Verrijkende lectuur

U, beste lezer, bent een gelukkige uitzondering. U grasduint nu in de beste zakenkrant van het land. En u behoort dus tot de schare beleggers die zich informeren. Helaas heb ik de indruk dat die schare slinkt. Neem Eandis.

Hoeveel van de gehaaste intekenaars op de obligatie van de Vlaamse energienetbeheerder hebben zich de moeite getroost het prospectus te lezen? 1 procent? Vorige week donderdag draaide de marketing op volle toeren, ook al was het prospectus pas vrijdag klaar. De naïeve belegger die er zich in verdiepte, was eraan voor de moeite: vrijdag begon de intekenperiode, dezelfde dag was ze weer afgesloten.

Mogelijk was - nu het nulrentebeleid eeuwigdurend lijkt te worden - de coupon van 4 procent op zeven jaar een lokker. Al viel nergens in het prospectus te lezen dat het nettorendement maar 3,08 procent bedraagt. De fiscus loopt met 15 procent roerende voorheffing weg. En intekenaars moesten stevige ‘verkoop- en distributiecommissies’ ophoesten, waardoor ze 1.019,95 euro betalen voor elke 1.000 euro die ze in 2017 terugkrijgen. Eandis maakte het nog op andere vlakken de belegger niet makkelijk. Het prospectus was in het Engels, met enkel een Nederlandse samenvatting. Die repte met geen woord over de 18 (!) risicofactoren.

De komende twee weken laat ik die hijgerige beleggerswereld achter mij. Ik trek twee weken de bergen van de Alpes-Maritimes in. Een rustgevende mix van Provence, Alpen en Middellandse Zee, gekruid met een vleugje Italië. En uiteraard pak ik kilo’s leesvoer mee, waarvan ik ongetwijfeld drie vierde onaangeroerd zal laten. Een turf over de ‘House of Morgan’, die ik voor 99 dollarcent oppikte in het Newyorkse literair labyrint Strand (‘18 Miles of Books!’) en waar ik eindelijk eens hoop mijn tanden in te zetten. Plus ‘The Big Short’ van Michael Lewis.

Uiteraard neem ik ook ontspanningsliteratuur mee. Het moet niet allemaal financiën of economie zijn. Zó nerdy ben ik nu ook weer niet. Tussen de trektochten door hoop ik de nieuwste boeken van mijn twee favoriete auteurs te verslinden: ‘Blood’s a Rover’ van de onvolprezen James Ellroy. En helemaal vers van de pers (of tenminste vers uit de Brusselse boekhandel Sterling Books): ‘The Terrible Privacy of Maxwell Sim’ van Jonathan Coe. Ben ik heel benieuwd naar: Coe tekende met ‘The House of Sleep’ en het hilarische ‘What a Carve Up!’ al voor uren fijne vakantieliteratuur.

En dan prop ik ook nog de jongste van John Lanchester in een hoekje van mijn bagage. Lanchester staat op mijn boekenradar sinds zijn ‘Debt to Pleasure’, een verdomd smakelijke combinatie van thriller en kookboek. Zijn nieuwste heet ‘Whoops! Why Everyone Owes Everyone and No One Can Pay’. Het gaat over, wel, euh, de financiële crisis. Zo nerdy ben ik dus blijkbaar wél.

Moody's Blues

‘Ik ben nog nooit bij Moody’s ge­weest’, zei War­ren Buf­fett woens­dag. ‘Ik zou zelfs niet weten waar ze er­gens zit­ten. Ik weet ge­woon dat hun be­drijfs­mo­del bui­ten­ge­woon is.’ Een bij mo­men­ten dui­de­lijk geïrri­teer­de Buf­fett sjok­te met grote te­gen­zin naar de par­le­men­tai­re hoor­zit­ting over de fi­nan­ciële cri­sis. Daar bogen de po­li­ti­ci zich over de rol van de ra­ting­bu­reaus in de fi­nan­ciële cri­sis. Het cir­cus ge­naamd Fi­nan­ci­al Cri­sis In­quiry Com­mis­si­on ver­kas­te wel voor die ge­le­gen­heid van Was­hing­ton naar New York. Maar de po­li­ti­ci ble­ven ook in die voor hun on­ge­wo­ne ha­bi­tat hun ir­ri­tan­te zelve. Het pijn­lijk­ste mo­ment van de hoor­zit­ting was toen voor­zit­ter Phil An­ge­li­des zijn me­de­werk­ster Karen aan­maan­de de in­for­ma­tie­bor­den wat te ver­plaat­sen, want ‘ze blok­keer­den het zicht op de Con­gres­le­den’.

Wie niet zijn ge­wo­ne zelve was, was de su­per­be­leg­ger uit Omaha. Voor de hoor­zit­ting has­pel­de Buf­fett vier te­le­vi­sie-in­ter­views af. Het me­dia­of­fen­sief mocht niet baten. Een hoor­zit­ting is dui­de­lijk iets an­ders dan ge­moe­de­lijk keu­ve­len met zijn ge­lief­de CNBC-an­chor Becky Quick. Dat Buf­fett de groot­aan­deel­hou­der is van vij­and num­mer 1 van de VS, Gold­man Sachs, kon Joe Six­pack hem nog net ver­ge­ven. Maar dat hij ook vij­and num­mer 2, Moody’s, blijft steu­nen, dat was de spreek­woor­de­lij­ke drup­pel.

Hoe­zeer ik ook res­pect op­breng voor Buf­fett, op de hoor­zit­ting ging hij een paar keer pijn­lijk de mist in. Ame­ri­kaan­se blogs had­den het over een ‘PR disas­ter’. Buf­fett speel­de al­les­zins geen open kaart. Zeg­gen dat hij nau­we­lijks weet wat Moody’s doet, dat was een iets te ge­mak­ke­lij­ke ma­nier om zich te dis­tan­tiëren van het ra­ting­bu­reau. En ook ge­woon on­eer­lijk. Buf­fett leest ‘10-K’-jaar­ver­sla­gen als ont­span­ning en gaat er prat op al­leen te be­leg­gen in be­drij­ven die hij kent. Daar­om liet hij als no­toir tech­no­foob heel de tech­no­lo­gie­hy­pe aan zich voor­bij­gaan.

Hij kende Moody’s wel de­ge­lijk, en hij hield van het be­drijfs­mo­del van de ra­ting­bu­reaus. En voor­al hun ‘moat’, een slot­gracht waar­mee ze de con­cur­ren­tie op een vei­li­ge af­stand kon­den hou­den. Een door de over­heid ge­steund oli­go­po­lie dat zich ste­vig liet be­ta­len voor de ra­tings en ver­vol­gens de win­sten onder el­kaar ver­deel­de. Buf­fett gaf schoor­voe­tend toe dat dat be­drijfs­mo­del niet lan­ger ‘ko­gel­vrij’ is. Een Buf­fett-quo­te die kan door­gaan als eu­fe­mis­me van het jaar: Was­hing­ton is druk bezig niet al­leen de slot­gracht van Moody’s te dem­pen, van het kas­teel zelf blijft in­tus­sen ook niet veel meer over­eind.

Kurt Vansteeland

Tij­dens het vier­de en laat­ste te­le­vi­sie-in­ter­view had het ora­kel ook nog een be­leg­gings­tip. Wat zou hij aan­ra­den aan de be­leg­ger die 1.​000 dol­lar in de beurs wil stop­pen? ‘Een in­dex­fonds’, klonk het aar­ze­lend. ‘Als de be­leg­ger ten min­ste een ho­ri­zon van 20 jaar heeft.’ Voor­waar een kans­heb­ber voor ‘minst en­thou­si­as­te koop­tip van het jaar’.