Wijntijd

Spaanse wijnindustrie klaagt steen en been

En wij die dachten dat het toch allemaal zo gesmeerd liep met Spaanse wijnverkoop. Zeker in het Vlaamse landsgedeelte schijnbaar almaar populairder, met de schuimende cava als paard van Troje.

Maar uit een recente studie blijkt dat de Spaanse wijnsector wel degelijk de gevolgen van de economische crisis voelt, vooral dan wat het instapgamma en bulkwijnen betreft.

Thuis en export krimpen

Sterker nog, de verkoop lijkt er in vrij val, deels omdat de thuisconsumptie vermindert, deels omdat de uitvoer hapert. Zo tuimelde de wijnexport het voorbije jaar met maar liefst -13,5 procent qua waarde (een deficit van 1,718 miljoen euro) en -9,7 procent qua volume, het equivalent van 1,509 miljoen liter. In sommige afzetmarkten is deze terugval zelfs catastrofaal. Vooral Italië spant de kroon, want daar werd maar eventjes -56,7 procent minder Spaanse wijn aangekocht in 2009, vergeleken met 2008.

Cijfers om van de duizelen en wat de zaak nog erger maakt: er was al sprake van een wijnsurplus voor de tegenvallende consumptie- en uitvoerstatistieken over 2009 bekend raakten. Tel daarbij het feit dat de binnenlandse wijnconsumptie vorig jaar met 10 procent daalde, vooral dan in restaurants en bars, dan wordt de paniekstemming in de Spaanse wijnindustrie helemaal begrijpelijk (lees ook: Spanje telt steeds minder wijngaarden).

2,5 miljoen hectoliter teveel

Met als gevolg dat de gemiddelde wijnprijs per liter met -4,2 procent kromp en veel Spaanse (grootschalige) producenten en coöperatieven - twee belangrijke marktspelers die al een tijdje hun basisproducten aan grote kortingen moeten verhandelen - opnieuw aankloppen bij het Ministerie van Landbouw in Madrid voor een nieuwe ronde ‘crisis-distillatie’, daarin gesteund door landbouworganisaties zoals U.P.A of C.O.A.G.

Distillatiecampagne om op die manier de groeiende wijnoverschotten, uiteraard van overheidswege gesubsidieerd, te transformeren in industriële alcohol of biobrandstof. Er wordt gesproken over 2,5 miljoen hectoliter wijn die in de distilleerkolf dient te verdwijnen, en waarvoor dan 1,91 euro per hectograde (= het equivalent van 100 hectoliter pure alcohol) dient betaald.

Factuur van 50 miljoen euro

Vreemd is wel dat, als we tenminste de gezaghebbende krant El Pais mogen geloven, de belangrijkste landbouworganisatie in Spanje, Asaja, zich distantieert van dit kersverse verzoek tot grootschalige distillatie. Het kostenplaatje van deze zoveelste campagne oogt immers niet mals: 50 miljoen euro. Waarschijnlijk wil Asaja dit geldpotje op een andere manier benut zien.

Maar in sommige productieregio’s van Spanje staat het water stilaan aan de lippen. Vooral in La Rioja dreigen er veel bedrijfseconomische problemen. Zo werden op een bepaald moment druiven bij de producenten aangekocht tegen amper 0,3 euro per kilo, terwijl de kostprijs van de oogst en productie minimaal 0,4 euro per kilo bedragen.

Het is één van de oudste wetten van onze markt: wanneer de inkomsten zelfs de meest elementaire (productie)onkosten niet meer dekken, zit er duidelijk structureel iets fout ‘down under’ in Zuid-Europa.

Frank Van der Auwera

Valse Pinot Noir krijgt Amerikaans staartje

Eergisteren kon u hier lezen hoe Franse fraudeurs 18 miljoen flessen valse Pinot Noir aan wijngigant E. & J. Gallo verpatsten (lees: Gallo bedrogen door Franse druivensjoemelaars). Ze kochten omgerekend zo’n 135.334 hectoliters veel goedkopere druivenvariëteiten uit de Languedoc op, maar sluisden deze door onder het stukken duurdere Pinot Noir-label.

Papieren Pinot Noir die daarna door Gallo - schijnbaar ter goeder trouw - op de Amerikaanse markt werden gecommercialiseerd onder het populaire "Red Bicyclette Pinot Noir 2006" merk.

Via deze fraudecarrousel konden de sjoemelaars op die slinkse wijze een winst realiseren van zeker 7 miljoen euro.

Advocaten in het aanval

Begrijpelijk dat de rechtbank in Carcassonne deze twaalfkoppige druivenbende - individuele domeinen, een wijnmakelaar en een coöperatieve - zware boetes en (opgeschorte) gevangenisstraffen oplegde, maar deze uitspraak krijgt nu nog een venijnig staartje in de Verenigde Staten.

Een Californische advocaat diende namelijk een zogeheten ‘class action lawsuit’ in tegen zowel de Franse wijnproducenten als de Amerikaanse importeur.

Concreet betekent deze klacht dat alle Californische consumenten die zich bedrogen voelen omdat ze zonder het te beseffen deze valse Pinot Noir kochten, straks collectief een compensatie (kunnen) verwachten/eisen.

De klacht in kwestie verwijt de beschuldigden namelijk “… false advertising, unfair business practices, fraud, negligent misrepresentation, (and)... unjust enrichment.” Juridisch een hele boterham.

In dit stadium werd nog geen specifiek schadebedrag gekleefd op deze klacht, maar de eindfactuur zou wel eens heel hoog kunnen oplopen.

Voorlopig blijft E. & J. Gallo Winery buiten schot, want zelf gedupeerde, tenzij uit verder onderzoek blijkt dat deze wijngigant de Pinot Noir-druiven voor zijn Red Bicyclette verdacht veel goedkoper inkocht dan de toenmalige marktprijs. Want dan zou de fraude veel grootschaliger zijn dan nu vermoedt wordt.

Frank Van der Auwera

Chileense wijnindustrie verliest 250 miljoen dollar

In een vorige column wezen we al op de enorme problemen waarmee ook de Chileense wijnmakers te kampen krijgen na de verwoestende aardbeving (lees: Aardbeving schokt ook Chileense wijnindustrie).

Op een persconferentie op 3 maart jl. in Santiago de Chile gaven twee sleutelfiguren van de wijnindustrie, respectievelijk René Merino, president van Vinos de Chile en Eduardo Silva van Corporación Chileno del Vino, een eerste analyse van de verwachte schade.

125 miljoen liter foetsie

En die is aanzienlijk, alhoewel misschien toch minder dramatisch dan eerst werd gevreesd: “The wine industry has been affected, but after several days of working to assess its impact, we have determined that the damage is, in fact, limited” klonk het zelfs gematigd optimistisch.

In een poging om de verliezen te kwantificeren, komt men voorlopig op een schadeclaim van 125 miljoen liter wijn, zowel in bulk als flessen en barriques/tanks (dus rijpende wijn).

Een cijfer dat in waarde ongeveer het equivalent vormt van 250 miljoen US dollar . Om het in perspectief te plaatsen: omgerekend is dit een verlies dat circa 12,5 procent vertegenwoordigt van de oogst 2009. Een zware, maar niet fatale klap voor de bevoorrading en commerciële verplichtingen, ook niet in de exportmarkten: “We are therefore certain that dispatches and compliance with commercial obligations will return to normal within a very short period of time and without major difficulties.”

Weinig gevolgen voor de nieuwe oogst

Uiteraard is er, zoals eerder gemeld, ook sprake van infrastructurele schade aan de domeinen, maar die werd in dit stadium nog niet helemaal in kaart gebracht: “The damage to infrastructure varies among the different wineries and has not, as yet, been fully measured. The wine grape vineyards have not been affected, and we are waiting for electricity to be restored in order to determine the extent of damage to irrigation systems.”

Het feit dat de wingerds zelf de catastrofe ongeschonden doorkwamen, blijkt natuurlijk een belangrijke bonus.

Op dit moment lijkt in bijna de ganse Chileense wijnindustrie het routinewerk weer op gang te komen, bevestigden Merino en Silva. De meeste bottellijnen blijken bovendien nog operationeel en veel schade in de kelders werd reeds grotendeels hersteld.

Ander positief nieuws dat op deze persconferentie te rapen viel: de nieuwe oogst zal er waarschijnlijk toch niet teveel onder lijden: “The harvest has begun, and volumes should not be affected by the earthquake. In fact, the first containers have already been dispatched, although the speed of transportation will depend upon the general functioning of the country’s overall infrastructure, such as highways and ports” concludeerde René Merino.

Prijzenjojo?

En wat met de mogelijke prijsschommelingen? Per slot van rekening betekent 12,5 procent verlies van het oogstvolume 2009 toch een flink aantal flessen of bulkwijn, die niet langer in het exportcircuit vloeien.

Op de persconferentie werd dit thema niet aangesneden, maar uit de contacten die we met een aantal importeurs hadden tekent zich het volgende mogelijke scenario af: op korte termijn kunnen de prijzen van de reeds gebottelde voorraden lichtjes stijgen, omdat er bij sommige domeinen toch serieus glasbreuk en verlies werd geleden. Maar eens de oogst 2010 binnen gehaald, zou er integendeel zelfs sprake kunnen zijn van een daling van de prijzen, althans in de zwaarst getroffen wijngebieden.

De verklaring? Veel wijnhuizen in Colchagua, Talca,... zijn toch vrij erg toegetakeld en hebben een acuut tekort aan cuves, dus aan stockagefaciliteiten. Daardoor zouden de prijzen van de druiven eventueel kunnen dalen, want vergeet niet dat veel Chileense bodegas (een deel van) hun druivenmateriaal aankopen.

Maar nogmaals, de algemene conclusie luidt: de Chileense wijnbusiness kreeg een zware klap, maar ligt commercieel absoluut niet knock-out.

Frank Van der Auwera

Californië zit met zweethandjes

Het is natuurlijk in zekere zin een luxeprobleem: een te mooie oogst. Maar dat is nu net de kern van het probleem waarmee de Californische wijnindustrie opgezadeld zit, namelijk een dreigende botsing tussen vraag en aanbod.

Goedkoop gezond, duur zweet

Het positieve nieuws is alvast dat de oogst 2009 in Californië er volgens het California Wine Institute kwalitatief excellent uitziet, maar het feit dat er naar schattingen van het California Department of Food and Agriculture toch zo’n 3,4 miljoen ton druiven de wineries binnen werden gebracht, wordt minder op applaus onthaald.

Dergelijke overvloedige oogst volgens Californische normen - het gaat per slot van rekening om de tweede grootste sedert 2005 - kan namelijk op geen slechter moment vallen. De Verenigde Staten zitten niet alleen in een (post)recessie, maar bovendien sputtert de binnenlandse consumptie én export al een tijdje, wat blijkbaar vooral de verkoop van luxecuvees aantast, namelijk flessen met retailprijzen van 20 dollar of meer. Het goedkopere prijssegment tot maximaal 10 dollar per fles bleef relatief gezond, met vooral een stijging van de ‘bestsellers’ die winkelprijs minder dan 6 dollar kostten (stijging met + 5 procent).

De Latijns-Amerikaanse invasie

Het globaal plaatje in de V.S.A. oogt echter duidelijk: voor het eerst in 16 jaar liet 2009 immers een daling optekenen van het aantal ‘wine shipments’ met Californische wijn. Verkoopstatistieken tonen aan dat de wijnconsumptie in de Verenigde Staten het voorbije jaar wel met +2,1 procent klom, maar dat veel consument vooral hun winkelwagentje vol hebben geladen met goedkopere (bulk)import uit Chili, Argentinië en Australië.

Parallel hiermee zag Californische wijn zijn verkoop met 1,6 procent dalen tot 236 miljoen kisten/kartons, wat een krimp met 4 miljoen kartons/kisten vertegenwoordigt. “The good news is that people are still drinking wine," probeert Gladys Horiuchi van het California Wine Institute deze situatie goed te praten. Maar dat neemt niet weg dat tussen 2007 en 2009 de import in de V.S.A. van deze ‘vreemde’ bulkwijnen meer dan verdubbelde tot 13 miljoen kisten/kartons en nu bijna 1/3 van de totale Amerikaanse wijnmarkt (32 procent) inpalmt.

Binnen enkele weken worden al deze cijfers nog eens grondig herzien, maar voorlopig lijkt de boodschap duidelijk: in de sunshine state lopen veel wijnmakers -en marketeers met klamme handjes rond. En bidden dat de economische relance echt snel een feit wordt.

Frank Van der Auwera

De groenste nieuwe wijn is Australisch

Nog maar pas maakte ik bijna de plechtige belofte om niet meer over allerlei vergelijkende wijncompetities te schrijven die me eerder een bezigheidstherapie of geldklopperij, dan wel een nuttige activiteit lijken (lees Britse moussewijn valt in de prijzen), of ik zondig al weer.

Maar dit keer omdat het om een originele(re) en alleszins modieuzere wedstrijd gaat, in casu voor ‘s werelds beste, meest ecovriendelijke nieuwe drankenlancering van het jaar. Deze week greep immers in Londen de ceremonie plaats van de ‘2010 Drink Business Green Awards’, een evenement waarbij ook de ‘Best Green Launch’ uit het drankenrayon werd bekroond. Een prijs die werd weggekaapt door het Australische, na 4 generaties nog steeds familie-gerunde, domein Wakefield Wines uit Clare Valley. Domein dat tussen haakjes alleen in de noordelijke hemisfeer zo heet, want down under zelf bekend staat onder de familienaam Taylors Wines. Maar op ‘Taylors’ rust blijkbaar bij ons een (te duur?) handelsmerk.

Groene dranken zijn hot

Mijn eerste indruk bij dit communiqué was ‘zucht, weer een prijskamp. Vertikaal klasseren.” Het leek me namelijk sterk op de inflatie van culturele prijzen die momenteel ons land teistert, waarbij straks elke schrijver, danser of schilder met een beeldje of geldprijs rondloopt.

Maar wat me fascineerde: hoe kan je in hemelsnaam de ‘beste groene wijn’ selecteren? Op basis van welke criteria? Want gezien de stijgende populariteit van alles wat bio of eco is, voorspel ik het u nu al: binnen vijf jaar is het aantal van deze groene competities vertienvoudigd. Vooral in de drankenbusiness zijn ecologische voetafdrukken, watermanagement, afvalverwerking en emissiecompensaties immers hete dossiers geworden.

Een organisatie als ‘de Drink Business Green Awards’ speelt in op deze trend en wil drankenondernemingen erkennen en belonen, die het voorbije jaar significante inspanningen hebben geleverd op het vlak van milieu, duurzaamheid en klimaatsveranderinginitiatieven. En één van deze bekroningen is nu net de ‘Best Green Launch’, een prijs voor de beste productlancering in de drankenbusiness - het weze bier, wijn, sterke drank of soft drinks. Belangrijk is dat daarbij een bepaalde ‘environmentally friendly cause’ werd gepromoot, of ‘sustainable issues’ in het beleid geïntegreerd en alleszins ook duidelijk geprobeerd om het milieu-impact van het totale productieproces te reduceren.

CO2 is taboe

Wakefield Wines won deze internationale ‘Best Green Launch’ categorie voor de lancering in september 2009 van haar Eighty Acres. Volgens de jury ‘s werelds eerste 100 procent CO2-neutraal wijngamma. Gamma waarvan de productie namelijk van a tot z getoetst wordt via de LCA-methode (‘Life Cycle Assessment’) en beantwoordt aan de ISO14044.

Deze LCA-toetsing, met ruggensteun van het Australian Wine Research Institute, laat Wakefield toe om heel accuraat de totale ‘carbon footprint’ van zijn productiecyclus te definiëren en te meten, om van daaruit te werken aan het minimaliseren (en compenseren) van alle uitstoot. Om dit laatste doel te bereiken, stapte Wakefield voor dit nieuwe assortiment bijvoorbeeld integraal over op lichtgewichtflessen. Flessen die tot 40 procent minder wegen dan de klassieke exemplaren en zo de CO²-emissie per fles met ruim 15 procent verminderen.

Nog dit: tussen de ‘verslagen’ concurrenten voor deze beste groene productlancering zat zelfs een Belgische marktspeler. Want de andere genomineerden waren niet alleen Viña Ventisquero (met Yali), The Pure Green Vodka Company (met Pure Green Vodka), The Wine People (met Purato), Guy Anderson Wines (met CanCan) maar tevens Vranken-Pommery Monopole, met Pop Earth
2. Een in trendy miniflesjes verpakte serie Champagnebubbels, waarvan de eerste Pop-versie als ik me niet vergis zo’n modieus onding was met een rietje.

Ik heb toch weer even groen gelachen...

Frank Van der Auwera

Franse wijngigant geilt op China

Telkens we over de Chinese volksrepubliek en de groeiende wijnbusiness schrijven, krijgen we massa’s reacties: positief zowel als negatief (lees o.a. Chinese wijnmarkt is nog heel dubieus (deel 1 en 2), Azië belegt gulzig in wijn of Is China de wijnmarkt van de toekomst?).

Maar zelfs voor de grootste kritikaster staat één ding vast: in China schuilt natuurlijk een enorm consumentenpotentieel, ook op wijngebied.

Om dat nog eens te bewijzen, zonder de soms meteen achterhaalde, maar peperdure marktstudies te consulteren, kan misschien dit berichtje tellen: de Franse wijnfirma Castel, een gigant op het vlak van vooral Franse basislabels, is nu groter in China dan in het Verenigd Koninkrijk, tot nu toe de markt waarop Castel zicht focuste.

243 procent stijging

Concreet: Castel exporteerde in het fiscale jaar 2009 maar liefst 14 miljoen flessen richting China. Omgerekend: in mei 2009 stond de teller op een stijging met maar eventjes +243 procent, vergeleken met het vorige jaar.

En de marktpronostiek voor dit lopende jaar ligt zelfs nog een pak hoger, want de Castel-verantwoordelijken zijn er bijna zeker van dat 2010 afgesloten wordt met een export richting China van 20 miljoen flessen.

Dat de Britten nu schijnbaar uit de gunst glijden bij de Castel-groep is logisch, want de verkoop viel er het voorbije jaar qua volume terug van 14 miljoen flessen tot ‘maar’ 10 miljoen stuks.

Wanneer we daarbovenop nog eens de toen relatieve zwakte van het Britse pond tegenover de euro rekenen, plus de extra taksen op alcohol en het feit dat in 2009 de Britse economie langer in een recessie bleef steken dan veel ‘continentale’ Europartners, is het plaatje duidelijk: Castel geilt commercieel op China.

Wat tussen haakjes al voorspeld werd in de studie van de voorbije Vinexpo, die berekende dat de Chinese Volksrepubliek tegen 2012 de 7de belangrijkste markt wordt qua wijnconsumptie.

Frank Van der Auwera

Gruaud Larose koopt stuk verleden terug

Alle belangrijke appellations in Frankrijk voelen al 1 à 2 jaar aan den lijve de economische crisis. Ook Bordeaux, zo lang The Untouchable, deelde qua omzet en vooral export de voorbije periode serieus in de klappen (lees o.a. Franse wijnexport bont en blauw en Franse wijnexport is een soufflé of Frankrijk: goed 2008, belabberd 2009?).

Daarom dat iedereen in de gespecialiseerde handel zenuwachtig uitkijkt naar de volgende primeurcampagne, die binnen twee maanden van start gaat (zie ook Bordeaux 2007: het einde van het primeurtijdperk? en vooral Bordeaux in slechte papieren.).

Maar ondertussen proberen sommige kastelen toch nog te 'profiteren' van de huidige malaise. Soms op een onverwachte manier.

Zo greep château Gruaud Larose, de opportuniteit om bij Chateau & Estate Wines, een Amerikaans filiaal van drankengigant Diageo, een pak van zijn eigen millésime’s terug te kopen. Chateau & Estate Wines, al 35 jaar gespecialiseerd in de distributie van Bordelaise grands cru classés in de V.S.A. en op die Amerikaanse markt een toonaangevende speler, zag er zijn omzet namelijk door de recessie zo gevoelig teruglopen dat het met zijn activiteit wou stoppen. En zijn enorme flessenvoorraden werden dus onlangs in de vitrine geplaatst.

2.700 kisten terug naar huis

Een buitenkans, besefte het management meteen bij Gruaud Larose, dat zopas duizenden flessen uit 15 oogstjaren uit deze Amerikaanse stock - in perfecte bewaarcondities tussen haakjes - opkocht. Voor wie het château Gruaud Larose niet goed kan situeren: het is sedert 1855 officieel een deuxième grand cru classé uit de A.O.C. Saint-Julien, die over een lange historiek beschikt.

Met deze aankoop kan Gruaud Larose zijn reeds befaamde eigen oenotheek, met flessen die zelfs teruggrijpen tot 1815, opnieuw verrijken. En wat meer is: aangezien onder de 15 jaargangen die nu van de Amerikaanse distributeur worden overgenomen vooral ook veel recente oogsten zitten, kan men op die manier ook de groeiende vraag vanuit Azië probleemloos honoreren.

"Quand il a été officiel que Chateau & Estate Wines arrêtait tout et allait vendre ses stocks, immédiatement nous sommes entrés en contact avec eux" aldus Jean Merlaut, eigenaar van château Gruaud Larose aan het persagentschap AFP. “J'ai souhaité racheter les 2700 caisses de vins de Gruaud Larose qui étaient stockées dans des conditions parfaites aux USA ou encore parfois dans notre château. C'est non seulement une excellente opportunité pour notre oenothèque mais aussi pour Gruaud Larose dont la présence historique aux USA nécessitait d’intervenir en protégeant les marchands de vin et en les aidant à poursuivre leurs activités en toute sérénité.”

Maar Merlaut ziet vooral op korte termijn marktopportuniteiten liggen: “Concernant les millésimes récents, Gruaud Larose sera enfin en mesure de répondre favorablement à une demande croissante de la part de ses clients basés en Asie, une région du monde où son image de marque s'est considérablement développée au cours des dernières années. Pour le reste, je suis sûr que certaines de ces bouteilles retourneront aux Etats-Unis dans quelques années.”

Of de wijnvariante op: de ene zijn dood, is de andere zijn brood…

Frank Van der Auwera

Léoville Las Cases lanceert tweede wijn

Het is een tijdje relatief stil geweest rond de zogeheten 'deuxième vins' of tweede wijnen van de grote Bordelaise kastelen.

Vooral eind de jaren ’80 en begin de jaren ’90 van vorige eeuw kwamen die nochtans massaal opzetten. En wonnen het hart (en de portefeuille) van menige Bordeauxliefhebber.

Geen gloednieuw idee

Met tweede wijnen werden (en worden nog steeds) vooral de 'kleine' labels bedoeld van een domein. Cuvées die toch een bloedverwantschap vertonen met de topwijn, dus beduidend méér betekenen dan een generieke basiscuvée.

Wijn kortom die doorgaans werd samengesteld vanuit hetzelfde basisterroir, maar wel van druiven afkomstig van diverse percelen (bvb. andere, minder gunstige ligging qua microklimaat). Of een cuvée op basis van druivenmateriaal van vooral de jonge stokken. Fruit dat kwalitatief perfect in orde was, maar waarvan de vaten toch net niet geschikt werden bevonden om in de 'grand vin' geassembleerd te worden, kregen op die manier een tweede leven 'op niveau' via het tweede label. Bovendien maakte deze jongere versie doorgaans ook een kortere eiklagering mee dan de grote broer of verschilde de druivenblend van 'grote broer'.

Tussen haakjes: echt spiksplinternieuw is het concept niet, want onder meer in de archieven van château Pichon Longueville Comtesse de Lalande was al in 1874 sprake van een exportzending van een tweede wijn richting het tsarenhof. Ook andere Grote Namen ontwikkelden al véél langer hun deuxième vin, waaronder château Margaux, dat al sedert 1904 zijn 'Pavillon Rouge' produceert.

1/3 van de prijs

Dat vooral de grote, peperdure kastelen uit de bekende appellations zoals Pauillac, Saint-Julien of Margaux in de jaren '80 plots collectief met deze juniorlabels afkwamen, had vooral bedrijfseconomische redenen.

Eerst wilden ze natuurlijk incasseren op hun reputatie van cultwijn en met name ook alle beschikbaar druivenmateriaal optimaal verkopen i.p.v. 'braderen' richting groothandel voor de productie generieke (lees: goedkope) Bordeaux.

Verder kregen ze zo een unieke kans hun klantenbestand te verruimen op een moment dat het prijsniveau van hun 'grand vin' astronomisch hoog werd en voor veel consumenten werkelijk onbetaalbaar, aangezien de doorsnee-deuxième vin zowat 1/3 van de grote versie kostte/kost. In zekere zin zorgden deze tweede merken ook voor een kwaliteitsopstoot, aangezien er toch objectief een verschil diende te blijven tussen de 'eerste' en 'tweede' wijn. Hoe beter de deuxième vin dus werd, hoe complexer op papier ook de grand vind diende te worden.

Sommige van deze tweede wijnen gingen echter een eigen leven op de wijnmarkt leiden en bereikten op hun beurt zelfs prijskaartjes - en een schaarste-effect - die veel geklasseerde grands crus classés ruimschoots overklasten. Denk maar aan Les forts de Latour (2ième vin van château Latour), Carruades de Lafite (2ième vin van château Lafite) of Pavillon de Margaux (2ième vin van château Margaux). Ze verwierven in geen tijd hun eigen aanhang en loyale kopers.

De geboorte van Petit Leon

Maar nogmaals, de voorbije jaren bleef het relatief windstil rond deze 'tweede wijnen'. Er werden maar weinig nieuwkomers op de markt geïntroduceerd.

Maar nu komt dus château Léoville Las Cases, volgens velen toch dé ster van de A.O.C. Saint-Julien, plots op de proppen met een echt tweede label.

'Echt' dit keer, want wie een beetje thuis is in de Bordelaise handel en wandel weet dat Léoville Las Cases al jarenlang een ondermerk aanbiedt, in casu het Clos de Marquis. Maar naar de letter van de deuxième vins was dit eigenlijk een aparte, zelfstandige wijn, aangezien de druiven voor deze cuvée werden geoogst op een totaal andere locatie dan het moederkasteel, met een ander terroir, meer westelijk gelegen van Saint-Julien. Clos du Marquis is dus niet zozeer het kleinere broertje van Léoville Las Cases, dan wel zijn neefje.

Maar nu wil men op het domein dus een 100% tweede wijn lanceren, die deels van een wingerd komt uit het ommuurde clos waar de ‘grote’ Léoville Las Cases wordt gemaakt, en deels uit de wingerd waar nu de druiven van Clos du Marquis worden geplukt. Deze cuvée, die voor het eerst in de 2007-versie wordt gecommercialiseerd, kreeg de doopnaam Petit Leon de Léoville mee.

Wat de startprijs betreft, dàt blijft nog even gissen. Maar een collector's item zal deze eerste oogst gegarandeerd worden.

Frank Van der Auwera

Champagneverkoop minder catastrofaal dan verwacht

Dat de periode najaar 2008-najaar 2009 door de recessie een annus horribilis was voor de champagneverkoop, dàt hebben we al in het lang en het breed aangetoond, vaak veel vroeger tussen haakjes dan andere bronnen (lees o.a. Bruist het straks nog in Champagne? Of In Champagne luidt de alarmklok Of Champagne is niet echt ziek).

Met als dieptepunt, toch in zekere zin een commerciële vernedering voor de trotse Champagne-industrie, de lancering van A.O.C. Champagnes in onze grootdistributie voor zelfs minder dan 10 euro of superdiscounts van 25 tot 50 procent op bepaalde merk-bruts. De prijsvork kortom waarbinnen de grote concurrent Cava en de meeste mousseux zich bewegen. Leuk voor de consument natuurlijk, maar een serieuze deuk in het imago van deze prestigebubbels -en huizen, die maar één ambitie schenen te hebben: hun immense voorraden kwijt spelen.

Slechts 12 procent verlies

De voorbije maanden gonsde het ook van verdere onheilsberichten over verdere tuimelingen in de export en verkoop (zie o.a. Franse wijnexport bont en blauw).

Maar begin 2010 slaakt de Champagnebusiness eindelijk weer een (kleine) zucht van opluchting: het voorbije jaar was commercieel inderdaad erg, maar minder dramatisch dan op sommige momenten gevreesd. Met een wereldwijde recessie die vooral in het laatste trimester van 2009 stilaan begon te milderen, bleken de exportstatistieken toch een fractie minder catastrofaal dan aanvankelijk voorspeld. Gerekend wordt nu immers met een totale terugval met -12 procent. Slechts min 12 procent, zo klinkt het in Champagnekringen.

Volgens deze laatste ramingen - waarbij de definitieve cijfers van de feestmaand december nog dienen verrekend - zou de wereldwijde verkoop ergens tussen de 285 tot 290 miljoen flessen uitkomen.

2009 à la 2003

Het Comité Interprofessionnel du Vins de Champagne (C.I.V.C.) concludeert dan ook dat de verkoop in 2009 ongeveer gelijkloopt met die van 2003, wat “helemaal niet slecht is”.

Vooral omdat in november 2009 de verkoop weer flink aanzwengelde - met het oog op de eindejaarsfeesten ongetwijfeld en dankzij de soms enorme flessenkortingen die overal werden gegeven - , zowel binnen als buiten de Europese Unie. De Franse thuismarkt van Champagne bleek op 11 maanden zelfs nagenoeg stabiel, met slechts een minikrimp van -1,2 procent tegenover 2008.

Toch maakten een aantal exportmarkten een flinke duikeling in de double digits, met name Italië, Japan en Nederland. Daar werd tot -40 procent minder Champagne verkocht tussen november 2008 en eind november 2009. In het Verenigd Koninkrijk, Spanje en België was de situatie slechts lichtjes 'beter', want zou de daling toch nog altijd -30 procent qua volume bedragen. Ook al noteerden Britse grootwarenhuizen zoals Tesco tijdens het eindejaar een volume toename tot +35 procent van de Champagneverkoop, uiteraard het resultaat van hun soms forse discountcampagnes.

Schade écht opmeten

Het 'optimisme' blijft in C.I.V.C.-kringen dan ook eerder beperkt. Er wordt echt niet verwacht dat dit jaar de exportmarkten plotseling weer energiek gaan boomen zoals voor de recessie en de verkoop vlotjes boven de 300 miljoen flessen uitstijgt. Zeker niet omdat in een sleutelmarkt zoals de V.S.A. de wijnen boven de 20 USD momenteel moeilijker afzet vinden. Precies de niche waarin de Champagne zich traditioneel beweegt.

2010 wordt dus andermaal een 'make or break' jaar voor de Champagnebusiness, die er ondertussen alles aan gedaan heeft om de druk van de ketel te halen. Zoals: voorraden tegen dumpingprijzen verkopen en afbouwen of via een collectief akkoord de oogst van 2009 geforceerd met -40 procent reduceren. Op die manier zouden er dit jaar maar 275 miljoen nieuwe flessen Champagne geproduceerd (kunnen) worden, een serieus aantal beneden het verkochte volume in 2009.

Maar nergens lees ik die C.I.V.C.-verklaringen hoe men het imago van Champagne weer nieuw leven wil inblazen. Want hoe gaat de consument nieuwjaar 2010-2011 reageren, die gewend is geraakt aan 1+1-aanbiedingen of zelfs basischampagnes van 9 of 10 euro? Terwijl de Cava in een hoekje staat te grijnzen?

Frank Van der Auwera

Zuid-Afrika palmt de Britten/Engelsen in

Voor ons, 'nuchtere' Belgen, valt het soms moeilijk correct in te schatten, maar voor veel wijnproducenten wereldwijd blijft het Verenigd Koninkrijk zowat het nirwana.

Alhoewel deze afzetmarkt, eens het commercieel vernislaagje afgepeld, veeleer een ordinaire discountmarkt blijkt, waar vooral niet-Europese producenten zich tegenover de inkopers van de dominante supermarktketens als slaafse kortingskampioenen moeten profileren, willen ze een kans maken om in hun rekken te belanden.

Verkoop in het Verenigd Koninkrijk staat mooi op hun curriculum, maar helaas vaak niet in hun boekhouding...

Zuid-Afrikaanse sprong voorwaarts

Maar hoe dan ook, qua volume is het Verenigd Koninkrijk dé focusmarkt binnen Europa. En in die Britse/Engelse markt boert Zuid-Afrika momenteel méér dan goed. Zuid-Afrikaanse wijn heeft er in het economisch toch aartsmoeilijke jaar 2009 de grootste toename in marktaandeel gerealiseerd, volgens de meest recente statistieken van Nielsen.

In de totale off-trade wijnmarkt steeg het aandeel van Zuid-Afrika immers van 10,4 procent naar 12,3 procent. Als categorie groeide Zuid-Afrikaanse wijn met 24 procent qua waarde en 23 procent qua volume in diezelfde referentieperiode. De export van Kaapse wijn richting het Verenigd Koninkrijk dikte met 14 procent aan qua volume, waarmee de 'Britten' (Engelsen?) hun status van belangrijkste afzetmarkt voor Zuid-Afrika nog maar eens bevestigen. Ze nemen nu bijna een derde van de globale Zuid-Afrikaanse wijnexport (32 procent) voor hun rekening.

In elke prijsvork

Maar deze statistieken geven vooral ook een boost aan het ‘moreel’ van de Kaapse wijntroepen. Wanneer we al deze cijfers naast elkaar leggen, blijkt immers dat het marktaandeel van Zuid-Afrika in het Verenigd Koninkrijk qua volume nog slechts 0,1 procent (!) verwijderd is van het marktaandeel dat Frankrijk nu inpalmt.

Want Franse wijn ziet zijn positie bij de Britten almaar afkalven. Verleden jaar zelfs met -12,4 procent in volumetermen.

Belangrijk is bovendien dat dit Kaapse succes niet alleen te danken valt aan de goedkope import. De verkoop in de categorie Zuid-Afrikaanse wijn boven de £5 ging er namelijk het voorbije jaar met 15 procent (in waarde) op vooruit, de cuvées boven de £7 met zo'n 27 procent en de dure wijnen boven de £10 verkoopprijs noteerden zelfs een groeitempo van 43 procent.

Dat belooft dus met de Wereldbeker Voetbal in zicht...

Frank Van der Auwera