic beverages.”

Nieuwe wijnconsument verjongt

Vooral het feit dat er in steeds meer groeieconomieën zoals China of Indië een koopkrachtige middenklasse is ontstaan, die maar al te gulzig wijn in haar lifestylepatroon opneemt, zorgt ongetwijfeld voor een boost-effect. Het potentieel in die relatief nieuwe afzetmarkten lijkt inderdaad gigantisch, ook al zijn ze in deze fase vaak nog labiel en risicorijk (lees o.a. Chinese wijnmarkt is nog heel dubieus (1) en (2), of Is China de wijnmarkt van de toekomst?).

Alhoewel: het type consument en zijn voorkeuren verandert ook stilaan in deze nieuwe afzetmarkten. Waar tot voor kort in landen als China of Rusland de belangstelling in wijn beperkt bleef tot consumenten van middelbare leeftijd, merken we tegenwoordig dat het product vooral aantikt bij een groeiende groep van jonge consumenten, die duidelijk wijn verkiezen boven andere alcoholische dranken. Het is ook die categorie jonge wijnliefhebbers die zich steeds vaker laat inspireren door marketingcampagnes of informatie die via het internet wordt verspreid en daardoor ook verantwoordelijk is voor de enorme sprong van e-commerce.

Bovendien speelt nog een andere factor een stimulerende rol. Naarmate er steeds meer medische studies worden gepubliceerd die de gezondheidsbonus van een matig wijnverbruik beklemtonen, verstevigt dit nog eens de marktpositie van wijn, vaak ten koste van sterkedrank of bier.

Oud versus Nieuw

Het rapport laat nog maar eens zien dat de machtsbalans tussen de ‘oude’ en ‘nieuwe’ wijnproducerende landen zoetjesaan kantelt. Uiteraard blijven de ‘klassieke’ Europese wijnnaties als Italië, Frankrijk en Spanje de globale markt voorlopig nog domineren, maar de competitie vanuit de Nieuwe Wereld wordt scherper en scherper. Hun productieapparaat moderniseert met de dag en vaak blijkt hun marketingbenadering ook beter aangepast aan de jongere consument.

Ter illustratie: als we het marktaandeel optellen van de voornaamste Nieuwe Wereld-spelers - de VSA, Argentinië, Australië, Chili, Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika - dan merken we dat dit van 23 procent in 2005 reeds tot 30 procent was gestegen eind 2008.

Herstel lijkt definitief

Uiteraard moeten we wachten tot de slowdown van de recessieperiode 2008-2009 helemaal is uitgezweet, alvorens we écht kunnen inschatten hoe deze wijnmachtsverhoudingen er actueel uitzien. Want de kwakkelende economie heeft er immers voor gezorgd dat de wijnconsumptie wereldwijd vertraagde, met een toename van de voorraden en overproductie tot gevolg. We citeren opnieuw het G.I.A.-rapport: “Presently, the market is reeling under intense price pressures, triggered by rising competition and global oversupply. The global market for wine witnessed a slowdown in growth during the recessionary years 2008 and 2009. The economic crisis and the subsequent deceleration in consumption, which added to the already existing problem of over production, adversely affected the global wine industry.”

De terugval was, zoals we reeds eerder onderstreepten, vooral een fenomeen in de Europese Unie, als blok nog altijd de numero uno qua wijnverbruik op wereldvlak. De grootste terugval werd genoteerd in Spanje en Frankrijk, terwijl buiten Europa het de Amerikaanse consument was die toen op de rem ging staan. En zelfs in die recessieperiode bleek één trend duidelijk: “Developed markets of the US and Europe were more affected than the emerging markets of Asia-Pacific, Latin America, Eastern Europe and Australasia.”

Voor het lopende jaar klinkt het rapport echter veel enthousiaster over het herstel, dat in 2010 duidelijk werd ingezet: “The wine industry reverted back on the path of gradual recovery, beginning 2010, with improved revival trends reported by global suppliers. Despite poor harvests in some of the major supplying nations, the average per bottle price managed to show improvement. The year 2010 also witnessed improvements in the export and import scenario in line with the improving global economy.”

Als een nieuwe oliecrisis of de sociale turbulentie in het Midden-Oosten geen roet in het eten komen gooien, lijkt niets voorlopig de relance van de wijn -en drankenmarkt te kunnen stoppen.

Frank Van der Auwera

Minder wingerd, minder wijnproductie

Een paar jaar terug leek het nog alsof de wijnbusiness ontgestoord kon ‘aanmodderen’. Er scheen namelijk geen einde aan de groei te komen en gespecialiseerde analisten c.q. financiers waren blijkbaar niet echt geboeid door de onderliggende trends in deze markt.

Maar sedert we met onze neus op de financiële en economische crisis werden gedrukt - en het zelfs voor de grootste optimist stilaan duidelijk is geworden hoeveel takken van deze internationale wijnhandel ook bloeden, of alleszins serieuze moeilijkheden ondervinden om zich aan te passen aan de verscherpte markt -en afzetcondities - worden we haast dagelijks bestookt met trendrapporten, marktanalyses en profielstudies.

Nog steeds à la baisse

Zelfs in de veronderstelling dat dergelijke studies vroeger eveneens werden gemaakt, bleven ze vermoedelijk toch vooral in de lade liggen bij insiders, terwijl ze nu steevast een veel grotere, en vooral snellere, verspreiding kennen. Met name de experts van het O.I.V. (L'organisation internationale de la vigne et vin) blijken deze dagen superactief. Zopas werden nieuwe schattingen vrijgegeven, die de vinger aan de pols houden van de globale wijnwereld anno 2010 en dat in zijn meest ruime betekenis (beplant wijnareaal, output, consumptie,...).

Dat de rode draad doorheen deze analyse nog steeds wijst op een trend à la baisse, dat mag eigenlijk niemand meer verwonderen. Want  wat leren we nu uit deze  nieuwe berekeningen?

Primo dat de gecultiveerde wingerdoppervlakte wereldwijd blijft krimpen, om nu ongeveer op 70 miljoen hectare aanplant te landen. Deze terugval kan op conto van de wijngaarden in de Europese unie geschreven worden, de zogenaamd zuidelijke hemisfeer ‘op Zuid-Amerika na dan) en de Verenigde Staten. In 2010 bleef bijvoorbeeld het Europese wijnareaal achteruitboeren in de belangrijke producerende landen Spanje, Frankrijk, Italië en Portugal, als gevolg van de rooicampagnes die binnen de E.U. werden opgezet.  Maar parallel hiermee viel ook het groeiritme van de bebouwde wijnoppervlakte terug in de zuidelijke hemisfeer en in de V.S.A., want tussen 2009 en 2010 zagen ook Australië, Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika hun druivenaanplant verminderen.

Toch lichtpuntjes?

Maar niet iedereen kent zulke dalende curve, want met name Argentinië en Chili registreerden nog een lichte aangroei van hun wijnareaal vergeleken met vorig jaar.

Minder aanplant vertaalt zich natuurlijk automatisch in minder productie. Europese volumekampioen Spanje vinifieerde zo 35,1 miljoen hectoliter wijn en bleef daarbij nog grosso modo stabiel, terwijl Frankrijk en Italië terrein verloren. En ondanks een lichte vooruitgang qua wijnproductie in Portugal – en dat ondanks minder gecultiveerde oppervlakte - , Griekenland en Bulgarije, daalde de totale wijnoutput dit lopende  jaar in de Europese Unie wel met -6 procent tegenover 2009.

Het O.I.V. resumeert deze trend: als volgt “La production mondiale de vin en 2010 enregistre un niveau inférieur de 10,7 millions d’hectolitres (-4,0%) par rapport à la production 2009 et se situe à environ 260 millions d’hectolitres”, dixit Federico Castellucci, de algemeen directeur.

Slechts één lichtpuntje: uiteraard kromp ook de wijnconsumptie onder invloed van de aanslepende economische crisis, maar toch is de algemene verwachting dat - als straks de cijfers van het tweede semester 2010 officieel bekend geraken - we opnieuw een opwaartse trend inzake wijnverbruik zullen noteren.

Frank Van der Auwera

Het chauvinisme van de Amerikaanse wijndrinker

Chili mag momenteel dan wel in een euforie leven na de spectaculaire redding van de 33 mijnwerkers, maar toch zullen veel wijnmakers met evenveel interesse gekeken hebben naar de recente resultaten van een consumentensurvey in de Verenigde Staten.

Nieuwe Wereld boven

Dat onderzoek peilde immers naar de voorkeuren en het koopgedrag bij Amerikaanse wijnconsumenten. Een marktstudie van commercieel groot belang, want zelfs tegen de background van één van de zwaarste economische crisissen uit de moderne geschiedenis, lijkt de dorst van de wijndrinkende Amerikaan niet te stillen. De consumptie steeg er vorig jaar nog met +0,8 procent en bereikte maar liefst 297 miljoen kisten/kartons van 12 standaardflessen (lees o.a. Wijnmarkt blijkt nog altijd wankel of Amerikanen drinken weer méér wijn of V.S.A. : luxewijnen krijgen een dreun of V.S.A.: dorst naar kwaliteit? of VSA: groei wijnconsumptie vertraagt).

Wat kwam uit deze bevraging?

Als gepeild werd naar de wijnproducerende regio’s met de beste prijs-kwaliteitswijnen werd de lijst zonder pardon aangevoerd door de ‘Nieuwe Wereld’ en meer bepaald California’s Central Coast, met 39 procent van alle stemmen. Dit wijngebied bestrijkt o.a. counties als Monterey, San Luis Obispo en Santa Barbara. Voor u van uw stoel valt, besef dan dat dit onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van het (Amerikaanse) wijnmagazine Wine Spectator, wat vermoedelijk de resultaten wel serieus gekleurd zal hebben.

Amerika kleurt rood

Kijken we naar de ‘Oude Wereld’, dan kwamen Spanje, Bordeaux en Toscane gelijk over de meet, telkens met een waarderingsscore van 41 procent. Waarmee meteen al een Achilleshiel wordt blootgelegd in dit onderzoek, namelijk dat landen, regio’s en appellaties door elkaar worden geklutst. Kan het ‘Amerikaanser’ qua aanpak?

Volgend onderdeel van dit survey: wat is the next big thing op wijngebied dat consumenten willen ontdekken en waarin ze ook vertrouwen hebben in de waarde van deze wijnen? Veel respondenten blijven logischerwijze trouw aan hun Nieuwe Wereld-link, maar dan wel vooral in Zuid-Amerika: Chili scoort qua voorkeur immers 43 procent van de nieuwsgierige respondenten, gevolgd door buur Argentinië met 40 procent voorkeur, Californië met 36 procent, Australië met 34 procent en Washington met 29 procent.

Laatste punt: wijndrinkende Amerikanen blijken, los van hun politieke overtuiging, ‘rode rakkers’: ruim 8 op de 10 respondenten (82 procent) stipte rode wijn namelijk als hun favoriete drank aan.

Frank Van der Auwera

Italiaanse wijn loopt lekker in de V.S.A.

We hebben het al dikwijls onderstreept: wat en vooral hoeveel men drinkt in de V.S.A., bepaalt momenteel de sfeer binnen de wijnbusiness. Stilaan zijn de Amerikanen immers de grootste wijnimporteurs op wereldniveau aan het worden en, crisis of geen crisis, het geld blijft er rollen.

Maar iedere importeur wil natuurlijk weten in welke richting de koop -en consumptietrend gaat. De voorbije maanden luidde de conclusie vooral dat veel Amerikaanse wijnliefhebbers downsizing ontdekt hebben: ze dronken nog zeker evenveel, soms zelfs meer, maar keken veel kritischer naar het prijskaartje (lees o.a. Eigen flessen eerst of Amerikanen drinken weer méér wijn of Amerika aan de fles 1 en 2 of V.S.A. : luxewijnen krijgen een dreun, of V.S.A.: dorst naar kwaliteit?, of VSA: groei wijnconsumptie vertraagt).

Forza Italia

Nu zijn er weer nieuwe cijfers vrij gekomen die de eerste vijf maanden van het jaar definitief in kaart brengen wat de importstroom betreft.

Daaruit blijkt primo dat de wijninvoer in de V.S.A. tijdens die vijf maanden van 2010 inderdaad een regressie lieten optekenen qua volume, maar parallel daarmee wel een stijging qua waarde, vergeleken met de identieke referentieperiode in 2009. Tijdens deze periode werd er namelijk 3,3 miljoen hectoliter wijn geïmporteerd of een terugval met 2,4 procent, terwijl de waarde van deze import piekte naar een bedrag van 1,3 miljard dollar, of een stijging met 6,5 procent.

Secundo behoudt Italië er qua gebottelde wijnimport - dus wijninvoer in fles, niet in bulk - zijn sterke positie. Gemiddeld bedroeg het prijskaartje van zo’n ingevoerde Italiaanse wijn in de V.S.A. namelijk 4,92 $ per liter, tegen 3,57 $ voor de grote concurrent Australië (die wel nipt iets meer volume importeerde), 3,30 $ voor Chili en 3,88 $ voor Argentijnse wijn. Alleen Frankrijk doet beter, wat daar ligt de gemiddelde literprijs qua import in de V.S.A. op 8,05 $, alhoewel dit een terugval impliceert tegenover vorig jaar, toen nog 9,39 $ werd gehaald.

Dat de Italiaanse marktpositie in de V.S.A. gezond oogt, kan ook opgemaakt worden uit de volgende trend: wanneer we zowel bulk als flessenimport vanuit Italië tellen, blijkt deze tussen januari en mei 2010 gestegen tot 871.910 hectoliter (+11,6 procent), wat een waardestijging met +9,3 procent betekent.

Andere stijgers, vooral qua waarde, bleken Spanje, Nieuw-Zeeland en Duitsland, maar wel met voorlopig veel kleinere marktaandelen.

Frank Van der Auwera