Iers geluk

‘Luck of the Irish’. Het is een van die vele oer-Engelse uitdrukkingen die je moeilijk naadloos in het Nederlands kan vertalen. Maar vrij vertaald betekent ‘Iers geluk’ hebben gewoon ongeluk hebben. Zelfs gelukkige periodes lijken of een of andere manier toch weer slecht te eindigen. Was iedereen begin dit decennium euforisch over die sterk groeiende ‘Keltische tijger’, dan is het doemdenken over de Keltische kater nu minstens even verspreid.

Begin dit jaar schoven zowat alle Angelsaksische beurshuizen Ierland nog naar voren als modelleerling, in contrast met de Griekse belhamels. Ierland was in 2009 zo voorzienig geweest om in volle financiële crisis moedig het mes te zetten in de begroting. Het kwam dus met minder overtollig vet aan de start van de fitnesskuur die de markten alle Europese schuldenzondaars oplegden.

Die begrotingssanering begint helaas op sisyfusarbeid te gelijken. Hoe meer de Ieren de buikriem aanhalen, hoe meer lijken er uit de kast vallen. De Ierse banken kreunen collectief onder de hallucinante erfenis van een vastgoedzeepbel die in de wereld zijn gelijke niet kende. Met Anglo Irish Bank als meest bodemloze vat.

De staatszender RTE opende donderdag een duidingsprogramma over het ‘definitieve’ prijskaartje van het vastgoedavontuur met de opeenvolgende overtreffende bedragen die de regering de voorbije anderhalf jaar dacht in de zieltogende banken te moeten stoppen. Een montage die aangaf hoe relatief het begrip ‘definitief’ in Ierland is.

Alleen al Anglo Irish zal de belastingbetaler 29,3 miljard euro kosten, een vijfde van wat alle Ieren jaarlijks produceren. Dit jaar komt er een begrotingstekort van 32 procent (!) van het bruto binnenlands product. De schuldenlast tikt aan tot 98 procent van het bbp, vier keer zoveel als begin 2008.

Waarschijnlijk komt daar 5 miljard euro bij, in een scenario waarbij de vastgoedmarkt de komende tien jaar blijft slabakken. Realistisch, want de erfenis is pure horror. De Ierse ‘bad bank’ NAMA is een van de grootste vastgoedeigenaars ter wereld, met ‘dank’ aan de leegstaande buurten die ze van de banken overnam. Ramingen houden het op 600 spookwijken (‘ghost estates’) en 300.000 à 350.000 leegstaande appartementen en huizen. In Ierland woedt een debat of ze het gros van die spooksteden niet beter tegen de vlakte gooien en toch een beetje terugkeren naar het ‘groene’ Erin van weleer.

Ierland is niet meer het land van de gemoedelijke Guinness in de pub bij een streepje harp, maar van bulldozers in spookwijken. Het meest gefotografeerde halfafgewerkte bouwwerk staat aan de North Wall Quay in Dublin: het geraamte van wat ooit het strakke, hypermoderne hoofdkantoor van Anglo Irish moest worden.