Geplaatst op 30 april 2012 door Lars Bové

Belgische justitie onthoofd

Het is zonder twijfel de belangrijkste hervorming van het gerecht sinds het ontstaan van België. Het kernkabinet van de regering-Di Rupo heeft gisteren zijn fiat gegeven voor de plannen van minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open VLD) om de gerechtelijke arrondissementen te hertekenen.

Van de 27 gerechtelijke arrondissementen zullen er nog maar 12 overblijven. In Vlaanderen komt er een arrondissement West-Vlaanderen (fusie van Brugge, Kortrijk, Veurne en Ieper), Oost-Vlaanderen (Gent, Dendermonde en Oudenaarde), Antwerpen (Antwerpen, Turnhout en Mechelen), Limburg (Hasselt en Tongeren) en Leuven, dat het kleine broertje wordt.

Brussel-Halle-Vilvoorde is een geval apart. Het blijft een van de twaalf arrondissementen. Alleen het parket, dat de misdrijven vervolgd, wordt opgesplitst in een voor Brussel en een voor Halle-Vilvoorde, met een aparte procureur. De Brusselse rechtbanken worden opgesplitst in Nederlandstalige en Franstalige rechtbanken, die voor het hele arrondissement BHV bevoegd blijven.

Een van de concrete gevolgen is dat er minder 'bazen' zullen zijn. Uit berekeningen van De Tijd blijkt dat zo'n 85 korpschefs hun mandaat zullen verliezen. Het gaat om procureurs des Konings, arbeidsauditeurs en de voorzitters van rechtbanken van eerste aanleg, handels-, arbeids- en politierechtbanken. Die zijn nu nog met 164. Op de hogere echelons van de hoven beroep, het Hof van Cassatie en het federaal parket houden alle chefs hun post. Het totale aantal chefs bij het gerecht zou zakken van 182 naar 97.

De zittingen van rechtszaken zullen gewoon blijven plaatsvinden in de huidige gerechtsgebouwen, belooft minister Turtelboom. Voor de burgers en hun advocaten zou er dus weinig veranderen. De hervorming wijzigt wel de beheersstructuren. Alles gebeurt op grotere schaal. Magistraten worden nu toegewezen aan een van de 27 arrondissementen. Daardoor is er in kleinere arrondissementen vaak een gebrek aan expertise (bijvoorbeeld voor complexe fiscale dossiers) en zijn er snel personeelstekorten bij ziektes en verloven. In de toekomst zullen magistraten - zowel rechters als aanklagers - inzetbaar zijn in alle arrondissementen die bij een van de vijf hoven van beroep horen.

Bijvoorbeeld het hof van beroep van Antwerpen overkoepelt de overgebleven arrondissementen Antwerpen en Limburg. Ook met het gerechtspersoneel, zoals de griffiers en de parketsecretarissen, zal gemakkelijker geschoven kunnen worden omdat ze niet meer in de 27 kleine arrondissementen zullen werken maar in de 12 grotere.

De chefs die dus met minder zullen zijn, zullen wel meer mensen onder hun hoede krijgen en autonoom mogen beslissen over hun budget, personeel en materieel. Ze zullen niet langer afhankelijk zijn van de centrale beheersdiensten in Brussel. Ze zullen wel beheersovereenkomsten moeten sluiten met hun hiërarchische top: het college van procureurs-generaal (voor de aanklagers) en het college van de 'zetel' (voor de rechters). De beheersorganen van de aanklagers en de rechters zullen ook afspraken maken, bijvoorbeeld over het beheer van hun gezamenlijke gebouwen. Ze krijgen daarvoor de hulp van specialisten die geen magistraten zijn.

Turtelboom moet de plannen nu in wetteksten gieten. Ze wil op het einde van de legislatuur in 2014 klaar zijn. Benieuwd of deze minister van Justitie haar tanden eens niet stuk bijt op de hervorming van vrouwe Justitia.

Lars BOVÉ

Reacties

Onze blogs

Meer