'Hallo? Zanna? De baas van De Tijd hier, hé. Zeg, als je nog om de twee weken een artikeltje opstuurt, dan is dat voortaan genoeg hoor. We zijn erg blij met Mr.Market, maar helaas heeft hij geen tijd om wekelijks een tekstje te maken. Daaag!'
Geen commentaar op de inhoud van die eerste alinea!
Laat ik in plaats daarvan de draad opnemen waar ik hem veertien dagen geleden heb laten liggen: bij de crisis van de moderne financiële theorie. Andrew Lo, een academicus, is zichzelf naarstig in een Nobelprijspositie aan het wringen door een heel nieuwe theorie op het getouw te zetten ter vervanging van de morsdode hypothese der efficiënte markten (EMH: de beurskoers weerspiegelt altijd de waarde van alle beschikbare informatie omdat de immer rationeel handelende beleggers via welgemikte transacties kortstondige aberraties wegwerken). Lo's theorie is de Hypothese der Adaptieve Markten (AMH). Hij kiepert de EMH niet de vuilniszak in, hij vult ze aan. 'Beleggers handelen niet altijd rationeel', zegt Lo. 'Ze zijn niet continu bezig hun belangen te optimaliseren.'
Die Lo heeft groot gelijk. Een mens wil niet altijd het onderste uit de kan. Dat is namelijk niet menselijk. Waar is de mens dan wel continu mee bezig? Hij wil zich goed voelen. En hij baseert de keuzes die hij daarvoor maakt, op recente ervaringen.
In een relatief stabiele economische omgeving zijn die keuzes rationeel en benaderen ze de modelmatige optimaliteit van EMH. Maar in tijden van onzekerheid verdwijnt het rationele denken. Het model werkt dan niet meer, want de meerderheid heeft wel wat anders aan het hoofd dan een optimale mix van risico en rendement. Lo heeft daar een mooie theorie over opgesteld, met enkele mooie formules. Ze zullen smullen, die Nobelbonzen daar in Stockholm.
Maar wat heb ik daar nu als kleine belegger aan? Ik grijp liever terug naar wat ik twee weken geleden over Andrei Shleifer schreef. Die academicus verklaarde - net als later Lo - waarom beurskoersen lange tijd van hun theoretische waarde kunnen afwijken. De irrationaliteit van de massa is soms namelijk zo groot dat je daar als rationeel belegger het best niet tegenin gaat. Meer nog: je gaat beter met de massa mee. Maar hoe voorkom je dat je samen met de meute het ravijn in loopt? Die vraag stelde ik hier twee weken geleden al. Tijd nu voor een antwoord.
Als de financiële crisis ons al één ding leerde, dan is het dat je als belegger het best niet te veel aandacht schenkt aan waarderingsmethodes als dividendrendement en koers-winstverhoudingen. Wat beter schijnt te werken, is een 'verbeterde' koers-winstverhouding die de koers van het aandeel vergelijkt met de winst in de voorbije tien jaar. Op die manier worden excessen weggemiddeld. Op de website van de academicus Robert Shiller kan je een langetermijngrafiek van die ratio vinden. In 1929 en 2000 bereikte hij pieken van respectievelijk 35 en 45. Dat was een duidelijke uiting van irrationele uitbundigheid. In 1921, 1937 en 1981 bereikte hij bodems van amper 5 à 7 punten. Van een irrationele afkeer gesproken.
Als de ratio boven 20 punten uittorent, is de beurs eigenlijk een te mijden plek. Dat was zo in meeste jaren 60 en... van 1996 tot 2008! Laat dat nu net de periode zijn waarin dit lief kind hier ter beurze vertoeft! Pech, zeg! Maar laten we het positief bekijken: misschien komen er opnieuw mooie beurstijden aan.
Hoewel. Vandaag bevindt de index zich op 17. Niet duur, maar ver van spotgoedkoop. Als die opnieuw naar 6 punten gaat, worden het nog barre jaren. Maar zo pessimistisch ben ik niet. Ik roep me liever de wijze raad van Shleifer voor de geest: als er een sterke, duidelijke trend is, ga mee. Vrij vertaald in een Zanna-taaltje: als de Bel20-index 20 procent onder zijn top zakt, dan suggereert dat het begin van een negatieve trend. In de voorbije tien jaar daalde de Bel20 twee keer met meer dan 20 procent onder een top: in maart 2001 en in januari 2008. Achteraf gezien was het toen inderdaad beter om even aan de kant te gaan staan.
Omgekeerd, als de Bel20 meer dan 30 procent boven zijn bodem uitstijgt, lijkt een positieve trend bezig. Dat gebeurde ook twee keer: in juni 2003 en... in juni 2009.
Welaan dan. Laat ik me opnieuw wat meer met de beurs bezighouden. Ik heb nu toch meer tijd, dankzij Mr.Market.
Laatste reacties